havodagi suv bug'lari. yog'inlar.

PPTX 19 sahifa 1,2 MB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

18-ma`ruza: agrometeorologiya predmeti, tadqiqot uslublari. atmosfera bosimi. 14-ma`ruza: havodagi suv bug’lari. yog’inlar. ma’ruzachi: m.b.rasulova reja: 1. atmosferadagi suv bug‘i 2. yog‘inlar. qor qoplami 3.tomchilarning yiriklashuvi va yog‘inlarning vujudga kelishi. yog‘in turlari atmosferadagi suv bug’lari atmosferada uzluksiz ravishda bug‘lanishga teskari jarayon suv bug‘ining havodan suvga, tuproqqa, o‘simlik, qor va muz qoplamlariga o‘tishi ham ro‘y berib turadi. agar ajralib chiquvchi suv molekulalarining soni, qaytuvchi suv molekulalari sonidan oshiq bo‘lsa, natijaviy jarayon bug‘lanish bo‘ladi. bug’lanish va kondensatsiya suyuqlikni bug’ga aylanishiga bug’lanish deyiladi. bu jarayondan ichki yonuv dvigatellar hamda sovutkichlarda foydalaniladi. a) rasm bug’lanish bug‘lanayotgan sirt ustidagi suv bug‘ining miqdori ortgan sari birlik yuzadan vaqt birligida ajralib chiqayotgan molekulalarning soni, qaytib tushayotgan molekulalar soniga teng bo‘lib qolishi mumkin, ya’ni bug‘lanayotgan muhit bilan uning ustidagi bug‘ orasida harakatli muvozanat vujudga keladi. bunday holatdagi bug‘ni to‘yingan bug‘ deyiladi. suv bug‘i boshqa gazlar kabi bosimga ega. suv bug‘ining parsial bosimini ko‘pincha suv bug‘ining elastikligi deb ham yuritiladi. …

2 / 19

kattaliklar bilan aniqlanadi. 1. suv bug‘ining parsial bosimi (elastikligi) e deb – berilgan haroratda havo tarkibidagi suv bug‘ining faqat o‘zi, havo hajmiga teng hajmni egallaganida hosil qiladigan bosimiga aytiladi. suv bug‘ining parsial bosimi oldin aytganimizdek gpa birlikda o‘lchanadi. 2. to‘yingan suv bug‘ining bosimi e – berilgan haroratda suv bug‘ining mumkin bo‘lgan eng katta parsial bosimi (elastikligi) dan iborat va u ham gpa birlikda ifodalanadi. 3. absolyut namlik  deb – havoning hajm birligidagi suv bug‘ining massasiga aytiladi. havoning absolyut namligi g/m3 birlikda ifodalanadi. absolyut namlik  bilan suv bug‘ining parsial bosimi e orasida quyidagicha munosabat mavjud: 4. havoning nisbiy namligi  deb – mazkur haroratdagi suv bug‘i parsial bosimi e ning xuddi shu haroratdagi to‘yingan bug‘ bosimi e ga nisbatiga aytiladi va foiz hisobida quyidagicha ifodalanadi: quruq havoda e = 0 bo‘lganidan  = 0 ga teng, agar e = e bo‘lsa  = 100% bo‘ladi. demak, havo suv bug‘iga …

3 / 19

ishi-da asosiy rolni gravitatsion koagulyasiya o‘taydi. atmosfera yog‘inlari fazaviy holatlari bo‘yicha qattiq, suyuq, aralash yog‘inlarga bo‘linadi. yog‘ish xususiyatiga ko‘ra yog‘inlar uch turga: burkama, jala va shivalama yog‘inlarga ajratiladi. suyuq yog‘inlarga burkama yomg‘ir, jala yomg‘ir va shivilama yomg‘irlar kiradi. aralash yog‘inlarga ho‘l qor kiradi. qattiq yog‘inlarga qor, oqishoq qor, qor donalari, muz donalari, muzli yomg‘ir va do‘l kiradi. burkama qor yomg‘irli qatlam, qatlamli to‘p-to‘p va yuqori qatlmli bulutlardan yog‘adi. yomg‘irli to‘p-to‘p bulutlardan qor va muz donalari, kuchli qor va do‘l yog‘adi. qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi uchun do‘l ayniqsa xavfli yog‘indir. yog‘inlarning asosiy xususiyati bo‘lib yog‘in jadalligi hisoblanadi. yog‘in miqdori er sirtidagi gorizontal yuzada yog‘in pay-tida to‘plangan suv hosil qilgan qatlamning (suvning tuproqqa shimilishi, bug‘lanishi va oqib ketishi bo‘lmagandagi) balandligi bilan o‘lchanadi. masalan, 1 ga gorizontal yuzada yog‘indan 1 mm qalinlikdagi suv tekis to‘plansa, u holda yig‘ilgan suv hajmi v ga teng bo‘ladi: v=104 m2 1 mm = 104 m2 10-3 m=10 …

