karimberdiyeva mohiraxon

PPTX 53 sahifa 14,2 MB Bepul yuklash

53 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 14,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 53

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 53

6-§. tugamaydigan va tiklanadigan tabiiy resurslar geografiyasi karimberdiyeva mohiraxon 3-mavzu tugamaydigan va tiklanadigan tabiiy resurslar geografiyasi bismillahir rohmanir rohiym agroiqlimiy resurslar. hududlarning turli ekin yetishtirish imkoniyatlari ko‘p jihatdan iqlimga bog‘liq. qishloq xo‘jaligiga bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi iqlimiy resurslar agroiqlimiy resurslar deyiladi. eng muhim agroiqlimiy ko‘rsatkichlar effektiv haroratlar (+10 oc dan yuqori) yillik yig‘indisi hamda namlanish koeffitsiyenti (yog‘inlar miqdorining mumkin bo‘lgan bug‘lanishga nisbati) hisoblanadi. ma’lumki, havo harorati ekvatordan qutbiy kengliklarga tomon pasayib boradi. ekvator atrofida samarali haroratning yillik yig‘indisi 8 000 ° c dan yuqori bo‘lsa, arktika va subarktika iqlim mintaqalarida u 400 ° c ga ham yetmaydi. 400 ° 8 000 ° o‘zbekistonda 4500—5900°c shuning uchun ham tropik, subekvatorial va ekvatorial iqlim mintaqalarida turli issiqsevar ekinlarni yetishtirish hamda yil davomida ikki-uch marotaba hosil olish imkoniyati mavjud. dehqonchilik uchun tabiiy namlik omili ham katta ahamiyatga ega. yilning issiq paytida ham yog‘inlar yetarli darajada yog‘adigan hududlarda dehqonchilikni sun’iy sug‘orishsiz rivojlantirish mumkin va bu …

2 / 53

yerlar ulushi 11 % ga, yaylovlarniki esa 23 % ga teng. ishlov beriladigan yerlar yaylovlar ishlov beriladigan yerlar dunyoda yetishtirilayotgan oziq-ovqat mahsulotlarning 88 % ini, yaylovlar esa 10 % ini yetkazib bermoqda. demak, yer resurslarining eng qimmatli qismiishlov beriladigan (ekin ekiladigan) maydonlardir. yer fondi tarkibiga, shu bilan birga, o‘rmonlar (30 %), aholi punktlari va muhandislik inshootlari bilan band bo‘lgan texnogen yerlar (3 %) hamda kam foydalaniladigan yoki unumsiz yerlar (33 %) kiradi. jahon yer fondi dehqonchilikda foydalaniladigan yerlarning eng katta maydonlari aqsh, hindiston, rossiya, xitoy, kanada, braziliya, qozog‘iston va ukrainaga to‘g‘ri keladi. 1 3 2 6 5 8 4 7 xx asr davomida ishlov beriladigan maydonlar hajmi dunyo bo‘yicha ikki baravar kengaytirildi. qo‘riq yerlarni o‘zlashtirish, botqoqli va zaxkash yerlarni ishga solish, cho‘llarga suv chiqarish yo‘li bilan ekin maydonlarini kengaytirish ishlari, ayniqsa, aqsh, kanada, avstraliya, rossiya, qozog‘iston, xitoy, braziliyada keng ko‘lamda olib borildi. ammo, katta qiyinchiliklar hisobiga o‘zlashtirilgan yerlar asta-sekin ishdan …

