o‘zbekiston respublikasining mustaqil bojxona siyosati

PPTX 13 pages 2.1 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

o‘zbekiston respublikasining mustaqil bojxona siyosati andijon mashinasozlik instituti sirtqi bo`lim s 80-21 a guruh talabasi abduvaliyev nodirbekning bojxona ishi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi o‘zbekiston respublikasining mustaqil bojxona siyosati ko‘plab mamlakatlarning tadbirkorlari o‘z milliy bozorlariga xorijiy raqobatchilarni kiritmaslik maqsadida turli chora-tadbirlarni qo‘llaydilar. ularning ko‘zlagan manfaati xorijiy raqobat bo‘lishiga imkon bermaydi, ishlab chiqarishni doimiy ravishda yangilashga, chiqimlarni pasaytirishga, tovarlar va xizmatlar sifatini oshirishga majbur qiladi. iste’molchilarni esa ko‘proq yaxshi va arzon mollarga ega bo‘lish qiziqtiradi, tovarning kelib chiqishi va uni kim ishlab chiqarishi ular uchun u qadar muhim emas. ushbu vaziyat jahonning ko‘plab mamlakatlarida iqtisodiy va siyosiy ixtirolarning doimiy manbai hisoblanadi. hukumat o‘z iqtisodiy siyosatini shunday ishlab chiqishi kerakki, mamlakat bozorlarida import tovarlari paydo bo‘lishidan ushbu mamlakat yutib chiqishi kerak. davlat tovarlar olib kirilishi (olib chiqilishi)ni cheklashi yoki aksincha ragbatlantirishiga bog‘liq ravishda iqtisodiy va bojxona siyosatining to‘rtta asosiy turi farqdanadi. qisman cheklashlar siyosati ichki bozorga tovarlarning muayyan turlari, masalan, mamlakat mafkurasi va …

2 / 13

ishi iste’molchilarga va umuman mamlakatga zarar etkazadi, chunki xalqaro mehnat taqsimoti afzalliklaridan foydalanilmaydi. yuqori bojlar solinishi orqali milliy ishlab chiqaruvchilarga vujudga keltiriladigan imtiyozli shartlar texnologik jihatdan eskirgan ishlab chiqarish konservatsiya qilinishiga olib kelishi mumkin (monopoliya samarasi). ikkinchi tomondan, xorijiy raqobatchilarga qarshi protektsionistik choralar ko‘rilishida mahalliy tadbirkorlarni himoya qilish milliy kompaniyalar va firmalar shakllanishi paytida juda zarurdir. bu xo‘jalik yuritishning yangi shakllariga o‘zini saqlab qolish, kuch to‘plash imkonini beradi. misol uchun, yapon avtomobilsozligining shiddatli muvaffaqiyati ko‘p jihatdan hukumat hozir mashhur bo‘lgan «mazda», «nissan», «toyota» firmalari qaror topishi sharoitida o‘tkazgan protektsionizm siyosati bilan izohlanadi. 1932 yilda hukumat hali uncha o‘zini tutib olmagan avtokompaniyalarni avtomobil industriyasining amerikalik gigantlardan himoya qilish uchun xorijiy mashinalar va extiyot qismlar importiga doir bojlarni keskin oshirdi. bu mamlakatning uzoq muddatli iqtisodiy manfaatlari bilan uning fuqarolari ayrim guruhlari manfaatlari o‘rtasidagi ziddiyatga klassik misol bo‘la oladi. agar xalqaro savdodan va xalqaro mehnat taqsimotida qatnashishdan bugun mamlakat deyarli hamma vaqt yutib …

3 / 13

lari aholisi uchun import go‘shti iste’mol qilish foydali bo‘lgan bo‘lur edi, biroq u holda rossiya chorvachiligi o‘z tovari sotiladigan bozordan mahrum bo‘lardi va o‘z xarajatlarini tezlikda pasaytirish imkoniga ega bo‘lmaganligi sababli xonavayron bo‘lardi. shunga o‘xshash vaziyat engil va oziq-ovqat sanoati, maishiy elektrotexnika va boshqa tarmoqdar uchun ham realdir. mdh bozori davlat tomonidan tartibga solish, eng avvalo bojlar (tariflar) bilan tartibga solish chora-tadbirlari yordamida import tovarlari keng kirib kelishidan uzoq vaqt qo‘riqlanishi ehtimoli mavjud. protektsionizm siyosati rivojlanayotgan mamlakatlarda ayniqsa keng qo‘llaniladi. undan tarkibiy o‘zgartirishlarni amalga oshirishda, importning o‘rnini bosish maqsadida milliy sanoatni qo‘llab-quvvatlashda foydalaniladi. erkin savdo siyosati («fritrederlik») - tashqi savdoda cheklashlarni eng oz darajada kamaytirish. odatda, u bozorda etakchi mavqega ega bo‘lgan, o‘z tovarlarining raqobatga bardoshliligidan xavotirda bo‘lmagan mamlakatlar tomonidan o‘tkaziladi. bojxona siyosati ko‘p darajada olib kirilayotgan mahsulot ichki ishlab chiqarish bilan raqobatlasha olmaydigan yoki muhim tarmoqlar uchun xom ashyo hisoblangan mamlakatlarda ham erkin savdoga yunaltirilgan bo‘ladi. agar import ichki …

