kollagenozlar, patogenezi va tashxisi

PPTX 29 pages 3.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 29
osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti davolash ishi yoʻnalishi umumiy fanlar kafedirasi 38-dav 23 guruh talabasi ramazonov javohirning biokimyo fanidan tayorlagan mustaqil ishi osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti davolash ishi yoʻnalishi umumiy fanlar kafedirasi 38-dav 23 guruh talabasi ramazonov javohirning biokimyo fanidan tayorlagan mustaqil ishi qabul qildi: boltayeva sh tayorladi :ramazonov j mavzu:kollogegenozlar, patogenezi va tashxisi reja 1:kollagenozlar tushunchasi va umumiy tavsifi 2:patogenezi 3:klinik belgilari 4:tashxis qo‘yish usullari 5:differensial tashxis 6:xulosa kollagenozlar — bu bir guruh surunkali, autoimmun tabiatli kasalliklar bo‘lib, ular asosan biriktiruvchi to‘qimalarni shikastlaydi. kollagen — bu organizmdagi biriktiruvchi to‘qimalarning asosiy tarkibiy qismi bo‘lib, teri, suyak, pay, qon tomirlari va ichki organlarning mustahkamligini ta'minlaydi. kollagenozlarda immun tizimi o‘z to‘qimalariga qarshi noto‘g‘ri reaksiyaga kirishadi va kollagen strukturalari buziladi. kollagenozlar tushunchasi birinchi bor 20-asr boshlarida shakllangan. 1940-yillarda nemis olimi klemperer "kollagenoz" atamasini taklif qilgan va bu kasalliklar biriktiruvchi to‘qima kasalliklari sifatida ajratib ko‘rsatilgan. keyinchalik, immun tizimining roli aniqlangach, kollagenozlar autoimmun kasalliklar …
2 / 29
kollagenoz shakli) — bo‘g‘imlarning surunkali yallig‘lanishi. o‘ziga xos bo‘lmagan kollagenozlar bu turlar aralash belgilar bilan namoyon bo‘ladi: aralash biriktiruvchi to‘qima kasalligi (mctd) — sle, sklerodermiya va polimiozit belgilarini o‘z ichiga oladi. sistemali vaskulitlar — qon tomirlarining yallig‘lanishi (masalan, verner granulomatozi). ikkilamchi kollagenozlar ba’zi infeksiyalar yoki dori vositalari ta’sirida rivojlanadi. masalan: virusli infeksiyalardan keyingi autoimmun reaksiya. sistemali kollagenozlar (klassik shakllar) bu guruhdagi kasalliklar organizmning ko‘plab to‘qimalarini va ichki a’zolarini bir vaqtning o‘zida zararlaydi: sistemali qizil volchanka (sle): immun tizimi o‘z hujayralariga qarshi hujum qiladi. teri, bo‘g‘imlar, buyraklar, yurak va asab tizimi zarar ko‘radi. sistemali skleroz (sklerodermiya): teri va ichki organlarda biriktiruvchi to‘qimalarning qattiqlashuvi va fibroz rivojlanadi. dermatomiozit va polimiozit: asosan mushak to‘qimalari va teri shikastlanishi bilan kechadi. sharpey sindromi: revmatologik kasalliklar orasida bo‘lib, bo‘g‘imlar, teri va ichki organlar zararlanishi bilan kechadi. o‘ziga xos bo‘lmagan kollagenozlar bunda bemorda turli kollagenozlarga xos aralash belgilar uchraydi: aralash biriktiruvchi to‘qima kasalligi (mctd): sle, sklerodermiya va …
3 / 29
bul qiladi va ularga qarshi immun tizimi orqali hujum qiladi. natijada organizmning o‘z to‘qimalariga qarshi antitelalar hosil bo‘ladi. genetik moyillik: ba’zi odamlar genetik jihatdan kollagenozlarga moyil bo‘ladi. hla (insonga xos antigennlar) tizimi genlarining ayrim turlari bilan bog‘liqligi aniqlangan. tashqi omillar: virus va bakterial infeksiyalar radiatsiya va kimyoviy moddalarga ta’sir stress va gormonal o‘zgarishlar (ayniqsa ayollarda) bu omillar immun tizimining buzilishiga va kollagenozlarning boshlanishiga sabab bo‘lishi mumkin. sitokinlar va yallig‘lanish mediatorlari: immun tizimi faollashganda, organizmda ko‘plab yallig‘lanish mediatorlari (sitokinlar, interleykinlar) hosil bo‘ladi. ular to‘qimalarda yallig‘lanish va shikastlanish jarayonini kuchaytiradi. to‘qimalarda o‘zgarishlar: natijada biriktiruvchi to‘qimalarda kollagen miqdori oshadi, ularning normal strukturasi buziladi, skleroz (qattiqlashish), yallig‘lanish va fibroz jarayonlari rivojlanadi. klinik belgilari kollagenozlarning klinik ko‘rinishlari juda xilma-xil bo‘lib, kasallik turi va organlar zararlanishiga qarab farq qiladi. umuman olganda, belgilarning barchasi sistemali yallig‘lanish va autoimmun jarayonlar natijasida yuzaga keladi. umumiy belgilar: isitma: davriy yoki doimiy bo‘lishi mumkin. kuchsizlik va charchoq: odatda surunkali va og‘ir …