3 / 53

i suvning umumiy miqdori atigi 47 ming km3 dir. ekvatorial va mo‘tadil iqlim mintaqalarida daryo va ko‘llari ko‘p bo‘lib, bu hududlar chuchuk suv resurslariga ancha boy. chuchuk suv bilan eng yaxshi ta’minlangan davlatlar qatoriga braziliya, rossiya, kanada, aqsh, indoneziya, venesuela, peru, myanma, tojikiston va boshqalar kiradi. 7 6 3 2 4 1 9 8 5 quruqlikning katta qismini egallagan qurg‘oqchil hududlarda esa suv resurslarining hajmi tabiiy holatda kam. boz ustiga ularda dehqonchilik, asosan, sun’iy sug‘orish orqali olib boriladi. daryolar suvidan samaraliroq foydalanish uchun suv omborlari qurilgan (2-rasm). hozir jahonda qurilgan suv omborlarining soni 40 mingdan oshib ketdi. yirik suv omborlarining soni bo‘yicha aqsh, xitoy, hindiston, braziliya va rossiya alohida ajralib turadi. biologik resurslar deb, quruqlik va dunyo okeanidagi o‘simlik va hayvonot boyliklariga aytiladi. biologik resurslar ayniqsa o‘rmon resurslarining xo‘jalik va ekologik ahamiyati nihoyatda katta. jahonda o‘rmonlar 40 mln. km2 (4 mlrd. gektar)ni, yoki butun quruqlikning 30 % ga yaqinini tashkil …

4 / 53

anma, indoneziya kabi mamlakatlar eng katta o‘rmonli maydonlarga ega. 1 2 3 4 7 5 8 6 biologik resurslarning yana bir muhim qismi suv havzalarning hayvonot va o‘simlik olamidir. ma’lumotlarga ko‘ra, dunyo aholisining oqsillarga bo‘lgan ehtiyojining 20% idan ko‘prog‘i dengiz hayvonlari va o‘simliklari hisobiga qoplanmoqda. ayniqsa, tinch okeanning shimoli-g‘arbiy va janubi-sharqiy qismlari, atlantika okeanining shimoliy dengizlari baliqlarga juda boy. 1 3 2 biroq okean va dengizlarda yashaydigan baliq va boshqa hayvonlar tobora muhofazaga muhtoj bo‘lib bormoqda. geotermal resurslar. yerning ichki energiyasi, ya’ni geotermal resurslar muhim noan’anaviy energiya manbalaridan biri hisoblanadi. geotermal energiyaga asosan tektonik harakatlar faol davom etayogan, iqlimi sernam bo‘lgan mintaqalar boydir. islandiya (9-rasm), yaponiya, yangi zelandiya, filippin, papua-yangi gvineya, italiya, meksika, aqsh, rossiya geotermal resurslarga boy. © foydalanilgan adabiyotlar: v. n. fedorko, n. i. safarova, j. a. ismatov, e. y. nazaraliyeva– geografiya (jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi), umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10- sinf o‘quvchilari uchun darslik, respublika ta’lim markazi, 2022 …

5 / 53

image64.jpeg image65.jpeg image66.jpeg image67.png image68.jpeg image69.jpeg image70.png image71.jpeg image72.png image73.png image74.png

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 53 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"karimberdiyeva mohiraxon" haqida

6-§. tugamaydigan va tiklanadigan tabiiy resurslar geografiyasi karimberdiyeva mohiraxon 3-mavzu tugamaydigan va tiklanadigan tabiiy resurslar geografiyasi bismillahir rohmanir rohiym agroiqlimiy resurslar. hududlarning turli ekin yetishtirish imkoniyatlari ko‘p jihatdan iqlimga bog‘liq. qishloq xo‘jaligiga bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi iqlimiy resurslar agroiqlimiy resurslar deyiladi. eng muhim agroiqlimiy ko‘rsatkichlar effektiv haroratlar (+10 oc dan yuqori) yillik yig‘indisi hamda namlanish koeffitsiyenti (yog‘inlar miqdorining mumkin bo‘lgan bug‘lanishga nisbati) hisoblanadi. ma’lumki, havo harorati ekvatordan qutbiy kengliklarga tomon pasayib boradi. ekvator atrofida samarali haroratning yillik yig‘indisi 8 000 ° c dan yuqori bo‘lsa, arktika va subarktika iqlim mintaqalarida u 400 ° c...

Bu fayl PPTX formatida 53 sahifadan iborat (14,2 MB). "karimberdiyeva mohiraxon"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: karimberdiyeva mohiraxon PPTX 53 sahifa Bepul yuklash Telegram