diniy va dunyoviy ta`lim-tarbiya

PPT 24 pages 3.5 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

slayd 1 mavzu: duyoviy bilimlar va diniy e’tiqod birligiga erishishning ahamiyati reja 1. yangi o‘zbekistonda dunyoviy va diniy ta`lim-tarbiyaga munosabat, diniy ta`limning yo`nalishlari. 2. ibodat va diniy marosimlarning shaxs komolotiga ta’siri. 3. diniy plyuralizm, diniy tolerantlik, bag’rikenglikning shaxs kamoloti va e’tiqod erkinligini taminlashdagi roli dunyoviy hayot va diniy qadryatlarning mutanosibligi. mavzuning o'quv maqsadi: dinning mohiyati, dinshunoslik fanining yuzaga kelishi tarixi, dinshunoslik fani sohalari, dinning jamiyatdagi funktsiyalari haqida tushuncha va tasavvurlarni shakllantirish. dinning lug'aviy va istilohiy ma'nolari arab tilida “dâna” fe'lidan yasalgan bo'lib, “kimgadir bo'ysunmoq, bo'yin egmoq, itoat etmoq, kimdandir qarzdor bo'lmoq, e'tiqod qilmoq, qilgan ishiga yarasha mukofotlamoq”; “diynun” so'zi esa, “din, imon, ajr–mukofot, qilingan ishga yarasha berilgan haq” kabi ma'nolarni bildiradi. o'zbek tilida “din” – ishonch, ishonmoq, e'tiqod, mulk, hukm, hisob, jazo, tadbir, bo'ysunish, itoat qilish, ibodat, parhez, yo'l tutish, odat qilish, e'tiqod qilish ma'nolarini bildirradi. rus tilida «religiya» «diyonat, dindorlik, taqvodorlik, xudojo'ylik, mo'minlik, taqvo, muqaddas narsa yoki joy, qadamjo, …

2 / 24

dena”, “daena” so'zi ishlatilib, «yo'l», «mazhab», «marosim», «uslub», «tarz» kabi ma'nolarni bildirgan. ibroniy tilida istifoda qilinadigan «dath» so'zi «din» tushunchasini ifodalash uchun umumiy termin bo'lib, «hukm», «amr» va «qonun» ma'nolarini anglatgan. ikkinchi guruh tilshunoslar islomdan avval muayyan e'tiqod din deb atalishi uchun uch asosiy xususiyatga ega bo'lishi lozim birinchisi g'ayritabiiy iloh (yoki ilohlar) haqidagi tasavvurning mavjudligi. har bir dinda topinish ob'ekti – xudo bo'lishi shart hisoblanadi. mavjud dinlardagi xudo haqidagi tasavvurlarni shartli ravishda ikkiga bo'lish mumkin. insonlar olamidan tashqarida, insonlarga hech qanday aloqasi bo'lmagan, qusur va nuqsonlardan xoli xudolar kiradi tabiatning bir bo'lagi sifatida tasavvur qilingan, insonlarga o'xshab ketadigan, biroq g'ayrioddiy yaratuvchilik, buzg'unchilik, rizqlantiruvchilik kabi kuchlarga ega bo'lgan xudolar kiradi mavjud dinlardagi xudo haqidagi tasavvurlarni shartli ravishda ikkiga bo'lish mumkin. bunga misol sifatida qadimgi misr, yunon, rim tsivilizatsiyalari, zamonaviy hindiston, xitoy, yaponiya dinlarini sanash mumkin. muayyan e'tiqod din deb atalishi uchun uch asosiy xususiyatga ega bo'lishi lozim ikkinchisi xudo bilan …

3 / 24

jamlaydigan diniy tashkilotlarning mavjudligi. diniy tashkilot – bu bir din izdoshlarining jamoaviy ravishda o'z diniy rasm–rusum, ibodat marosimlarini o'tkazadigan, diniy ta'lim oladigan muassasalaridir. bu, islomda – masjid, madrasa, xristianlikda – cherkov, seminariya, yahudiylikda – sinagoga va hokazo. dinshunoslik barcha ijtimoiy fanlar qatori ham o'zining o'rganish ob'ektiga ega. u dinning paydo bo'lishi, ijtimoiy mohiyati va jamiyatdagi rolini tadqiq qilish bilan birga diniy e'tiqodlarning paydo bo'lishi va rivojlanishi, ularning jamiyat taraqqiyotidagi evolyutsiyasini ilmiy jihatdan o'rganadi. dinshunoslikka oid tadqiqotlar va asarlar ilk ma'lumotlarni qadimgi gretsiya va rim yozuvchilari asarlarida ko'rishimiz mumkin. ulardan eng mashhuri “tarix otasi” nomini olgan gerodot (mil. avv. v asr) o'zi tadqiq qilgan xalqlarning dinlari haqida ma'lumotlar keltirgan. bu qiziqish o'rta asr evropasida ham mavjud bo'lgan. islom olamida dinshunoslikka oid tadqiqotlar va asarlar milodiy vii–viii asrlardayoq diniy tortishuv (munozara)larni o'z ichiga olgan “maqola”lar (keyinchalik “maqolot”), viii –ix asrlardan e'tiboran esa boshqa dinlarga “raddiya”lar yozila boshlangan. keyingi asrlardan esa “al–firaq” (firqalar), …

