elektromagnetizm

PPTX 44 pages 7.4 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.4 MB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

9 elektromagnetizm k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov 12 – ma’ruza fizika kafedrasi 2018 fizika i 1 2 ma’ruza rejasi elektr toki. tok kuchining birligi va zichligi. elektr tokining mavjud bo‘lish shartlari. elektr yurituvchi kuch (e.yu.k.), kuchlanish, elektr qarshiligi. zanjirning bir qismi uchun om qonuni. bir jinsli bo‘lmagan zanjirning qismi uchun om qonuni. kirxgof qoidalari. tokning bajargan ishi. joul – lens qonuni. metallarda elektr toki. gazlarda elektr toki. 3 elektr toki elektr zaryadlarining tartibli harakati elektr toki deb ataladi. musbat zaryadlarning harakat yo‘nalishi elektr tokining yo‘nalishi deb hisoblanadi. tok kuchi – elektr tokining o‘lchov miqdoridir – berilgan yuzadan kichik vaqt oraligida ko‘chirilgan dq zaryadning shu dt vaqt oraligi nisbatiga teng bo‘lgan fizik kattalikdir. 4 tok kuchining birligi elektr toki kuchi birligi – amper 1 metrli o‘tkazgichning har bir qismida 2.10 -7 nyuton ta’sir kuchi xosil qiladigan, vakuumda 1 metr oraliqda joylashgan, hisobga olmaydigan darajada kichik ko‘ndalang kesim yuzasiga ega bo‘lgan, cheksiz uzunlikdagi to‘g‘ri chiziqli …

2 / 44

eb ataladi. 7 tok manba’lari tashqi kuch xosil qilgan maydon ta’sirida, tok manbai ichida elektr zaryadlari elektrostatik maydon kuchlariga qarshi harakatlanadilar, zanjirning uchlarida potensiallar farqi ta’minlanib turadi, natijada, zanjirda doimiy elektr toki oqadi. ximiyaviy energiya hisobidan elektr energiyasi manbai bo‘ladigan qurilmalar galvanik elementlar deb ataladi. tok o‘tkazish uchun elektr energiyasi manbai bo‘ladigan qurilmalar akkumulyatorlar deb ataladi. 8 tok ta’siri 1. issiqlik ta’siri. tok o‘tayotgan o‘tkazgich qiziydi. issiqlik ta’siri doimo namoyon bo‘ladi. o‘ta o‘tkazgichlarda tok o‘tganda tokning issiqlik ta’siri deyarli namoyon bo‘lmaydi. 2. ximiyaviy ta’sir. elektr toki o‘tkazgichning ximiyaviy tarkibini o‘zgartiradi. bu hodisa elektrolitlarda tok o‘tganda namoyon bo‘ladi. 3. magnit ta’sir. tok qo‘shni o‘tkazgichlardan o‘tadigan toklarga va magnit jismlarga kuch bilan ta’sir o‘tkazadi. tokning magnit ta’siri barcha o‘tkazgichlarda, ximiyaviy va issiqlik ta’siridan farqli barcha hollarda namoyon bo‘ladi. 9 elektr yurituvchi kuch (eyuk) birlik musbat zaryadni ko‘chirishda tashqi kuchlarning bajargan ishi bilan aniqlanadigan fizik kattalik zanjirning elektr yurituvchi kuchi deb ataladi. zanjirning …

3 / 44

shilik qiluvchi o‘tkazgichning xususiyati elektr qarshilik deb ataladi. 13 solishtirma qarshilik solishtirma elektr o‘tkazuvchanlik elektr o‘tkazuvchanlik solishtirma qarshilikka teskari bo‘lgan fizik kattalik o‘tkazgich moddasining solishtirma elektr o‘tkazuvchanigi deb ataladi: elektr qarshilikka teskari bo‘lgan fizik kattalik o‘tkazgichning elektr o‘tkazuvchanligi deb ataladi. o‘tkazgichning solishtirma qarshiligi ρ deb uzunligi 1 m va yuzasining ko‘ndalang kesimi 1 m2 bo‘lgan o‘tkazgichning qarshiligiga aytiladi. 14 zanjirning bir qismi uchun om qonuni integral ko‘rinishda birjinsli metall o‘tkazgichdan o‘tuvchi tok kuchi o‘tkazgich uchlaridagi kuchlanish tushishiga to‘g‘ri, elektr qarshiligiga teskari proporsionaldir differensial ko‘rinishda o‘tkazgich ichidagi istalgan nuqtada tokning zichligi elektr maydoninig kuchlanganligi bilan quyidagicha bog‘langandir: 15 tok tashuvchilar ustidan tashqi va elektrostatik kuchlar bajargan umumiy ishi zanjirning shu qismida ajralib chiqqan issiqlik miqdoriga teng. bir jinsli bo‘lmagan zanjirning qismi uchun om qonuni tanlangan yo‘nalishda, eyuk ning musbat zaryadlar harakatiga imkon beradigan holati, qarshilik ko‘rsatadigan holati esa ko‘rinishda belgilanadi. _ + 16 om qonunining xususiy hollari zanjirning berilgan qismida tok …

