sharq mutafakkirlarning falsafiy-psixologik qarashlari

PPTX 13 pages 277.7 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.7 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

sharq allomalarining pedagogik qarashlari slayd sharq mutafakkirlarning falsafiy psixologik qarashlari. 7622 guruh talabasi raximova guljaxon forobiy pedagogik qarashlarini, ta’lim- tarbiya haqidagi ta’limotini o’rganishda inson xislatlari to’g’risidagi falsafiy fikrlari nihoyat muhim ahamiyat kasb etadi. forobiy o’zining falsafiy qarashlarida odamning tuzilishini, ruhiyatini, madaniy va ma’naviy olamini o’rganishga ahamiyat beradi. uning ta’limotida, inson barcha boshqa jismlarda bo’lmagan qobiliyat va kuchga, ruhiy quvvatga, aql va so’zlash qobiliyatiga egaligi bu kuch uni tabiyatiga boshqa jisnlardan ajratib turishi va uning ustidan hokim bo’lish imkoniyatini berganligi namoyon bo’ldi. farobiy bu dunyoqarashida narsa- hodisalarni bilish, inson aqlini bilim bilan boyitish uni ilmli, ma’rifatli qilish uchun xizmat qiluvchi ruhiy jarayonlarga alohida e’tibor beradi. u o’zining “baxt- saodatga erishuv haqida” , “fanlarning tasnifi” , “ falsafani o’zganishdan oldin nimani bilish kerakligi to’g’risida” , “ilmlar va sanatlar fazilati” kabi ko’plab risolalarida insonning ma’naviy rivojlanishi ilm ma’rifatga bog’liqligini ta’kidlaydi. abu rayhon beruniy bilim umuminsoniy qadiryatlarni o’rganishning kaliti ekanligini alohida ta’kidlaydi. ilm- ma’rifatli …

2 / 13

aqliy , axloqiy , mehnat, jismoniy va nafosat tarbiyasiga doir fikrlari katta tarbiyaviy ahamiyatga egadir. u insonni ulug’laydi. uning fikricha, insonning ulug’ligi aql- idroki, so’zlash qobiliyati, bilimi, uquvi, hunarga egaligidadir. adib o’quv va bilimni farqlaydi: o’quv tug’ma ravishda inson ruhiyatida mavjuddir, bilim esa o’qish- o’rganish va mehnat tufayli egallanadi. agar ularning har ikkisi o’zaro birlashsa, insonning qadri ortadi: mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari movarounnahr va xurosonning boy va seiqirra madaniyati va islom dunyosining ma’naviy an’analariga suyangan hamda o’z davrining madaniy tajribalaridan to’la foydalanib, uni o’zlashtirgan ulug’bek mamlakatning ravnaqi, ayniqsa uning ma’naviy kamolotida ilm-fanning va san’atning naqadar muhimligini yaxshi tushunardi. mutafakkir axloqlilikning eng muhim mezoni odob deb hisoblaydi. odobli, axloqli bo'lish insonga atrofdagi kishilar o'rtasida muayyan mavqe hamda hurmatga sazovor bo'lishga yordam beradi. odobga ega bo'lishning inson hayotidagi rolini ko'rsatib berar ekan, alisher navoiy shunday fikrlarni ifoda etadi: “adab kichik yoshdagilarni ulug'lar duosiga sazovor etad i va u duo …