4 / 29
ematuriya: siydikda oqsil va qon paydo bo‘lishi. ichki organlar zararlanishi: yurak: perikardit: yurak atrofida yallig‘lanish suyuqlik yig‘ilishi bilan. miokardit: yurak mushagining yallig‘lanishi. aritmiyalar: yurak ritm buzilishlari. o‘pka: fibroz: nafas qisishi va qattiqlashgan o‘pka to‘qimasi. plevrit: o‘pka pardasining yallig‘lanishi. ovqat hazm qilish tizimi: qizilo‘ngach disfunksiyasi: yutish qiyinlashadi. ichak motorikasining pasayishi: qabziyat va diareya kuzatiladi. markaziy va periferik asab tizimi: psixik buzilishlar: depressiya, aqliy faoliyatning pasayishi. nevrologik simptomlar: qattiq bosh og‘riqlari, xotira buzilishlari, epilepsiyaga o‘xshash tutqanoqlar. ko‘z va lab belgilar: kseroftalmiya (quruq ko‘zlar): sjogren sindromi bilan bog‘liq holda. quruq lab va og‘iz shilliq qavati: so‘lak bezlarining zararlanishi natijasida. tashxis qo‘yish usullari kollagenozlarning tashxisini qo‘yish juda murakkab bo‘lib, klinik belgilar, laboratoriya tekshiruvlari va instrumental usullar orqali amalga oshiriladi. analez va klinik ko‘rik: bemor shikoyatlari (isitma, charchoq, bo‘g‘im og‘rishi, teri o‘zgarishlari) batafsil so‘raladi. organlar tizimli zararlanishi belgilarini aniqlash uchun to‘liq jismoniy ko‘rik o‘tkaziladi. biopsiya: zarur hollarda teri, mushak yoki buyrak to‘qimasidan biopsiya olinadi. histologik …
5 / 29
(kompyuter tomografiyasi): o‘pka fibrozini va bo‘g‘imlarda o‘zgarishlarni aniqlash. ekg va ehokardiografiya: yurakning funksional holatini tekshirish. o‘pka funksional testlari: o‘pka fibrozining darajasini baholash. mri va kt: asab tizimi zararlangan bo‘lsa, nevrologik holatni aniqlash uchun. differensial tashxis differensial tashxis — bu kasallikni boshqa shunga o‘xshash belgilar beradigan kasalliklardan farqlash jarayonidir. kollagenozlar ko‘plab boshqa kasalliklarning klinik belgilariga o‘xshash ko‘rinishi mumkin, shuning uchun ularni aniq ajratish juda muhim. infeksion kasalliklar: virusli infeksiyalar (masalan, ebv, cmv): sle va virusli infeksiyalar o‘xshash simptomlar (isitma, toshma, limfa tugunlarining kattalashuvi) ko‘rsatishi mumkin. tug‘ma sifilit va lyme kasalligi: teri o‘zgarishlari va nevrologik simptomlar bilan kollagenozlarga o‘xshash ko‘rinadi. onkologik kasalliklar: gemoblastozlar (leykozlar, limfomalar): surunkali charchoq, isitma va limfadenopatiya bo‘lishi bilan kollagenozlarga o‘xshashadi. endokrin kasalliklar: gipotireoz: mushak kuchsizligi, shishlar va teri qattiqlashishi bilan sklerodermiyaga o‘xshash ko‘rinadi. revmatologik va boshqa autoimmun kasalliklar: revmatoid artrit: bo‘g‘imlarning shishishi va og‘rishi sle yoki aralash kollagenozlarga o‘xshash. vaskulitlar: tomirlarning yallig‘lanishi kollagenozlardagi ko‘p organ shikastlanishiga o‘xshab ketadi. …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kollagenozlar, patogenezi va tashxisi"

osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti davolash ishi yoʻnalishi umumiy fanlar kafedirasi 38-dav 23 guruh talabasi ramazonov javohirning biokimyo fanidan tayorlagan mustaqil ishi osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti davolash ishi yoʻnalishi umumiy fanlar kafedirasi 38-dav 23 guruh talabasi ramazonov javohirning biokimyo fanidan tayorlagan mustaqil ishi qabul qildi: boltayeva sh tayorladi :ramazonov j mavzu:kollogegenozlar, patogenezi va tashxisi reja 1:kollagenozlar tushunchasi va umumiy tavsifi 2:patogenezi 3:klinik belgilari 4:tashxis qo‘yish usullari 5:differensial tashxis 6:xulosa kollagenozlar — bu bir guruh surunkali, autoimmun tabiatli kasalliklar bo‘lib, ular asosan biriktiruvchi to‘qimalarni shikastlaydi. kollagen — bu organizmdagi biriktiruvchi to‘qimalarning asosi...

This file contains 29 pages in PPTX format (3.1 MB). To download "kollagenozlar, patogenezi va tashxisi", click the Telegram button on the left.

Tags: kollagenozlar, patogenezi va ta… PPTX 29 pages Free download Telegram