statistik tadqiqotlarda tanlab kuzatishning qo‘llanilishi

PPTX 217.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708373629.pptx statistika amaliyotida shunday to`plamlar tez -tez uchrab turadiki, ularning barcha birliklarini o`rganish imkoniyati bo`lmaydi. bunday to`plamlar jamiyat hayotida, turmushimizda ham, tabiyotda ham keng tarqalgan. masalan, mamlakatda don, paxta va boshqa ekinlari qanchalik qishloq xo`jaligi zararkunandalari bilan shikastlangani yoki qancha qoramol va boshqa hayvonlar quturish kasalligiga chalinganini bilmoqchi bo`lsak, barcha ekinlar maydoni va hosilin i, mollar tuyog`ini tekshirib chiqa olmaymiz, chunki bu juda mashaqqatli ish bo`lib, ko`p vaqt va kuch talab qiladi. tanlanma tekshirish nazariyasi bunday va unga o`xshash imon komillikka mantiqiy asos yaratadi. ularga midoriy ifoda ham bag`ishlaydi. o`rganiladigan to`plamdan yetarli miqdorda birliklar maxsus yo`llar bilan tanlanib, ular ustida o`tkazilgan kuzatish ma`lumotlari asosida boshlang`ich to`plam haqida qoniqarli axborot olish imkonini beradigan usul tanlanma tekshirish deb ataladi. tanlanma kuzatish – o`rganiladigan to`plamdan yetarli miqdorda birliklar maxsus yo`llar bilan tanla - nib, ularni kuzatish ma`lu - motlari asosida boshlag`ich to`plam haqida qoniqarli axborot olish imkonini be- ruvchi statistik tekshirish usulidir. tanlanma …

atlari namoyon bo`lsa, u reprezentativ deyiladi. bosh to`plam – o`rganiladigan ko`p hajmli birliklar majmua - sidir. tanlanma to`plam yoki qisqacha tanlanma - bosh to`plamdan kuzatish uchun tanlab olingan birliklar yig`indisi. tanlanma qanchalik reprezentativ bo`lishidan qat`i nazar bosh va tanlanma ko`rsatkichlar o`rtasida doimo tafovutlar bo`ladi. chunki bosh to`plamda tanlanmaga kiritilmagan boshqa birliklar ham bor. ana shu tafovutlar tanlanmaning reprezentativlik xatolari deyiladi. reprezentativlik xatolari ikki turga bo`linadi: 1) tasodifiy xatolar; 2) sistematik (muntazam) xat olar. kuzatish jarayonida ko`rsatkichlarning miqdorlarini o`zgartirish ko`zlanmasdan, shuningdek, kuzatish usullari va asboblarining kamchiliklari bilan bog`liq bo`lmagan holda yo`l qo`yilgan xatolar tasodifiydir. katta sonlar qonuniga binoan tanlanmanin g miqdori oshgan sari tasodifiy xatolar kamayib boradi. tanlanma o`zida bosh to`plam - ning muhim jihatlarini ifodala - shi reprezentativli deyiladi. muntazam xatolar o`z navbatida ko`zlanmagan va ko`zlangan bo`lishi mumkin. o`lchash asboblarining noaniqligidan, tanlash va kuzatish usullarining kamchiliklaridan ko`zlan ma-gan muntazam xatolar kelib chiqadi. kuzatish natijalarini o`zgartirib ko`rsatish maqsadida qilingan xatolar ko`zlangan …

sh to`plamdan birliklarini (seriyalarini) tanlab olish prinsiplariga qarab tasodifiy, mexanik va kombinatsion tanlashlarga bo`linadi. bosh to`plamdan birliklar tasodifiy ravishda olinib tanlanma tuzilsa, u tasodifiy tanlash deyiladi. tasodifiy tanlash chek yoki qura tashlash yo`li bilan amalga oshiriladi. tasodifiy tanlash takrorlanuvchi yoki takrorlanmaydigan sxemalarda o`tkazilishi mumkin. agar tanlab olingan birlik (yoki seriya) tanlanmaga kiritilganidan (ya`ni zaruriy ma`lumotlar yozib olinganidan) keyin yana bosh to`plamga qaytarilsa va bundan keyingi tanlash jarayonlarida teng huquqda qatnashsa, tanlash tartibi takrorlanuvchi deb ataladi, aksincha, qaytarilmasa, takrorlanmaydigan sxema deb yuritiladi. asl ma`noda tasodi -fiy tanlash deb, bosh to`plamning birliklari uchun bab-barobar tanla- nish ehtimolini ta`min - lovchi usulga aytiladi . bosh to`plamdan birliklar (yoki seriyalar) ma`lum oraliqlarda tanlab olinsa va tanlanmaga kiritilsa bunday usul mexanik tanlash deb ataladi. oraliq kengligi (i) bosh to`plam hajmini (n) tanlanma hajmiga (n) bo`lish yo`li bilan aniqlanadi, ya`ni i=n:n mexanik tanlash deb bosh to`plam birliklarini ma`lum tartibda yozib chiqib, so`ngra belgilan - gan oraliqlarda …