3 / 13

mulmulkning >, nosir xisravning >, ahmad yugnakiyning >, alisher navoiyning >, yusuf xos hojibning > asarlari bevosita odob, axloqqa daxldordir. sharqning ulkan qomusiy olimi, jahon ilmi va pedagogik fikrlarining eng mashhur namoyondalaridan abu ali al-husayn ibn abdulloh ibn sino (980-1037) ta’lim-tarbiya masalariga jiddiy va ijodiy yondashgan. olimning bolani tarbiyalash va o‘qitish haqidagi pedagogik - psixologik qarashlari o‘zining chuqurligi, insonparvarligi va teranligi bilan kishini hayratda qoldiradi. ibn sino “risolat at-tayr” (“qush”), “xayy ibn yaqzon”, (“uyg‘oq o‘g‘li tirik”), “donishnoma” kabi asarlarida o‘zining pedagogik va psixologik qarashlarini ifodalaydi. masalan, u “hayy ibn yaqzon” asarida yoshlarni do‘stlikka, bilim o‘rganishga chaqiradi: “... bir-biringizdan bilim o‘rganib, kamol topishingiz uchun dil pardasini ochib tashlang”. shuningdek, alloma shaxs fe’l-atvorini, tabiatini chuqurroq tushunish uchun farosat ilmining, ya’ni ilmiy mantiqni bilishga da’vat qiladi. chunki ilmiy-mantiq shaxs didini o‘stiradi, fikr doirasini kengaytiradi. u bu haqda shunday deydi: “farosat ilmi foydasi naqd ilmlardandir. bu ilmni bilib olsang, u senga kishilarning pinhoniy fe’l-atvorini …

4 / 13

anasi 47 metr, balandligi 31 metr edi. bobo’rning yozishicha, u uch qavatli bo’lgan. binoning sirti koshin va sirli parchinlar bilan qoplangan. binoning ichki sahni sudsi faxriy (sekstant) va koridorlar bilan to’rt qismlarga ajratilgan. rasadxona ichki devorlarida koinot-u er sharining umumiy manzarasi tasvirlangan bo’lib, shu tufayli bu mavzu aholi o’rtasida «haqshi jahon» degan nom bilan shuhrat topadi. alisher navoiyning asarlaridagi farhod, shirin, layli, dilorom, qays, shopur kabi ijobiy qahramonlar umuminsoniy tarbiya asosida tarbiyalanganlar, kamtarin, odobli, or-nomusli insonlardir. bu qahramonlar orqali yoshlarni ulardan ibrat olishga chorlaydi. alisher navoiyning barcha asarlari yoshlar tarbiyasi uchun muhim xazina hisoblanadi. u o’z asarlarida har bir so’zdan unumli va o’rinli foydalana olgan. har bir hikmati biz uchun ibratlidir. alisher navoiyning hayoti va merosi yoshlarda umuminsoniy fazilatlarni tarbiyalashda bizga har tomonlama namuna bo’ladi. ulug’ shoir o’zining ta’lim-tarbiyaga oid fikr-mulohazalari bilan barkamol avlod tarbiyasiga katta hissa qo’shdi, umuminsoniy fazilatlar to’g’risidagi fikrlari hozirgi davrimiz uchun ham muhimdir. e’tiboriz uchun rahmat …

5 / 13

sharq mutafakkirlarning falsafiy-psixologik qarashlari - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq mutafakkirlarning falsafiy-psixologik qarashlari"

sharq allomalarining pedagogik qarashlari slayd sharq mutafakkirlarning falsafiy psixologik qarashlari. 7622 guruh talabasi raximova guljaxon forobiy pedagogik qarashlarini, ta’lim- tarbiya haqidagi ta’limotini o’rganishda inson xislatlari to’g’risidagi falsafiy fikrlari nihoyat muhim ahamiyat kasb etadi. forobiy o’zining falsafiy qarashlarida odamning tuzilishini, ruhiyatini, madaniy va ma’naviy olamini o’rganishga ahamiyat beradi. uning ta’limotida, inson barcha boshqa jismlarda bo’lmagan qobiliyat va kuchga, ruhiy quvvatga, aql va so’zlash qobiliyatiga egaligi bu kuch uni tabiyatiga boshqa jisnlardan ajratib turishi va uning ustidan hokim bo’lish imkoniyatini berganligi namoyon bo’ldi. farobiy bu dunyoqarashida narsa- hodisalarni bilish, inson aqlini bilim bilan boyitish uni ilmli, ma’r...

This file contains 13 pages in PPTX format (277.7 KB). To download "sharq mutafakkirlarning falsafiy-psixologik qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq mutafakkirlarning falsafi… PPTX 13 pages Free download Telegram