liviya tarixi

PPTX 33 pages 10.8 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.8 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

liviya: monarxiyadan jamahiriyaga qadar. liviya: monarxiyadan jamahiriyaga qadar. liviya mustaqillikka erishgandan keyin. liviya jamahiriyasi. muammar qaddafiy. liviya tashqi siyosati va terrorizmi. liviya tarixi miloddan avvalgi iv asrdan boshlab yunonlar, makedoniyalik iskandar tomonidan bosib olindi. keyinchalik rim imperiyasi tarkibiga o’tdi. 642-644 yillarda liviya arab xalifaligi tarkibiga kiritildi. 1510-1530 yillarda liviya ispaniya mustamlakachilari qo’l ostida qoldi. 1517-1577 yillarda liviyani usmonli saltanati egalladi va uni 1711 yilgacha turk noiblari, keyinroq mahalliy sulola vakillari boshqarishdi. 1835-yilda liviya to’liq usmonli saltanati qo’l ostiga o’tdi. 1911-yilda mamlakatga italiya bostirib kirgan va 1932-yilda uni to’la egallagan. 1952 yilning 1-yanvarida liviya mustaqillikka erishib, podshoxlikka aylandi. mamlakatning ilk podshoxi muhammad ibn idris sanusiy bo’ldi. 1969-yilda muammar kaddafiy boshliq yosh zobitlar podshoxni ag’darib, liviya arab respublikasini tuzishdi. muammar qaddafiy (1943-2011) muammar muhammad abu minyar al-qaddafiy (1943-2011) – liviyalik inqilobchi, va siyosatchi. 1969-2011-yillarda liviyaning amalda rahbari. 1969-1977-yillarda liviya arab respublikasining inqilobiy raisi. 1977-2011-yillarda buyuk sotsialistik xalq liviya arab jamahiriyasining (“omma davlati”) …

2 / 33

toatsizligi va haqoratli xatti-harakatlari uchun jazoladilar. shunga qaramay, qaddafiy imtihonlardan muvaffaqqiyatli o'tdi. * imperializm (lotincha imperium - hokimiyat, hukmronlik) - tashqi siyosat ekspansiyasining turli shakllari, jumladan, hududlarni egallab olish, mustamlakalarni shakllantirish va boshqa davlatlar ustidan siyosiy yoki iqtisodiy nazorat o'rnatish uchun harbiy kuch ishlatishga asoslangan davlat siyosati. 4 muammar qaddafiy 1964-yilda qaddafiy “ozod ofitserlar” markaziy qo'mitasini tuzdi. bu inqilobiy guruh qaddafiy boshchiligida yashirin yig'ilishlar o'tkazdilar va maoshlarini yagona fondga birlashtirdilar. qaddafiy liviya bo'ylab sayohat qilib, razvedka ma'lumotlarini yig'ib, xayrixohlar bilan aloqa o'rnatgan. hukumat razvedka idoralari bunga kichik tahdid sifatida e'tibor bermagan. 1965-yil avgustida oʻqishni tamomlagandan soʻng, qaddafiy liviya armiyasining signal korpusida aloqa xodimi boʻlib ishladi. 1966-yil aprelda malaka oshirish uchun buyuk britaniyaga yuborildi. 9 oy davomida u bir qancha harbiy kurslarda qatnashdi. britaniya armiyasi zobitlari uni irqiy tahqirlashini va u mamlakat madaniyatiga moslashishda qiynalayotganini doimo ta’kidlashardi. shuning uchun qaddafiy angliyani yoqtirmasdi. londonda o'zining arabligini tasdiqlab, an'anaviy liviya libosida sayr qilardi. …

3 / 33

rminallarini yopdilar. 1969-yilga kelib, aqsh markaziy razvedka boshqarmasi liviya qurolli kuchlarining bir qismi davlat to'ntarishini amalga oshirishini kutgan edi. * arab millatchiligi - til, kelib chiqish va atlantika okeanidan hind okeanigacha bo'lgan hududda yashovchi arab millatining birligini tasdiqlovchi dunyoviy mafkura. ko'p jihatdan u panarabizmga yaqin, ammo u bilan to'liq sinonim emas. liviyada davlat to'ntarishi (1969) 1969-yil o'rtalarida qirol idris dam olish uchun chet el (turkiya va gretsiya)ga ketdi. qaddafiyning “ozod ofitserlar” guruhi bu holatga qirolni taxtdan ag'darish uchun imkoniyat sifatida qaradilar va “quddus operatsiyasi”ni boshlab yuborishdi. 1-sentabrda ular tripoli va beng‘ozidagi aeroportlar, politsiya bo‘limlari, radiostansiyalar va hukumat idoralarini egallab oldilar. ular jiddiy qarshilikka duch kelmadilar va monarxistlarga nisbatan zo'ravonlik ishlatmadilar. qaddafiy monarxiya hukumatini ag’darib, “liviya arab respublikasi tashkil etilganini e’lon qildi. to‘ntarishning qonsizligi tufayli dastlab “oq inqilob” deb atalgan bo‘lsa, keyinchalik sodir bo‘lgan sanadan so‘ng “1-sentyabr inqilobi” nomini oldi. qaddafiyning o’zi ushbu inqilobga quyidagicha ta’rif beradi: "ozod ofitserlar“ning bu inqilobi …

