noinertsial sanoq sistemasi

PPT 34 pages 5.4 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.4 MB

File type PPT

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

slayd 1 mavzu: noinertsial sanoq sistemasidagi harakat reja: 1.noinertsial sanoq sistemasi. 2.inertsiya kuchlari. 3.tekis aylanayotgan sanoq sistemasi. 4.markazdan qochma kuch. 5.koriolis kuchi. 3. inertsiya kuchlari haqida nima bilasiz? noinertsial sanoq sistemasi deb qanday sistemaga aytiladi? 2. nyuton qonunlari qanday sistemalar uchun o’rinli? 4. markazdan qochma inertsiya kuchini hosil bo’lishini tushuntiring. kuch va sanoq sistemalar to’g’risidagi ma’lumotlarni eslash nazariy bilimlarga tayanish formulalarni yozish bilim, ko’nikma , malaka kuchlar, sanoq sistemalar va ularning ahamiyati (natija) nazariy bilimlarga tayanish * k u c h l a r tortishish ishqalanish elastiklik . . . . . . . * jim: we need a blank circle animation inertsial sanoq sistemalari noinertsisial tekis va to’g’ri chiziqli (ya’ni inertsiyasi bilan) harakatlanayotgan (yulduzga nisbatan) sanoq sistemasi inertsial sanoq sistemasi bo’ladi. agar biron inertsial sanoq sistema boshqa shunday sistemaga nisbatan tezlanish bilan harakatlansa u holda bu sistema noinertsial sanoq sistema bo’ladi. nyuton qonunlari faqat inertsial sanoq sistemalarida o’rinlidir. noinertsial …

2 / 34

kuchni axtarib topa olmaydi. bu inertsiya qonuniga ziddir. yuqoridagi kelishmovchilikni inertsiya kuchlari tushunchasini kiritish bilan bartaraf qilamiz: sharni tezlanishi vagondagi jismga boshqa jismlarni ta’siri tufayli emas, balki vagonni yerdagi kuzatuvchiga nisbatan tezlanuvchan harakati tufayli vujudga keladi. shuning uchun noinertsial sanoq sistemadagi jismga ta’sir etuvchi bunday kuchlarni (nyuton kuchlaridan farq qilish uchun) inertsiya kuchlari deyiladi. bu kuchlarni jismlarga ta’siri ham nyuton kuchlarinikidek bo’ladi. demak vagondagi shar inertsiya kuchi fi = - m ao ta’sirida harakatga keladi. shuning uchun noinertsial sanoq sistemalarida jismga ta’sir etuvchi kuchlarni fn va fi kuchlarni yigindisi deb qarash kerak ma' = ∑ fn + fi yoki ma' = ∑ fn - m ao bu yerda a' noinertsial sanoq sistemadagi jismni barcha kuchlar ta’sirida olgan tezlanishidir. inertsiya kuchlarining xususiyatlari 1. inertsiya kuchlari faqat noinertsial sanoq sistemadagina ta’sir qiladi. . 2.inertsiya kuchlari odatdagi nyuton kuchlaridan farq qilib, ularni yuzaga kelish sabablarini jismlarni o’zaro tasiridan chiqarib bo’lmaydi. 3. inertsiya kuchlari …

3 / 34

’xtaydi. bu holatdagi sharchaning chiziqli tezligi v bo’lsa, markazdan qochma inertsiya kuchi shunday qilib ω burchak tezlik bilan aylanuvchi har qanday sistema noinertsial sanoq sistemasini hosil qiladi. bu sistemada joylashgan jismlarga markazdan qochma inertsiya kuchlari ta’sir qiladi. bunday kuchlar ta’sirida aylanayotgan diskdagi mayatnik muvozanat holatidan ma’lum burchakka og’adi. * agar jism noinertsial sanoq sistemasiga nisbatan harakatlanayotgan bo’lsa unga qo’shimcha inertsion tabiatga ega bo’lgan koriolis kuchi ta’sir qiladi. inertsiya markazidan o’tgan o’qqa nisbatan aylanma harakat qila oladigan disk ustida m massali sharcha v tezlik bilan oa radius bo’ylab a nuqtaga tomon harakat qilsin. diskni o’zgarmas burchak tezlik bilan harakatga keltirsak jism oa radius buylab emas, balki ob traektoriya buylab harakatlana boshlaydi. chunki aylanayotgan diskning har bir nuqtasi bilan bog’liq sanoq sistemasi inertsial sistema bo’lib, bu nuqtalarning chiziqli tezliklari miqdor va yo’nalish jihatdan o’zgarib boradi. bu o’zgarish nuqtalarning tezlanish bilan harakat qilayotganini bildiradi. bunda harakalanayotgan k' sistemada sharchaning tezlanishi umumiy holda a' …

4 / 34

kuchidir. bu kuch juda kichik, ammo uzoq davom etib tursa sezilarli bo’ladi. masalan, shimoliy yarim shardagi daryolarni o’ng sohillari yuviladi. temir yullarni o’ng tomonlari yeyiladi, shimolga qarab otilgan snaryad shimoliy yarim sharda sharqqa, janubga otilgani esa g’arbga og’adi, yo’qoridan erkin tushayotgan jism sharqqa og’adi. fuko mayatnigini tebranish tekisligi aylanadi. * * nazorat savollari: 1. inertsial sanoq sistemalari deb nimaga aytiladi? 2. noinertsial sanoq sistemasi deb qanday sistemaga aytiladi? 3. nyuton qonunlari qanday sistemalar uchun o’rinli? 4. inertsiya kuchlarini tushuntiring? 5. marazdan kochma inertsiya kuchini hosil bo’lishini tushuntiring. 6. koriolis kuchi qanday hosil bo’ladi? 7. noinertsial sanoq sistemasida saqlanish qonunlari nima uchun bajarilmaydi? 8. aylanuvchi sanoq sistemalarida nyutonning 2-qonuni qanday bo’ladi ? 9. koriolis kuchini yo’nalishi qanday bo’ladi? 10. fuko mayatnigi nimani isbotlaydi? * ven diagrammasi inertsia kuchlari nyuton kuchlari o'qishni eng samarali shakli –mustaqil bilim olish. * govard gardner aql-zakovatning ko'pligi «aql-zakovat – bu harakatsiz, o'zgarmaydigan jarayon emas... insonning aql-zakovati …

5 / 34

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "noinertsial sanoq sistemasi"

slayd 1 mavzu: noinertsial sanoq sistemasidagi harakat reja: 1.noinertsial sanoq sistemasi. 2.inertsiya kuchlari. 3.tekis aylanayotgan sanoq sistemasi. 4.markazdan qochma kuch. 5.koriolis kuchi. 3. inertsiya kuchlari haqida nima bilasiz? noinertsial sanoq sistemasi deb qanday sistemaga aytiladi? 2. nyuton qonunlari qanday sistemalar uchun o’rinli? 4. markazdan qochma inertsiya kuchini hosil bo’lishini tushuntiring. kuch va sanoq sistemalar to’g’risidagi ma’lumotlarni eslash nazariy bilimlarga tayanish formulalarni yozish bilim, ko’nikma , malaka kuchlar, sanoq sistemalar va ularning ahamiyati (natija) nazariy bilimlarga tayanish * k u c h l a r tortishish ishqalanish elastiklik . . . . . . . * jim: we need a blank circle animation inertsial sanoq sistemalari noinertsisial tekis va to’g’ri ...

This file contains 34 pages in PPT format (5.4 MB). To download "noinertsial sanoq sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: noinertsial sanoq sistemasi PPT 34 pages Free download Telegram