4 / 13

maqsadida foydalanildi. ishlab chiqaruvchilar o‘rtasidagi eski, rejali aloqalarning barham topishi, yangi mustaqil davlatlarni tushkunlikka solib qo‘ygan ishlab chiqarishning pasayishi deyarli barcha tovar bozorlarida taqchillikni keltirib chiqardi. import bojlarining bekor qilinishi, imtiyozli kredit berish va boshqa choralar 1995 yil o‘rtalariga kelib taqchillik muammosi kun tartibidan olib tashlanishiga ko‘maklashdi. biron-bir siyosatni joriy etish shartlari, ular barcha tovarlar va bozorlar bo‘yicha o‘tkazilsa, qattiq bulishi mumkin. agar bu ayrim tovarlar va bozorlar bo‘yicha o‘tkazilsa, shart-sharoitlar yumshoq bo‘lishi mumkin. yumshoqlik ko‘pchilik davlatlarga o‘z faoliyatida bir qancha tashqi iqtisodiy strategiyalarni birga qo‘shib olib borish imkonini beradi, masalan, umumiy bozor mamlakatlari bir-birlari bilan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari savdosida protektsionizmni ma’qul ko‘rishadi, ayni vaqtda boshqa ko‘pchilik davlatlarga nisbatan erkin savdo strategiyasi tanlangan. aqsh ko‘plab tovarlar bo‘yicha yaponiyaga nisbatan erkin savdo printsiplarini qo‘llaydi, biroq bu mamlakatlar o‘rtasida avtomobilsozlikda o‘zaro protekpionizm mavjuddir, u ko‘pincha «savdo urushlari»ga olib keladi. «savdo urushi» - xalqaro savdo yo‘llaridagi eng oxirgi cheklovdir. u o‘zida ikki mamlakat …

5 / 13

ga o‘zlari sotib olganga nisbatan 12,7 mlrd. dollarlik ko‘p tovar sotgan. aynan mana shu holat aqsh hukumatining rasmiy vakillaridan birini quyidagicha bayonot berishga majbur qildi: «xitoy xalqaro savdo tizimida tezlik bilan eng muhim mamlakatga aylanmoqda. biz bunday savdo darajasiga ega bo‘lgan mamlakatga o‘z qoidalari bilan o‘ynash imkonini bera olmaymiz. agar ular eksportdan foyda olishmoqchi bo‘lsa, importga ham ruxsat berishlari kerak». ushbu nuqtai nazarga muvofiq, aqsh xitoyga ushbu mamlakatdan import kilinadigan tovarlarning keng doirasiga (yiliga salkam 4 milliard dollarlik) olgunchalik yuqori bojlar belgilash niyatini e’lon qildi. bunga ko‘ra, xitoy tovarlarining narxlari amerika bozorida ikki baravar oshishi kerak edi. bunga javoban xitoylik ma’murlar bunday holatda ular ham amerika tovarlariga, shu jumladan, kompyuterlar, samolyotlar, avtomashinalar va boshqalarga ana shu miqdorda, ya’ni 4 mlrd. dollarlik jazo tariqasidagi boj tariflari joriy etishlari haqida bayonot berishdi. «savdo urushlari»ning uzoq yillik tajribasi eng rivojlangan mamlakatlarni bunda har ikkala tomon mag‘lubiyatga uchrayajagi, yaxshisi «jangovor harakatlar» boshlanib ketishiga yo‘l …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston respublikasining mustaqil bojxona siyosati"

o‘zbekiston respublikasining mustaqil bojxona siyosati andijon mashinasozlik instituti sirtqi bo`lim s 80-21 a guruh talabasi abduvaliyev nodirbekning bojxona ishi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi o‘zbekiston respublikasining mustaqil bojxona siyosati ko‘plab mamlakatlarning tadbirkorlari o‘z milliy bozorlariga xorijiy raqobatchilarni kiritmaslik maqsadida turli chora-tadbirlarni qo‘llaydilar. ularning ko‘zlagan manfaati xorijiy raqobat bo‘lishiga imkon bermaydi, ishlab chiqarishni doimiy ravishda yangilashga, chiqimlarni pasaytirishga, tovarlar va xizmatlar sifatini oshirishga majbur qiladi. iste’molchilarni esa ko‘proq yaxshi va arzon mollarga ega bo‘lish qiziqtiradi, tovarning kelib chiqishi va uni kim ishlab chiqarishi ular uchun u qadar muhim emas. ushbu vaziyat jahonning ko‘plab mam...

This file contains 13 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "o‘zbekiston respublikasining mustaqil bojxona siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston respublikasining mu… PPTX 13 pages Free download Telegram