4 / 19

rining ayrim joylariga hamda sahroi kabirga ba’zan yillab yog‘in yog‘maydi. kavkazda yillik yog‘in miq-dori 2500-3000 mm nini, rossiya federatsiyasing evropa qismi-da 500-600 mm ni tashkil qiladi. meteorologik stansiyalarda yog‘in miqdorini tretyakov yog‘in o‘lchagichi va plyuviograf bilan o‘lchanadi. dala sharoitida yog‘in miqdorini o‘lchash uchun f.f. davitaya yomg‘ir o‘lchagichidan foydalaniladi. yog‘in miqdorini uzluksiz yozib berish uchun plyuviograf ishlatiladi. yog‘inlarning sutkalik o‘zgarishini kontinental va dengiz (yoki qirg‘oq) iqlimli turlarga ajratiladi. masalan, himolay tog‘i yonbag‘irlarida yillik yog‘in miq-dori 12700 mm ga etsa, cho‘llarda esa 50 mm ga teng. zona bo‘yicha yog‘inlarning o‘rtacha yig‘indisi 250 mm ga teng. tropiklar yaqinida, har ikkala yarim sharning 20 kengligidan 30-32 kengligigacha bo‘lgan erlarda qurg‘oqchil zonalar yoki cho‘llar bor. tipik tropik cho‘llarda yog‘in onda-sonda yog‘adi. masalan, bu zonaga kiruvchi sahroi kabirda ba’zi yillarda 10-40 mm atrofida, atakama cho‘lida esa yillik yog‘in miqdori 0,1-5 mm atrofida bo‘ladi. bu zonada yog‘inlar mavsumlar bo‘yicha notekis yog‘adi. bu zonada yog‘inlarning eng ko‘pi bahorda …

5 / 19

maksimumi kechasi, minimumi esa kunduzi tushdan keyingi soatlarda kuzatiladi. qor qoplami arktika va antarktikada yil bo‘yi, rossiya federatsiyasining asosiy qishloq xo‘jalik rayonlarida 4-6 oy, si-birning shimolida 9-10 oy, ukrainada 30 kundan 100 kungacha, 45 shimoliy kenglikda esa salkam 1 oy erimay yotadi. qor o‘zbekiston respublikasining hamma joyida yog‘adi. qor qoplami o‘zbekiston tekisliklarida noyabr oyining oxirida, janubiy tumanlarida esa dekabr oyining uchinchi o‘n kunligida ho-sil bo‘ladi. respublikaning shimoliy hududlarida qor qoplamli kunlar soni 60 kunga, tog‘larda esa 100 kunga etadi. o‘zbekistonda umumiy yog‘in miqdori o‘zbekistonda umumiy yog‘in miqdorining 30-50 foizi bahorga, 25-40 foizi qish-ga, 10-12 foizi kuzga, 1-10 foizi yozga to‘g‘ri kela-di. demak, mam-lakatimizda eng ko‘p yog‘in miqdo-ri bahor va qish oylariga, eng kam yog‘in esa yozga to‘g‘-ri keladi. respublikamizning tog‘ oldi va tog‘ mintaqasida ham eng ko‘p yog‘in bahorga to‘g‘ri keladi. bu erlarda bahordagi yog‘in miqdori yillik yog‘inning 41 foizi, samarqandda 49 foizi ba-horga to‘g‘ri keladi. respublikamizda yil davomida eng …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"havodagi suv bug'lari. yog'inlar." haqida

18-ma`ruza: agrometeorologiya predmeti, tadqiqot uslublari. atmosfera bosimi. 14-ma`ruza: havodagi suv bug’lari. yog’inlar. ma’ruzachi: m.b.rasulova reja: 1. atmosferadagi suv bug‘i 2. yog‘inlar. qor qoplami 3.tomchilarning yiriklashuvi va yog‘inlarning vujudga kelishi. yog‘in turlari atmosferadagi suv bug’lari atmosferada uzluksiz ravishda bug‘lanishga teskari jarayon suv bug‘ining havodan suvga, tuproqqa, o‘simlik, qor va muz qoplamlariga o‘tishi ham ro‘y berib turadi. agar ajralib chiquvchi suv molekulalarining soni, qaytuvchi suv molekulalari sonidan oshiq bo‘lsa, natijaviy jarayon bug‘lanish bo‘ladi. bug’lanish va kondensatsiya suyuqlikni bug’ga aylanishiga bug’lanish deyiladi. bu jarayondan ichki yonuv dvigatellar hamda sovutkichlarda foydalaniladi. a) rasm bug’lanish bug‘lanayotgan ...

Bu fayl PPTX formatida 19 sahifadan iborat (1,2 MB). "havodagi suv bug'lari. yog'inlar."ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: havodagi suv bug'lari. yog'inla… PPTX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram