ekologiya

PPTX 54 pages 4.5 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.5 MB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

kirish. o'zbekiston respublikasida atrof muxitning xozirgi axvoli. tabiatni muxofaza qilishning qonunchilik asoslari. ekologiya 1.mavzu: kirish. ekologiya fani, uning maqsadi va vazifalari. reja : ekologiya faniga kirish. o‘zbekiston respublikasida atrof muhitning hozirgi ahvoli. ekologiya fanining ta'rifini birinchi marta nemis olimi ernest gekkel “organizmlarning umumiy morfologiyasi” deb nomlagan asarida (1866 yilda) berilgan. ekologiya so'zi yunoncha oikos – uy, yashash joyi; logos- o'rganish, fan degan ma'noni anglatadi. ekologiya fani organizmlarning o'zaro va tashqi muhit bilan aloqadorliklarini o'rganadi. ekologiya antropogen va har xil omillar ta'sirida tabiatdagi bog'lanishlarning buzilishi to'g'risidagi ma'lumot beradi. u tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va tabiatni muxofoza qilishda ilmiy asos bo'lib xizmat qiladi. tirik tabiat qanday tuzilgan, qaysi qonunlar asosida mavjud va rivojlanadi, inson ta'siriga qanday javob beradi – bularning barchasi ekologiyaning predmeti hisoblanadi. ekologiya fani insonning tabiatga ko'rsatayotgan ta'sirini bartaraf qilish yo'llarini topish va ularga amaliy jixatdan yondashishiga birlashtirishni o'z oldiga maqsad qilib qo'yadi. har bir fanning o'z vazifasi bo'lganidek, ekologiya …

2 / 54

-o'simlik va hayvonlar populyatsiyalarining sonini boshqarish; - yo'qolib borayotgan populyatsiyalarni aniqlash va ularni muxofaza qilish; - tabiat va jamiyat orasidagi muvozanatning buzilishiga yo'l qo'ymaslik; o'rta osiyoda ekologiya sohasida d.n.kashkarov., e.p.korovin., m.g.popov., q.z.zokirov., i.i.grenitov., t.z.zoxidov., a.t.to'laganov va boshqalar tomonidan katta ilmiy ishlar olib borildi. v.i.vernadskiy ekologiya 4 bo’limga bo’lib o’rganiladi. 1.autekologiya (“autos”– yunoncha so’z bo’lib, “o’zi” degan ma’noni bildiradi) ayrim turlarning yashab turgan muhiti bilan o’zaro munosabatini, turlarning qanday muhitga ko’proq va uzviy moslashganini o’rganadi. 2.populyasiyalar ekologiyasi (“populyasion”– fransuzcha so’z bo’lib, “aholi” degan ma’noni bildiradi) populyasiyalar tuzilmasi va dinamikasi. ma’lum sharoitda turli organizmlar sonining o’zgarishi (biomassa dinamikasi) sabablarini tekshiradi. 3.sinekologiya ("sin"– yunoncha so’z bo’lib, “birgalikda” degan ma’noni bildiradi) biogeosenozning tuzilishi va xossalarini, ayrim o’simliklar va hayvonot turlarining o’zaro aloqalarini, hamda ularning tashqi muhit bilan munosabatini o’rganadi. 4. eydekologiya (eidos-tur)-turlar ekologiyasi. ekologiya bioekologiya inson ekologiyasi geoekologiya amaliy ekologiya umumiy ekologiya o’zbekiston respublikasining yerlari va ularning ekologik holati o’zbekiston respublikasining hududi 447,4 ming …

3 / 54

anadi. biosfera rezervati qo'riqxona va buyurtmaxona vazifalarini bajaruvchi muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toifasiga kiradi. respublikamizdagi kam hosilli sug’oriladigan ekin maydonlari (ming gektar hisobiga) quyidaga jadvalga keltirilgan. 4 — jadval. № erlar jami shundan paxta ekiladigani 1. kuchli sho’langan erlar 238,4 196 2. botqoqlashgan yoki kuchli namlangan erlar 24,7 21,7 3. gipslashgan erlar 200 108 4. toshloq erlar 50,6 41,8 5. suv ta’siridi eroziyaga uchragan erlar 50,5 34 jami 564,2 402,4 respublikamizdagi sug’oriladigan yerlarning 15% i tayyorlanadigan qishloq xo’jalik mahsulotlarini 98% ni beradi. oxirgi 20-25 yil davomida sug’oriladigan erlarning sho’rlanishi 0,8 mln gektarga ortib, hozirgi paytda 2 mln gektar tashkil yetadi. shundan 0,85 mln gektar erlar o’ta sho’rlangan yerlar hisoblanadi. sho’rlanish jarayonlari ayniqsa qoraqalpog’istonda, buxoro va sirdaryo viloyatida kuchaymoqda. oxirgi 20-30 yil davomida tuproq tarkibida chirindi (gumus) miqdori (hosildorlikning asosiy ko’rsatkichi) 30-50% ga kamaydi. bu esa, umumiy maydonning 40% ni tashkil etadi.barcha sug’oriladigan erlarning 40% ga yaqinini chirindi miqdori nihoyatda kam …

