elektr mexanik tizimlar va komplekslarni boshqarish

PPTX 11 pages 1.1 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

prezentatsiya powerpoint andijon mashinasozlik instituti elektrotexnika fakulteti eee yonalishi k_91_21 guruh talabasi mamajonov asadbekning elektr mexanik tizimlar va komplekslarni boshqarish fanidan tayorlagan mustaqil ishi mavzu:zamonaviy tranzistorlar tuzilishi va ishlash prinsipi 1. kuchli bipolyar tranzistorlar. bipolyar tranzistorlar – uch elektrodli yarim o’tkazgichli pribor, tranzistorlarning tiplaridan biri. elektrodlar yarim o’tkazgichning uchta ketma-ket birin-ketin almashadigan qo’shimchalar o’tkazuvchanliklari joylashgan qatlam-lariga ulangan. o’tkazuvchanlikning bunday almashinuv usulida n-p-n va p-n-p tranzistorlar farqlanadi. bunda n (negative) – qo’shimchali o’tkazuvchanlikning elektron tipi, p (positive) – kovakli. bipolyar tranzistorning ishlashi ikki tipdagi zaryadlarning bir vaqtda tashilishiga asoslangan. zaryad tashuvchilar esa elektron va kovaklardir («bi» – «ikki» so’zidan olingan). tranzistorning sxematik ko’rinishi 2-rasmda ko’rsatilgan. o’rta qatlamga ulangan elektrod baza deb ataladi, tashqi qatlamlarga ulangan elektrodlar esa kollektor va emitter deyiladi. o’tkazuvchanlik nuqtai nazaridan kollektor va emitter farqlanmaydi. biroq, amalda tranzistorlarni ishlab chiqarish jarayonida priborning elektr xarakteristikalarini yaxshilash maqsadida ular tarkibidagi qo’shimchalar bilan legirlanish darajalari farqlanadi. emitter qatlami kuchli legirlangan, kollektor …

2 / 11

mitter o’tishinikidan kattaroq qilib ishlanadi, bu esa baza qatlamidan tashuvchilarni yaxshiroq to’plash va uzatish koeffitsientini yaxshilashni ta’minlaydi. maydonli tranzistorning bipolyar tranzistordan farqlanishi: – birinchidan ishlash printsipi bilan, bipolyar tranzistorda chiqish signalini boshqarish kirish toki bilan, maydonli tranzistorda esa kirish kuchlanishi yoki elektr maydoni bilan. – ikkinchidan maydonli tranzistorlar anchagina katta kirish qarshiligiga ega, bu maydonli tranzistorning qaralayotgan tipida zatvor p-n o’tishidagi berilayotgan teskari kuchlanishga bog’liq – uchinchidan maydonli tranzistorlar shovqinning past darajasiga ega bo’lishi mumkin (ayniqsa past chastotalarda), chunki maydonli tranzistorlarda asosiy bo’lmagan zaryad tashuvchilar injektsiyasi degan holat foydalanilmaydi va maydonli tranzistor kanali yarim o’tkazgich kristalli yuzasidan ajratilishi mumkin. bipolyar tranzistorning pn o’tishi va bazasida hamda yarim o’tkazgich kristalli yuzasidagi generatsiyarekombinatsiya jarayonlari past chastotali shovqinlarni keltirib chiqaradi. maydonli tranzistorlarning ishlatilish sohalari. turli n-kanal va p-kanalli maydonli tranzistorlarning komplementar juftlaridan qurilgan kmop strukturalar raqamli va analogli integral sxemalarda keng qo’llaniladi. bipolyar tranzistorlardagidek baza orqali oqadigan tok bilan emas, balki maydon bilan …