4 / 44

r zanjirining ixtiyoriy yopiq konturi qismlaridagi tok kuchlarining mos ravishda qarshiliklariga ko‘paytmalarining algebraik yig‘indisi, shu konturdagi eyuk larning algebraik yig‘indisiga tengdir. 20 kulon va tashqi kuchlar elektr zanjiri bo‘ylab zaryadlarni ko‘chirishda ish bajaradilar. tokning quvvati – birlik vaqtda bajarilgan ishdir. 1 vt·s=3600 v·s=3,6·103 j. 1kvt·s=1000 vt·s=3,6·106 j. tokning bajargan ishi tokning quvvati 21 integral ko‘rinishda zanjirning bir qismida doimiy elektr elektr toki ta’sirida ajraladigan issiqlik miqdori tok kuchining kvadratini tok o‘tish vaqtiga va zanjirning shu qismi elektr qarshiligiga ko‘paytmasiga tengdir. . joul – lens qonuni differensial ko‘rinishda tokning solishtirma issiqlik quvvati birlik vaqtda birlik hajmda ajraladigan issiqlik miqdoriga tengdir: 22 23 metallarda elektr toki n – konsentrasiya q - zaryad v – zaryadlar tartibli harakatining o‘rtacha tezligi 24 tolmen va papaleksi tajribalari 25 o‘tkazgichlarning volt – amper xarakteristikasi qarshilikning temperaturaga bog‘liqligi - qarshilikning temperatura koeffisienti tkr 26 qarshiliklarni ketma – ket ulash 27 qarshiliklarni parallel ulash 28 ionlashgan gaz orqali …

5 / 44

arralar musbat ion manfiy ion elektron 30 gaz razryadining volt – amper xarakteristikasi vaxning bc qismiga to‘g‘ri kelgan tok to‘yinish toki deb ataladi, uning kattaligi ionizatorning quvvatini belgilaydi. oa qismida om qonuni bajariladi. av qismida tok kuchi o‘sishi sekinlashadi. vs qismida razryad toki to‘xtaydi. mustaqil bo‘lmagan razryad mustaqil razryad 31 mustaqil bo‘lmagan gaz razryadi ionizator atom ion + e katod anod gaz 32 mustaqil gaz razryadi gaz ustuniga qo‘yilgan kuchlanish oshganda, ionizator xosil qilgan, elektr maydoni orqali tezlatilgan birlamchi elektronlarning urilishi natijasida gaz molekulalarini ionlashtirib, ikkilamchi elektronlar va ionlar xosil qiladilar. elektronlar va ionlarning umumiy miqdori anodga yaqinlashishida lavinaga o‘xshab oshadi. shu jarayon gaz razryadining volt – amper xarakteristikasining cd qismida tokning oshishiga sabab bo‘ladi va u urilish ionlashishi deb ataladi. 33 elektronlarni atomlar bilan urilishidagi ionlashishi atom ion + e e e e ion + ion +m atom atom atom atom e e ion +m ion +m ionlashish sharti …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektromagnetizm"

9 elektromagnetizm k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov 12 – ma’ruza fizika kafedrasi 2018 fizika i 1 2 ma’ruza rejasi elektr toki. tok kuchining birligi va zichligi. elektr tokining mavjud bo‘lish shartlari. elektr yurituvchi kuch (e.yu.k.), kuchlanish, elektr qarshiligi. zanjirning bir qismi uchun om qonuni. bir jinsli bo‘lmagan zanjirning qismi uchun om qonuni. kirxgof qoidalari. tokning bajargan ishi. joul – lens qonuni. metallarda elektr toki. gazlarda elektr toki. 3 elektr toki elektr zaryadlarining tartibli harakati elektr toki deb ataladi. musbat zaryadlarning harakat yo‘nalishi elektr tokining yo‘nalishi deb hisoblanadi. tok kuchi – elektr tokining o‘lchov miqdoridir – berilgan yuzadan kichik vaqt oraligida ko‘chirilgan dq zaryadning shu dt vaqt oraligi nisbatiga teng bo‘lgan fizik katta...

This file contains 44 pages in PPTX format (7.4 MB). To download "elektromagnetizm", click the Telegram button on the left.

Tags: elektromagnetizm PPTX 44 pages Free download Telegram