4 / 24

ammad ibn ubaydullohning (vaf. 1092) “baynal–adyon” (dinlar orasida) asarlarini kiritish mumkin. “al–milal” yo'nalishida: qozi abu bakr baqilloniyning (vaf. 1012) “al–milal van–nihal” (dinlar va xalqlar), abu muhammad ali ibn hazmning (vaf. 1064) “kitobul–fasl fil–milal val–ahvoi van–nihal” (dinlar, havo va xalqlar haqida ajraluvchi kitob), abul–fath muhammad ibn abdulkarim ash–shahristoniyning (vaf. 1183) “al–milal van–nihal” asarlarini sanash mumkin. dinshunoslikka oid tadqiqotlar va asarlar “ar–radd” (raddiya) yo'nalishida: imom g'azzoliyning (vaf. 1111) “ar–raddul jamil” (go'zal raddiya), ibn kalbiyning (vaf. 819–821) “kitobul–asnam” (butlar kitobi) islom olamida qiyosiy dinshunoslik sohasi: abu rayhon beruniyning “al–osorul boqiya” (boqiy asarlar), ibn nadimning (vaf. 990) “al–fihrist” (mundarija), muhammad ibn al–huzaylning (vaf. 840) “kitobul–majus va kitobus–sanaviya” (majusiylik va ko'pxudolilik kitobi), abul–abbos ahmad ibn muhammad as–saraxsiyning (vaf. 899) “risola fi vasfi mazohibis–sobiiyn” (sobiiylarning mazhablari vasfi haqida risola), abu zayd al–balxiyning (vaf. 941) “kitobu sharo'iil adyon” (dinlar shariatlari kitobi) asrlari dinshunoslikka oid tadqiqotlar va asarlar zamonaviy dinshunoslik: maks myuller (1823–1900) 1856 yilda “qiyosiy mifologiya” va …

5 / 24

.sharp, ninian smart, m.kitagava, r.s.zeyxner, ugo bienchi, v.kantvell smit, ake v.strom, xans j.shoyps va mixael pay va hokazolar. dinshunoslik fani sohalari din fenomenologiyasi. fenomen, namoyon bo'luvchi, ko'zga ko'rinuvchi narsa bo'lib, fenomenologiya ko'zga ko'rinuvchi narsaning sistematik shaklda tadqiq qilinishidir. dinning ko'zga ko'rinuvchi, tashqarida aks etuvchi jihatlarini o'rganuvchi ilm sohasi “din fenomenologiyasi” deyiladi. din fenomenologiyasi, tarixiy shakllanishlarni e'tiborga olmagan holda diniy fakt va voqelikning bizga namoyon bo'lgan jihatlarini asosiy o'ringa ko'taradi. turli dinlarning ibodat va marosimlarini, muqaddas joy, zamon, narsa va shaxsiyatlarini tadqiq qilib, mushtarak jihatlarini topishga harakat qiladi. din sotsiologiyasi. din – jamiyat munosabatlarini, bu munosabatlar ortidan kelib chiquvchi voqea–hodisalarni o'rganadi. shu tufayli bu ilm sohasi ijtimoiy diniy muassasalarni, dinning davlat, xalq, oilaga nisbatan munosabatini, din sohasida yuzaga keluvchi ijtimoiy voqea–hodisalarni, turli din jamoalarining jamiyat bilan bo'lgan munosabatlarini asosiy mavzu sifatida tadqiq qiladi. din sotsiologiyasi, bir tomondan jamiyat, bir tomondan diniy ilmlarga tayanadi; bu ikki asos ustida yakdillikni keltirib chiqarishga harakat …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy va dunyoviy ta`lim-tarbiya"

slayd 1 mavzu: duyoviy bilimlar va diniy e’tiqod birligiga erishishning ahamiyati reja 1. yangi o‘zbekistonda dunyoviy va diniy ta`lim-tarbiyaga munosabat, diniy ta`limning yo`nalishlari. 2. ibodat va diniy marosimlarning shaxs komolotiga ta’siri. 3. diniy plyuralizm, diniy tolerantlik, bag’rikenglikning shaxs kamoloti va e’tiqod erkinligini taminlashdagi roli dunyoviy hayot va diniy qadryatlarning mutanosibligi. mavzuning o'quv maqsadi: dinning mohiyati, dinshunoslik fanining yuzaga kelishi tarixi, dinshunoslik fani sohalari, dinning jamiyatdagi funktsiyalari haqida tushuncha va tasavvurlarni shakllantirish. dinning lug'aviy va istilohiy ma'nolari arab tilida “dâna” fe'lidan yasalgan bo'lib, “kimgadir bo'ysunmoq, bo'yin egmoq, itoat etmoq, kimdandir qarzdor bo'lmoq, e'tiqod qilmoq, qilgan...

This file contains 24 pages in PPT format (3.5 MB). To download "diniy va dunyoviy ta`lim-tarbiya", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy va dunyoviy ta`lim-tarbiya PPT 24 pages Free download Telegram