o'rtaasrlardavrimadaniyati

PPTX 71 pages 8.7 MB Free download

71 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.7 MB

File type PPTX

Pages 71

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 71

prezentatsiya powerpoint o’rta asrlar davri madaniyati reja ilk o’rta asrlar madaniy taraqqiyotining o’ziga xos xususiyatlari o‘rta asrlar me’morchiligidagi o‘zgarishlar amir temur va temuriylar davri me’morchiligi adabiyotlar otaxo'jaev a. ilk o'rta asrlarda markaziy osiyo tsivilizatsiyasida turk-sug'd munosabatlari. – toshkent art-flex, 2010. 49-62 b gafurov b.g. tadjiki. drevneyshaya, drevnyaya i srednevekovaya istoriya. – dushanbe: irfon, 1989. kn.i. – s.120-129 galperina g.a., dobrova e.v. populyarnaya istoriya arxeologii, m., «veche», 2002.s 200-215. filanovich m.i. drevnyaya i srednevekovaya istoriya tashkenta v arxeologicheskix istochnikax. – t.: 2010 s.27-38 temur va temuriylar saltanati. – t., 1994.69-78b shahrisabz. ming yillar merosi. – t., 2002. 43-56 betlar ilk o’rta asrlar davri madaniyati o’zbekiston tarixida o’rta asrlar davri mil. y-xix asrgacha o’z ichiga olgan. rivojlanishi jihatidan 3 ta bosqichga bo’linadi: 1 bosqich – ilk o’rta asrlar, mil. v- ix asrgacha davom etgan. 2 bosqich – rivojlangan o’rta asrlar, ix - xyi asrgacha davom etgan. 3 bosqich – so’nggi o’rta asrlar, …

2 / 71

nd, buxoro, poykent va janubiy so’g’d shaharlari o’sha kezlardayoq yirik savdo-sotiq markazlari hisoblangan. bu shaharlarda hunarmandchilikning kulolchilik, shishasozlik, metallurgiya va to’qimachilik sohalari yuksak darajada rivojlangan bo’lib, ular ko’p hollarda tashqi savdo uchun mahsulot chiqarganlar. ilk o’rta asrlarda o’rta osiyoda to’qimachilik rivojlangan. ayniqsa, ipak mahsulotlariga talab katta bo’lgan. ipakchilik so’g’diyona va farg’ona vodiysida ham keng yoyilgan. vi-vii asrlarda buxoroning “zandanachi” ipak mahsulotlariga talab katta bo’lgan. zandanachi ipak mahsulotlarining namunalari afrosiyob devoriy suratlarida saqlanib qolgan. ilk o’rta asrlarda binolar devoriy suratlar va haykallari bilan bezatilgan. qadimgi davrda binolar asosan haykallar bilan bezatilgan bo’lsa, ilk o’rta asrlarga ko’proq devoriy suratlar bilan bezatilgan. ulardan saroylar, dehqon qasrlari, zardushtiylik va buddaviylik ibodatxonalarining inter’erlarini bezashda keng qo’llanilgan. arxeologik tadqiqotlar davomida bolaliktepa, varaxsha, afrosiyob, panjikentdan devoriy suratlari topilgan. bu suratlarda ilk o’rta asrlardagi tarixiy voqealari, ajdodlarimizning urf–odatlari, axloq normalari, xulq-atvorlari mohirona aks ettirilgan. masalan, bolaliktepa (v-vi asrlar) devoriy suratlarida qora fonida bazm tasvirlangan. 47ta odam tasvirlangan. unda …

3 / 71

tik davr an’analari umuman uchramaydi, balki o’z zamonasiga xos yangi uslubiy yo’nalishi shaklangan. buni afrosiyob, varaxsha va dumaloqtepa (tohariston ) qasr bezaklarida uchratish mumkin. monumental san’at bilan birgalikda ilk o’rta asrlarda amaliy san’atning barcha yo’nalishlari rivojlangan. oltin va kumushdan har xil idishlar yasash ko’lami kengayadi. ayniqsa bu masalada xorazm maktabi, tohariston va so’g’d ustalari katta yutuqlarga erishadilar. v-vi asrlarda oliy nasabli mulk egalarining shaxsiy muhri sifatida qimmatbaho tosh—serdolikdan gemmalar yasash davom etgan. ilk o’rta asrlar madaniyatida sanamlar yasash va ularga oilaviy sig’inish keng tus olgan. ular baqtriyada, so’g’dda, choch, xorazm va farg’onada mavjud bo’lgan. koroplastika samarqand, rabinjon, kofirqal’a, buxoro, poykent va erqo’rg’onda ko’plab uchraydi. koroplastika -bu haykalchalar bo’lib, ko’pincha sopoldan ishlangan, uning mum, gips va boshqa materiallardan ishlangani ham topiladi. koroplastikada ko’pincha ayol-ma’budalarniing xaykalchalari ishlangan. lekin mil.avv.ii asrdan erkak kishi va hayvonlarning koroplatikalari ham uchraydi. koroplastika - (yunoncha qiz, ayol haykalchasi), pishirilgan loydan, mumdan, gipsdan va boshqalardan ayol haykalchalari yasash. …