4 / 54

eroziyaga uchragan. shuni alohida ta’kidlash kerakki, insonning biosferaga ko’rsatayotgan kuchli ta’siridan biri o’simliklar dunyosida vujudga keladigan kasalliklarga, zararkunanda hasharotlar va begona o’tlarga qarshi kurashda foydalaniladigan kimyoviy vositalaridir. shubhasiz,qishloq xo’jaligida insektisidlar, defolyantlar, gerbisidlar va boshqa kimyoviy moddalardan foydalanish natijasida oziq-ovqat mahsulotlari ishlab-chiqarish ortadi. ammo dixlordifeniltrixloretan (ddt) va boshqa insektisidlar, gerbisidlar, xlor va fosfororganik birikmalar ko’pchilik hayvonlar va hatto inson uchun xavflidir.ddt zaharli, ta’sirchan va barqaror modda hisoblanib, u biogeosenozlarda uzoq vaqt davomida saqlanib qoladi hamda to’planadi. ma’lumotlarga qaraganda, uni turli hayvonlarning jigarida to’planganligi aniqlangan. respublikamizda zaharlangan erlar tarkibida ddt ning miqdori uning ruxsat etilgan chegaraviy konsentrasiyasi (rechk)ga nisbatan 2-5 marotaba ko’proq to’plangan. farg’ona, andijon va samarqand viloyatlari erlarida ddt ning miqdori uning rechk siga nisbatan mos ravishda 26, 26,4 va 44 marotaba ko’proq mavjudligi aniqlangan. 1980 yillar boshlarida tojikiston respublikasida alyuminiy zavodi ishga tushirilishi bilan atmosferaga chikarilayotgan vodorod ftorid va boshka ifloslantiruvchi moddalar surxondaryo viloyatining janubiy kismini ekologik xolatini buzdi. 1982 …

5 / 54

si xukumati tomonidan chikarilgan karorlari va bir necha murojatlari natijasida xududda 2000-2001 yillarda atmosfera xavosining ifloslanish satxi ozgina uzgardi va sanitar-gigienik norma me'yorlariga tugri keldi: orol va orolbo’yi muammosi 1993 yil 26 martda rossiya va markaziy osiyo mamlakatlarining rahbarlari qozog’iston respublikasining qizil o’rda shag’rida orol va orolbo’yida ekologik muammolarga bag’ishlangan konferentsiyaga yig’ilib orol va orolbo’yi ekologiyasi mavzusida orolni saqlab qolish xalqaro jamg’armasi tuzildi. rossiya va markaziy osiyo mamlakatlari rahbarlari 1994 yil 11 yanvarda nukusda orol va orolbo’yi muammosiga bag’ishlangan kengash o’tkazdi. bu kengashda orol va orolbo’yi ekologiyasiga bag’ishlangan tadbirlar ishlab chiqildi. 1995 yil 20 sentyabrda nukus shahrida markaziy osiyo mamlakatlari rahbarlari uchrashuvi o’tkazilib unda, jahon banki orol muammosiga moliyaviy yordam berishini e’lon qildi. image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.png image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.gif image34.gif image35.jpeg image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.jpeg …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologiya"

kirish. o'zbekiston respublikasida atrof muxitning xozirgi axvoli. tabiatni muxofaza qilishning qonunchilik asoslari. ekologiya 1.mavzu: kirish. ekologiya fani, uning maqsadi va vazifalari. reja : ekologiya faniga kirish. o‘zbekiston respublikasida atrof muhitning hozirgi ahvoli. ekologiya fanining ta'rifini birinchi marta nemis olimi ernest gekkel “organizmlarning umumiy morfologiyasi” deb nomlagan asarida (1866 yilda) berilgan. ekologiya so'zi yunoncha oikos – uy, yashash joyi; logos- o'rganish, fan degan ma'noni anglatadi. ekologiya fani organizmlarning o'zaro va tashqi muhit bilan aloqadorliklarini o'rganadi. ekologiya antropogen va har xil omillar ta'sirida tabiatdagi bog'lanishlarning buzilishi to'g'risidagi ma'lumot beradi. u tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va tabiatni muxof...

This file contains 54 pages in PPTX format (4.5 MB). To download "ekologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologiya PPTX 54 pages Free download Telegram