abdulla avloniy va hamza ijodi

DOC 59.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1522861807_70690.doc abdulla avloniy va hamza ijodi reja: 1. abdulla avloniyning tarjimai holi. 2. abdulla avloniyning pedagogik faoliyati, yangi maktablar, o‘quv jarayonlari, dars uslubi tashkil etishdagi faoliyati. 3. “turkiy guliston yoxud axloq” asarining ta’limiy va tarbiyaviy ahamiyati. 4.hamza hakimzoda niyoziyning hayoti va ijodiy faoliyati. 5. hamza hakimzoda niyoziy ma’rifati. 6. uning ta’limda joriy etilgan o‘qish kitoblari mohiyati. 7. hamza hakimzoda niyoziy qalamiga mansub “gul” turkumiga kiruvchi to‘plamlarining badiiy ahamiyati. abdulla avloniy (1878 - 1934) hozirgi zamon bolalar adabiyotining rivojiga juda katta hissa qo`shgan allomalardan biri abdulla avloniy bola ta’lim-tarbiyasiga alohida muhabbat bilan qaragan edi. - tarbiyani tug’ilgan kundan boshlamak, vujudimizni quvvatlantirmak, axloqimizni kuchlantirmak, zehnimizni ravshanlantirmak lozim... , deydi u, - shuning uchun tarbiya qiluvchi muallimlarning o`zlari ilmlariga olim bo`lib, shogirdlariga ham bergan darslarini amal ila chaqishtirib o`rgatmaklari lozimdir. bu ravsh ta’lim ila berilgan dars va ma’lumot shogirdlarning diliga tez ta’sir qilib, ular ilmli-odobli bo`ladilar... eng yomon kishilar ilmga amal qilmaydirgan kishilardir. …

vloniy bolaning fikrlash qobiliyatini o`stirishda muallimning roli katta ahamiyatga ega deydi. uning ta’kidlashicha, bolaning fikrini biron narsaga yo`llash va uning o`sha narsa haqida o`ylashiga erishish uchun uning diqqatini aniq narsalarga yo`naltirish, uning oldiga aniq bir masala qo`yish va unga javob topish uchun unda ehtiyoj paydo qilish kerak. bunda bola fikrini muayyan tomonga yo`naltiruvchi aniq vazifalar belgilab berishda muallim katta rol o`ynaydi: bu tarbiya deb yozadi avloniy, - muallimlarning yordamiga so`ng darajada muhtojdirki, fikrning quvvati, ziynati, kengligi muallimning tarbiyasiga bog’liqdir. dars bilan tarbiya orasida bir oz farq bo`lsa ham ikkisi bir-biridan ayrilmaydigan, birining vujudi birovga bog’langan jon ila tan kabidir. masalan, joy solinmagan yaxshi bir uyning ichida o`tirmak mumkin o`lmadig’i kabi, ichiga har xil yangi ashyolar to`ldirib ziynatlangan eski imorat ham o`ltirishga yarog’limas. basharti, o`ltirsa, insonlar. “eski uyga yangi zardevor”, “xir ko`ylakka jun jiyak”, “mis qozonga loy tuvoq” deb kulgu qulurlar. bayt: fikr agar yaxshi tarbiyat topsa, xanjar olmosdan bo`lur o`tkir. …

shkent shahrida to`quvchi oilasida dunyoga keldi. abdulla avloniy boshlang`ich diniy maktabda va madrasada o`qidi, ilm-fanga ixlos qo`ydi. o`zbek va boshqa sharq xalqlari adabiyotini berilib o`rgandi. abdulla avloniy 14 yoshidan she’rlar yozishni mashq qila boshladi. uning bu davrda yozgan ilk she’rlari o`sha davr vaqtli matbuot sahifalarida bosilib turadi. abdulla avloniy xalqni ilm-fan nurlaridan bahramand qilishni o`zining birdan-bir burchi deb bildi va 1904- yilda o`zi yashab turgan joyda - mirobodda maktab ochdi. abdulla avloniy maktab har tomonlama bolani o`ziga tortishi uchun harakat qiladi. uning qo`lidan duradgorlik ishlari ham kelar edi. shuning uchun u yozuv taxtasi, parta yasab, barcha o`quv jihozlarini o`zgartiradi. bu yerda o`qiydigan bolalarning asosiy ko`pchiligini kambag’allarning bolalari tashkil etganligi sababli muallim boy-badavlat do`stlarining ko`magida «jamiyati xayriya» tashkil etadi. bu bilan bolalarga kiyim – bosh, oziq-ovqat, daftar, qalam bepul berilishini ta’minlaydi. avloniy ochgan maktabning shuhrati tobora ortib, o`quvchilarning soni ko`paya boradi. abdulla avloniy o`zi tashkil qilgan maktabda bolalar diqqatini asosiy fanlarga …

