kollagenozlar, patogenezi va tashxisi

PPTX 29 pages 2.0 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti davolash ishi yoê»nalishi umumiy fanlar kafedirasi 38-dav 23 guruh talabasi ramazonov javohirning biokimyo fanidan tayorlagan mustaqil ishi qabul qildi: boltayeva sh tayorladi :ramazonov j mavzu:kollogegenozlar, patogenezi va tashxisi reja 1:kollagenozlar tushunchasi va umumiy tavsifi 2:patogenezi 3:klinik belgilari 4:tashxis qoâyish usullari 5:differensial tashxis 6:xulosa kollagenozlar â bu bir guruh surunkali, autoimmun tabiatli kasalliklar boâlib, ular asosan biriktiruvchi toâqimalarni shikastlaydi. kollagen â bu organizmdagi biriktiruvchi toâqimalarning asosiy tarkibiy qismi boâlib, teri, suyak, pay, qon tomirlari va ichki organlarning mustahkamligini ta'minlaydi. kollagenozlarda immun tizimi oâz toâqimalariga qarshi notoâgâri reaksiyaga kirishadi va kollagen strukturalari buziladi. kollagenozlar tushunchasi birinchi bor 20-asr boshlarida shakllangan. 1940-yillarda nemis olimi klemperer "kollagenoz" atamasini taklif qilgan va bu kasalliklar biriktiruvchi toâqima kasalliklari sifatida ajratib koârsatilgan. keyinchalik, immun tizimining roli aniqlangach, kollagenozlar autoimmun kasalliklar guruhiga kiritilgan. kollagenozlarning umumiy tasnifi kollagenozlar â bu asosan biriktiruvchi toâqimalarni autoimmun mexanizm orqali zararlovchi kasalliklar guruhidir. ular bir nechta asosiy shakllarga …

2 / 29

ar bilan namoyon boâladi: aralash biriktiruvchi toâqima kasalligi (mctd) â sle, sklerodermiya va polimiozit belgilarini oâz ichiga oladi. sistemali vaskulitlar â qon tomirlarining yalligâlanishi (masalan, verner granulomatozi). ikkilamchi kollagenozlar baâzi infeksiyalar yoki dori vositalari taâsirida rivojlanadi. masalan: virusli infeksiyalardan keyingi autoimmun reaksiya. sistemali kollagenozlar (klassik shakllar) bu guruhdagi kasalliklar organizmning koâplab toâqimalarini va ichki aâzolarini bir vaqtning oâzida zararlaydi: sistemali qizil volchanka (sle): immun tizimi oâz hujayralariga qarshi hujum qiladi. teri, boâgâimlar, buyraklar, yurak va asab tizimi zarar koâradi. sistemali skleroz (sklerodermiya): teri va ichki organlarda biriktiruvchi toâqimalarning qattiqlashuvi va fibroz rivojlanadi. dermatomiozit va polimiozit: asosan mushak toâqimalari va teri shikastlanishi bilan kechadi. sharpey sindromi: revmatologik kasalliklar orasida boâlib, boâgâimlar, teri va ichki organlar zararlanishi bilan kechadi. oâziga xos boâlmagan kollagenozlar bunda bemorda turli kollagenozlarga xos aralash belgilar uchraydi: aralash biriktiruvchi toâqima kasalligi (mctd): sle, sklerodermiya va dermatomiozit belgilari birgalikda namoyon boâladi. sistemali vaskulitlar: qon tomirlarining yalligâlanishi va ularning ichki …

3 / 29

qiladi. natijada organizmning oâz toâqimalariga qarshi antitelalar hosil boâladi. genetik moyillik: baâzi odamlar genetik jihatdan kollagenozlarga moyil boâladi. hla (insonga xos antigennlar) tizimi genlarining ayrim turlari bilan bogâliqligi aniqlangan. tashqi omillar: virus va bakterial infeksiyalar radiatsiya va kimyoviy moddalarga taâsir stress va gormonal oâzgarishlar (ayniqsa ayollarda) bu omillar immun tizimining buzilishiga va kollagenozlarning boshlanishiga sabab boâlishi mumkin. sitokinlar va yalligâlanish mediatorlari: immun tizimi faollashganda, organizmda koâplab yalligâlanish mediatorlari (sitokinlar, interleykinlar) hosil boâladi. ular toâqimalarda yalligâlanish va shikastlanish jarayonini kuchaytiradi. toâqimalarda oâzgarishlar: natijada biriktiruvchi toâqimalarda kollagen miqdori oshadi, ularning normal strukturasi buziladi, skleroz (qattiqlashish), yalligâlanish va fibroz jarayonlari rivojlanadi. klinik belgilari kollagenozlarning klinik koârinishlari juda xilma-xil boâlib, kasallik turi va organlar zararlanishiga qarab farq qiladi. umuman olganda, belgilarning barchasi sistemali yalligâlanish va autoimmun jarayonlar natijasida yuzaga keladi. umumiy belgilar: isitma: davriy yoki doimiy boâlishi mumkin. kuchsizlik va charchoq: odatda surunkali va ogâir ishlarga bardoshsizlik shaklida namoyon boâladi. ozish: modda almashinuvining buzilishi …