4 / 71

yunusobod oqtepasi chilonzor oqtepasi chilonzor oqtepasi rivojlangan o’rta asrlar davri madaniyati rivojlangan o’rta asrlar davri o’zbekiston tarixida somoniylar davlati tashkil topishidan boshlanib, to temuriylar davlati inqirozigacha (ix -xyi asr) davom qiladi. bu davrni ijtimoiy va iqtisodiy, siyosiy va madaniy jihatdan ikkita taraqqiyot va bitta inqiroz bosqichiga bo’linadi. birinchi taraqqiyot bosqichi ix—xiii asr boshlarini o’z ichiga oladi. bu davr madaniy hayoti islom mafkurasi asosida shakllanib, o’ziga xos madaniy rivojlanish kuzatiladi. markazlashgan davlat tashkil qilinib, unda avval somoniylar (ix—x ), so’ng esa, uning hududlari uchta turkiy davlatlar- qoraxoniylar, g’aznaviylar va saljuqiylar o’rtasida (xi asrda) taqsimlanib, bu hududlarning katta qismida xii asr o’rtalarida buyuk xorazmshohlar davlati tashkil topadi. xiii asr o’zbekiston tarixiga inqroz davri bo’lib kirgan. xiii asr boshlarida mo’g’ullarning o’rta osiyoga hujumi va bo’ysundirishi madaniy taraqqiyotga o’ta darajada salbiy ta’sir ko’rsatib, uning rivojlanishini bir necha yillarga to’xtatib qo’yadi. ikkinchi taraqqiyot bosqichi xiy–xy asrlarni o’z ichiga oladi. buni tadqiqotchilar uyg’onish davri deb baholaydilar. …

5 / 71

agi yo’lovchi va karvondagilar uchun mo’ljallangan) masjidlar. al-ajar masjidi x asrga oid bo‘lib, kair xududidagi eng qadimgi masjidlardan biri sanaladi. islom dinining markazi bo‘lgan makka xududida dunyodagi eng katta masjid bunyod qilingan. bu har yili minglab musulmonlar ibodat qilish kelshadi. worlds together,worlds apart. w.w. norton.& company. new york. london. 2011, p.324-338. al-azhar masjidi x asrga oid al-azhar mosque. the tenth century 32 malidagi janna masjidi. ix asr boshlarida binolarni qurishda xom g’isht va paxsa ishlatilgan. keyinchalik ma’muriy va jamoa binolarini qurishda pishiq g’ishtdan foydalanila boshlangan. turar joy binolarini qurish ishlarida esa, sinch va paxsa asosiy o’rinni egallangan. pardoz ishlarida esa, somonli loysuvoq, ganch, sirlanmagan koshin va sopol plitkalardan foydalanganlar. xii asrdan sirlangan koshin va mayolika (parchin, sirlangan yaxlit o’ymakorlikda pishirilgan loy bo’laklari) ishlatish usuli kashf etilgan. qoshin parchalari. ix–x asrlarda xom g’isht va paxsadan bunyod qilingan imoratlar turli holatda saqlanib qolingan. afrosiyobda somoniylar qasrining bir qismi saqlangan. u nafis o’ymakorlik …

Want to read more?

Download all 71 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'rtaasrlardavrimadaniyati"

prezentatsiya powerpoint o’rta asrlar davri madaniyati reja ilk o’rta asrlar madaniy taraqqiyotining o’ziga xos xususiyatlari o‘rta asrlar me’morchiligidagi o‘zgarishlar amir temur va temuriylar davri me’morchiligi adabiyotlar otaxo'jaev a. ilk o'rta asrlarda markaziy osiyo tsivilizatsiyasida turk-sug'd munosabatlari. – toshkent art-flex, 2010. 49-62 b gafurov b.g. tadjiki. drevneyshaya, drevnyaya i srednevekovaya istoriya. – dushanbe: irfon, 1989. kn.i. – s.120-129 galperina g.a., dobrova e.v. populyarnaya istoriya arxeologii, m., «veche», 2002.s 200-215. filanovich m.i. drevnyaya i srednevekovaya istoriya tashkenta v arxeologicheskix istochnikax. – t.: 2010 s.27-38 temur va temuriylar saltanati. – t., 1994.69-78b shahrisabz. ming yillar merosi. – t., 2002. 43-56 betlar ilk o’rta asrlar d...

This file contains 71 pages in PPTX format (8.7 MB). To download "o'rtaasrlardavrimadaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o'rtaasrlardavrimadaniyati PPTX 71 pages Free download Telegram