dulla avloniyning “birinchi muallim” – “alifbo”, “ikkinchi muallim” - “o`qish” kitoblari katta rol o`ynaydi. bu kitoblarda avloniy o`tmish adabiyotimizning eng yaxshi an’analarini davom ettirdi, ilm va ma’rifatning ahamiyatini yangicha talqin etdi. “birinchi muallim”da avloniy dastavval 32 harfni yolg’iz yoziladigan shakllarini bir sahifada alifbo tartibida bergan. shu sahifada alifning so`z boshida, o`rtasida va oxirida yozilishini ko`rsatgan, so`ng alifni barcha “bosh harflar”ga qo`shib, bo`g`inlar hosil qilgan. “ikkinchi muallim”da axloq, odobga doir, halollik va poklikka oid turli she’rlar, hikoya, masal va ertaklar jamlangan, rang-barang allegorik obrazlardan ustalik bilan foydalangan. kitob “maktab” she’ri bilan boshlanadi. unda kimki maktabga borsa, o`qisa, savodxon bo`lsa, juda ko`p narsalarga erishishi chiroyli ta’riflanadi: maktab duru gavhar sochar, maktab sizga jannat ochar, maktab jaholatdan qochar, g`ayrat qilib o`qing, o`g`lon! maktab sizni inson qilur, maktab hayo ehson qilur, maktab g`ami vayron qilur, g`ayrat qilib o`qing, o`g`lon!.. darslikda ko`plab ibratomuz she’r, hikoya va ertaklar berilgan. abdulla avloniy 1904 -yildan umrining oxiriga qadar …

r masalasiga bag`ishlangan bo`lib, ularning biri ikkinchisini to`ldiradi, takomillashtiradi. har bir bo`limda kichik hajmli, ibratli hikoyalar keltiriladi, she’riy parchalar yoki hikmatli so`zlarda qissadan hissa chiqariladi. yozuvchi bu asarida xalq og`zaki ijodidan keng foydalangan. abdulla avloniyning “bahor keldi”, “bulbul”, “bola ila gul”, “yolg`onchi cho`pon”, “tulki ila qarg`a” kabi juda ko`p she’rlari kichik maktab yoshidagi bolalarga bag`ishlangan. “maktab bolasi” she’ri boshlang’ich sinf o`quvchilari hayotidan olib yozilgan. asarda ishyoqmas, dangasa bolaning qalbida o`qishga muhabbat uyg’onishi umumiy yo`sinda bayon etiladi: yo`lga soldi til ila yo`ldoshin, maktabga moyil ayladi boshin. soldi o`rtog’ining so`zina quloq, bosdi ul ham o`quv yo`lina oyoq. ikkisi birga bo`ldilar mullo, chiqdi xatu savod ham imlo. shu tariqa shoir qissadan hissa chiqarar ekan, “yaxshi bilan yursang yetarsan murodga” g’oyasini ilgari suradi. abdulla avloniy o`zbek adabiyotida drama janrining rivojlanishiga ham katta hissa qo`shdi. uning “advokatlik osonmi?”, “pinak”, “biz va siz” pyesalari adabiyotimiz tarixida o`chmas iz qoldirdi. abdulla avloniy 1934 -yilda vafot etgan. u …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "abdulla avloniy va hamza ijodi"

1522861807_70690.doc abdulla avloniy va hamza ijodi reja: 1. abdulla avloniyning tarjimai holi. 2. abdulla avloniyning pedagogik faoliyati, yangi maktablar, o‘quv jarayonlari, dars uslubi tashkil etishdagi faoliyati. 3. “turkiy guliston yoxud axloq” asarining ta’limiy va tarbiyaviy ahamiyati. 4.hamza hakimzoda niyoziyning hayoti va ijodiy faoliyati. 5. hamza hakimzoda niyoziy ma’rifati. 6. uning ta’limda joriy etilgan o‘qish kitoblari mohiyati. 7. hamza hakimzoda niyoziy qalamiga mansub “gul” turkumiga kiruvchi to‘plamlarining badiiy ahamiyati. abdulla avloniy (1878 - 1934) hozirgi zamon bolalar adabiyotining rivojiga juda katta hissa qo`shgan allomalardan biri abdulla avloniy bola ta’lim-tarbiyasiga alohida muhabbat bilan qaragan edi. - tarbiyani tug’ilgan kundan boshlamak, vujudimizni qu...

DOC format, 59.5 KB. To download "abdulla avloniy va hamza ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulla avloniy va hamza ijodi DOC Free download Telegram