ing qo‘llanilishi mavzusida tayyorlangan taqdimot reja: 1 tanlanma kuzatish haqida umumiy tushuncha tanlanmaning reprezentativligi va uni ta`minlaydigan tanlash usullari 2 1. tanlanma kuzatish haqida umumiy tushuncha tanlanma tekshirish – tajriba va hayotimizga asoslangan ishonchga, imon komillikka taya-nadi. tanlanma – o`rganilayotgan to`plamdan saylab olingan birliklar majmuasidir, ular-ning har biri ushbu to`plam-ning tarkibiy unsuri. ma`lumki, bozor iqtisodiyoti xususiy mulkchilikka, ko`p ukladli ho`jalikka tayanadi. bunday sharoitda muhim iqtisodiy hodisa va jarayonlar ustida yoppasiga statistik kuzatish tashkil qilib bo`lmaydi. bunday hollarda tekshiruvchi uchun eng yaxshi yo`l - cheklangan sonli birliklarni shunday olib tekshirishki, natijada umumiy o`rganilayotgan to`plam haqida amaliy jihatdan yetarli darajada to`la va aniq axborotlarni olish imkoni tug`ilsin. tanlama tekshirish nazariyasi bu maqsad uchun xizmat qiladi. tanlanma - bu to`plamdan saylab olingan ma`lum birliklar majmui bo`lib, uning har biri mazkur to`plamning unsuridir. mustasno hol sifatida tanlanma butun to`plamni o`z ichiga olishi mumkin. tanlanma tekshirish umuman quyidagi maqsadlarni ko`zlaydi: 1. vaqt va mablag`ni tejash. …

da malakali mutaxassislarni jalb qilish, ularni kuzatish ijrochisi sifatida puxta tayyorlash va sinash uchun imkoniyat oshadi. xo`sh, tanlanma kuzatish oldida qanday vazifalar turadi asosiy vazifa shundan iboratki, kam kuch va mablag` sarflab, bosh to`plam haqida iloji boricha ko`p va sifatli axborot olishdir. bu, o`z navbatida, ma`lumotlar xarakteri va ularni olish usullariga bog`liq. tanlamaning rеprеzеntativligini ta'minlash usullari tasоdifiy tanlash. bоsh to'plamdan birliklar qur'a yoki chеk tashlash usuli bilan оlinsa, bunday tanlash tasоdifiy tanlash dеyiladi. tanlamaning rеprеzеntativligini ta'minlash usullari mеxanik tanlash. bоsh to'plamdan birliklar ma'lum оraliq bo'yicha tanlab оlinsa, bunday tanlash mеxanik tanlash dеb ataladi. tanlamaning rеprеzеntativligini ta'minlash usullari uyali (sеriyali) tanlash. tanlama to'plam bоsh to'plamdan sеriyalar (guruhlar)ni tanlash asоsida hоsil qilinsa, bunday tanlash uyali (sеriyali) tanlash dеyiladi. tanlamaning rеprеzеntativligini ta'minlash usullari tipik tanlash. bir jinsli guruhlarga bo'lingan bоsh to'plamdan birliklarni tanlash asоsida tanlama to'plamni hоsil qilish tipik tanlash dеb ataladi. bu tanlashda birliklar bo'lingan guruhlar salmоg'iga mutanоsib ravishda yoki mutanоsib bo'lmagan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "statistik tadqiqotlarda tanlab kuzatishning qo‘llanilishi "

1708373629.pptx statistika amaliyotida shunday to`plamlar tez -tez uchrab turadiki, ularning barcha birliklarini o`rganish imkoniyati bo`lmaydi. bunday to`plamlar jamiyat hayotida, turmushimizda ham, tabiyotda ham keng tarqalgan. masalan, mamlakatda don, paxta va boshqa ekinlari qanchalik qishloq xo`jaligi zararkunandalari bilan shikastlangani yoki qancha qoramol va boshqa hayvonlar quturish kasalligiga chalinganini bilmoqchi bo`lsak, barcha ekinlar maydoni va hosilin i, mollar tuyog`ini tekshirib chiqa olmaymiz, chunki bu juda mashaqqatli ish bo`lib, ko`p vaqt va kuch talab qiladi. tanlanma tekshirish nazariyasi bunday va unga o`xshash imon komillikka mantiqiy asos yaratadi. ularga midoriy ifoda ham bag`ishlaydi. o`rganiladigan to`plamdan yetarli miqdorda birliklar maxsus yo`llar bilan ta...

PPTX format, 217.3 KB. To download "statistik tadqiqotlarda tanlab kuzatishning qo‘llanilishi ", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik tadqiqotlarda tanlab … PPTX Free download Telegram