4 / 33

. bu qo’mita o'zini “inqilobiy qo'mondonlik kengashi” (iqk), yangi respublika hukumati deb e'lon qildi. leytenant qaddafiy iqkning raisi va amaldagi davlat rahbari bo’ldi. shuningdek, o'zini polkovnik unvoni bilan taqdirladi va qurolli kuchlarning asosiy qo'mondoni bo'ldi. jalud bosh vazir boʻldi. inqilobiy qoʻmondonlik kengashi siyosatini amalga oshirish uchun sulaymon magʻribiy boshchiligida vazirlar kengashi tuzildi. poytaxt al-beydadan tripoliga koʻchirildi. iqk a'zolari (odatda qishloq) ishchi va o'rta sinfdan bo'lgan yigitlar edi. ularning hech biri oliy ma'lumotga ega emas edi. bu bilan ular ilgari mamlakatni boshqargan badavlat, oliy ma'lumotli konservatorlardan farq qilar edi. iqtisodiy va ijtimoiy islohotlar iqtisodiy siyosatning dastlabki bosqichda tadbirkorlarga yordam berish uchun ko‘plab tashabbuslar yaratildi. 1969-yil sentyabrda liviyaning ekin maydonini kengaytirish va qishloq xoʻjaligida mahsuldorlikni oshirish maqsadida hukumat “yashil inqilob”*ni boshladi. shunda liviya oziq-ovqat importiga kamroq qaram boʻlib qolishi mumkin edi. maqsad oziq-ovqat ishlab chiqarishda liviya o'zini-o'zi ta'minlash edi. italiyalik koʻchmanchilardan eksportatsiya qilingan yoki foydalanilmay qolgan barcha yerlar egallab olingan va qayta …

5 / 33

neft: milliylashtirish siyosati mamlakatning asosiy eksporti neft bo'lgan. shu sababli qaddafiy liviya neft sektorini yaxshilashga harakat qildi. 1969-yil oktyabrda liviya davlatidan ko'ra xorijiy korporatsiyalarga ko'proq foyda keltirayotgan neft savdosi shartlarini “adolatsiz” deb e'lon qildi. 1971-yil dekabrda iqk neft sektori ustidan nazoratini kuchaytirish maqsadida “british petroleum”ning “british petroleum hunt sahir” konidagi ulushini milliylashtirish* siyosatini boshladi. 1973-yil sentabrda liviyada faoliyat yuritayotgan barcha xorijiy neft kompaniyalarining 51 foiz aksiyalari milliylashtirilishi e’lon qilindi. bu orqali liviya neftining narxini muvaffaqiyatli oshirishga erishildi. 1969-yilda yalpi ichki mahsulot 3,8 milliard dollar, 1974-yilda 13,7 milliard dollar, 1979-yilda esa 24,5 milliard dollarga yetdi. qaddafiy hukmronligining birinchi o‘n yilligida liviyaliklarning turmush darajasi sezilarli darajada yaxshilandi. 1979-yilga kelib, aholi jon boshiga o‘rtacha daromad 1951-yildagi 40 dollardan 8170 dollarni tashkil etdi. bu italiya va buyuk britaniya kabi ko'plab sanoati rivojlangan mamlakatlarning o'rtacha ko'rsatkichidan yuqori edi. 1969-yilda hukumat barcha xorijiy banklar yoki yopilishi yoki aksiyadorlik bankiga aylanishi kerakligini e'lon qildi. * milliylashtirish - …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "liviya tarixi"

liviya: monarxiyadan jamahiriyaga qadar. liviya: monarxiyadan jamahiriyaga qadar. liviya mustaqillikka erishgandan keyin. liviya jamahiriyasi. muammar qaddafiy. liviya tashqi siyosati va terrorizmi. liviya tarixi miloddan avvalgi iv asrdan boshlab yunonlar, makedoniyalik iskandar tomonidan bosib olindi. keyinchalik rim imperiyasi tarkibiga o’tdi. 642-644 yillarda liviya arab xalifaligi tarkibiga kiritildi. 1510-1530 yillarda liviya ispaniya mustamlakachilari qo’l ostida qoldi. 1517-1577 yillarda liviyani usmonli saltanati egalladi va uni 1711 yilgacha turk noiblari, keyinroq mahalliy sulola vakillari boshqarishdi. 1835-yilda liviya to’liq usmonli saltanati qo’l ostiga o’tdi. 1911-yilda mamlakatga italiya bostirib kirgan va 1932-yilda uni to’la egallagan. 1952 yilning 1-yanvarida liviya mus...

This file contains 33 pages in PPTX format (10.8 MB). To download "liviya tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: liviya tarixi PPTX 33 pages Free download Telegram