3 / 11

li tranzistorlar turli radioqurilmalarda keng foydalanilmoqda va ularda bipolyar tranzistorarni muvaffaqiyatli ravishda almashtirmoqda. ularning radiouzatish qurilmalarida qo’llanilishi tashuvchi signal chastotasini yanada ko’tarish imkonini beradi, shu yo’l bilan bu qurilmalarni tashqi salbiy ta’sirlardan saqlanishini ta’minlaydi. ochilgan holda past qarshilikka ega bo’lgani sabab ~ 5 ~ yuqori ishonchlili ovoz chastotali quvvat kuchaytirgichlarining oxirgi kaskadlarida qo’llaniladi (‘i-fi), bu kaskadlarda ham muvaffaqiyatli ravishda bipolyar tranzistorlar va elektron lampalarning o’rniga almashtirilmoqda. izolyatsiyalangan zatvorli bipolyar tranzistorlar katta quvvatli qurilmalarda qo’llanildmoqda, masalan ishga tushiruvchi asosiy qurilmalar va bu joyda ham tiristorlarni muvaffaqiyatli siqib chiqarmoqda. chastota o’zgartirgichning ishlash printsipi. chastota o’zgartirgich boshqarilmaydigan diodli kuch to’g’rilagichdan, avtonom invertordan, invertorni shim boshqaruv sistemasi (shim ibs)dan, avtomatik rostlash sistemasi (ars)dan, drosseldan va kondensatordan tuziladi (2-rasm). invertorda chiqish uchiq kuchlanishi va fchiq chastotasini rostlash yuqori chastotali shim (impuls kengligini o’zgartirish printsipli) boshqaruv hisobiga amalga oshiriladi. so’nggi vaqtlarda 3000 v kuchlanish va bir necha o’n va hatto yuzlab amperga mo’ljallangan katta quvvatli tranzistorlar …

4 / 11

nvertorlari bilan ham ishlab chiqarilishi mumkin. tranzistorli chastota o’zgartgich kichik va o’rta quvvatli rostlanuvchi elektr yuritmalar uchun tiristorliga qaraganda kelajakli ● energiya samaradorligi. shimning keng qo’llanilishiga asosiy sabab ─ elektron apparaturalar uchun ikkilamchi oziqlantirish manbalarini qurishda fikni oshirishga intilish. masalan, shim lcd-monitorlar va telefonlarning displeylarini yoritishda yorug’lik kuchini rostlash uchun va shu kabi qurilmalarda qo’llaniladi. shimda kalitda ajraladigan issiqlik quvvati. shimda kalit elementlari sifatida tranzistorlardan foydalaniladi (boshqa yarim o’tkazgichli priborlar ham qo’llanilishi mumkin), faqat ular chiziqli emas, balki kalit rejimida ishlaydi. ya’ni tranzistor har doim yo uzilgan (o’chgan) yoki ulangan (to’yingan holatda bo’ladi). birinchi (uzilgan) holda tranzistor deyarli cheksiz qarshilikka ega, shuning uchun zanjirdagi tok juda ham kichik va oziqlantirish kuchlanishining barchasi tranzistorga tushsa ham tranzistorda ajralayotgan quvvat amalda nolga teng. ikkinchi holda tranzistorning qarshiligi juda kichik va demak undagi kuchlanish tushuvi ham nolga yaqin, shuning hisobiga tranzistorda ajralayotgan quvvat ham kichik. o’tish holatlarida (kalitning o’tkazuvchanlik holatidan o’tkazmaydigan holatiga almashish …

5 / 11

elektr mexanik tizimlar va komplekslarni boshqarish - Page 5

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr mexanik tizimlar va komplekslarni boshqarish"

prezentatsiya powerpoint andijon mashinasozlik instituti elektrotexnika fakulteti eee yonalishi k_91_21 guruh talabasi mamajonov asadbekning elektr mexanik tizimlar va komplekslarni boshqarish fanidan tayorlagan mustaqil ishi mavzu:zamonaviy tranzistorlar tuzilishi va ishlash prinsipi 1. kuchli bipolyar tranzistorlar. bipolyar tranzistorlar – uch elektrodli yarim o’tkazgichli pribor, tranzistorlarning tiplaridan biri. elektrodlar yarim o’tkazgichning uchta ketma-ket birin-ketin almashadigan qo’shimchalar o’tkazuvchanliklari joylashgan qatlam-lariga ulangan. o’tkazuvchanlikning bunday almashinuv usulida n-p-n va p-n-p tranzistorlar farqlanadi. bunda n (negative) – qo’shimchali o’tkazuvchanlikning elektron tipi, p (positive) – kovakli. bipolyar tranzistorning ishlashi ikki tipdagi zaryadlarn...

This file contains 11 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "elektr mexanik tizimlar va komplekslarni boshqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr mexanik tizimlar va komp… PPTX 11 pages Free download Telegram