4 / 29

roteinuriya va gematuriya: siydikda oqsil va qon paydo boâlishi. ichki organlar zararlanishi: yurak: perikardit: yurak atrofida yalligâlanish suyuqlik yigâilishi bilan. miokardit: yurak mushagining yalligâlanishi. aritmiyalar: yurak ritm buzilishlari. oâpka: fibroz: nafas qisishi va qattiqlashgan oâpka toâqimasi. plevrit: oâpka pardasining yalligâlanishi. ovqat hazm qilish tizimi: qiziloângach disfunksiyasi: yutish qiyinlashadi. ichak motorikasining pasayishi: qabziyat va diareya kuzatiladi. markaziy va periferik asab tizimi: psixik buzilishlar: depressiya, aqliy faoliyatning pasayishi. nevrologik simptomlar: qattiq bosh ogâriqlari, xotira buzilishlari, epilepsiyaga oâxshash tutqanoqlar. koâz va lab belgilar: kseroftalmiya (quruq koâzlar): sjogren sindromi bilan bogâliq holda. quruq lab va ogâiz shilliq qavati: soâlak bezlarining zararlanishi natijasida. tashxis qoâyish usullari kollagenozlarning tashxisini qoâyish juda murakkab boâlib, klinik belgilar, laboratoriya tekshiruvlari va instrumental usullar orqali amalga oshiriladi. analez va klinik koârik: bemor shikoyatlari (isitma, charchoq, boâgâim ogârishi, teri oâzgarishlari) batafsil soâraladi. organlar tizimli zararlanishi belgilarini aniqlash uchun toâliq jismoniy koârik oâtkaziladi. biopsiya: zarur hollarda teri, mushak yoki buyrak toâqimasidan biopsiya …

5 / 29

a gematuriya â buyrak zararlanganini koârsatadi. instrumental tekshiruvlar: rentgen va kt (kompyuter tomografiyasi): oâpka fibrozini va boâgâimlarda oâzgarishlarni aniqlash. ekg va ehokardiografiya: yurakning funksional holatini tekshirish. oâpka funksional testlari: oâpka fibrozining darajasini baholash. mri va kt: asab tizimi zararlangan boâlsa, nevrologik holatni aniqlash uchun. differensial tashxis differensial tashxis â bu kasallikni boshqa shunga oâxshash belgilar beradigan kasalliklardan farqlash jarayonidir. kollagenozlar koâplab boshqa kasalliklarning klinik belgilariga oâxshash koârinishi mumkin, shuning uchun ularni aniq ajratish juda muhim. infeksion kasalliklar: virusli infeksiyalar (masalan, ebv, cmv): sle va virusli infeksiyalar oâxshash simptomlar (isitma, toshma, limfa tugunlarining kattalashuvi) koârsatishi mumkin. tugâma sifilit va lyme kasalligi: teri oâzgarishlari va nevrologik simptomlar bilan kollagenozlarga oâxshash koârinadi. onkologik kasalliklar: gemoblastozlar (leykozlar, limfomalar): surunkali charchoq, isitma va limfadenopatiya boâlishi bilan kollagenozlarga oâxshashadi. endokrin kasalliklar: gipotireoz: mushak kuchsizligi, shishlar va teri qattiqlashishi bilan sklerodermiyaga oâxshash koârinadi. revmatologik va boshqa autoimmun kasalliklar: revmatoid artrit: boâgâimlarning shishishi va ogârishi sle yoki aralash …

6 / 29

di. foydalanilgan adabiyotlar: òð¾âziev sh.k., toâychiyev sh.sh. biokimyo (darslik) â toshkent: tibbiyot nashriyoti, 2020. 2. ðñð°ð¼ññð°ñð¾ð² ð.ð . tibbiy biokimyo. -toshkent: â«fan va texnologiyaâ», 2018. 3. ð¥ð°ññð¸ñ ð¥. tibbiy biokimyo asoslari. tarjimasi ostida âtoshkent 2019. e`tiboringiz uchun raxmat image1.png image2.png image3.png

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kollagenozlar, patogenezi va tashxisi"

osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti davolash ishi yoê»nalishi umumiy fanlar kafedirasi 38-dav 23 guruh talabasi ramazonov javohirning biokimyo fanidan tayorlagan mustaqil ishi qabul qildi: boltayeva sh tayorladi :ramazonov j mavzu:kollogegenozlar, patogenezi va tashxisi reja 1:kollagenozlar tushunchasi va umumiy tavsifi 2:patogenezi 3:klinik belgilari 4:tashxis qoâyish usullari 5:differensial tashxis 6:xulosa kollagenozlar â bu bir guruh surunkali, autoimmun tabiatli kasalliklar boâlib, ular asosan biriktiruvchi toâqimalarni shikastlaydi. kollagen â bu organizmdagi biriktiruvchi toâqimalarning asosiy tarkibiy qismi boâlib, teri, suyak, pay, qon tomirlari va ichki organlarning mustahkamligini ta'minlaydi. kollagenozlarda immun tizimi oâz toâqimalariga qarshi noto...

This file contains 29 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "kollagenozlar, patogenezi va tashxisi", click the Telegram button on the left.

Tags: kollagenozlar, patogenezi va ta… PPTX 29 pages Free download Telegram