raqobat va yakkahokimlik

PPTX 27 стр. 4,1 МБ Бесплатная загрузка

27 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 27

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 27

presentation investment climate of the republic of uzbekistan by dr. rustam azimov, governor of ebrd for uzbekistan, minister of finance of the republic of uzbekistan annual meeting of the governors of ebrd, riga, 20 may 2000 12-mavzu. raqobat va yakkaxokimlik reja 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar 2. monopol bozor xususiyatlari 3. sof monopoliya sharoitida mahsulot xajmini va monopol narxni aniqlash 4. monopol hokimiyat ko'rsatkichlari 1 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar raqobat – bozor sub'ektlari iqtisodiy manfaatlarining to'qnashuvidan iborat bo'lib, ular o'rtasidagi yuqori foyda va ko'proq naflilikka ega bo'lish uchun kurashni anglatadi. raqobat iste'molchilar o'rtasida ham yuz beradi: ular tovarlarni qulay va arzon narxlarda sotib olishga harakat qiladilar, ya'ni xaridorlar har bir sarflangan pul birligi evaziga ko'proq naflilikka ega bo'lishga harakat qiladilar. iste'molchi (xaridor)lar o'rtasida ishlab chiqaruvchi (sotuvchi)lar o'rtasida raqobat ko'proq naflilikka erishish ko'proq foyda olish asosiy maqsadlari monopoliya turlari yopiq ochiq tabiiy sun'iy yopiq monopoliya raqobatchilardan huquqiy cheklov …

2 / 27

sof monopoliya - bu bitta sotuvchi va ko'p xaridorlar qatnashgan bozor, yoki o'rnini bosadigan tovar bo'lmagan tovarni sotadigan yagona sotuvchi bo'lgan bozor vaziyati, yoki tarmoqda yagona hukmron firma bo'lib, firmaning ishlab chiqarish va sotish chegarasi tarmoq chegarasiga teng bo'lgan bozor. sof monopoliya va raqobatlashgan bozor bir-biriga teskari bozorlar hisoblanadi. oligopoliya - bu bozor tizimida biror bir tovarni sotishda cheklangan firmalar hukmronlik qiladi. monopol raqobat bozori to'liq raqobatlashmagan bo'lib, unda qatnashadigan firmalar soni ko'p bo'lib, ularning har biri o'z tovarlari narxini ma'lum chegarada nazorat qiladi, ya'ni ular kichik bo'lsa ham monopol hokimiyatga ega. 2.monopol bozor xususiyatlari to'siqlarlar: masshtab samarasi (kommunal xizmatlar) patentlar davlat tomonidan taqdim etilgan litsenziyalar va imtiyozlar biron bir resursdan foydalanishdagi mutloq huquqlar bozorlarning asosiy xususiyatlari mezonlar nomukammal raqobat turlari sof raqobat monopoliya (sof) oligopoliya monopolistik raqobat bozordagi firmalar soni yagona bir nechta (5-8 ta) ko'p (10-15 ta) juda ko'p tarmoqqa kirish imkoniyati imkonsiz, bozor yopiq sezilarli to'siqlar mavjud …

3 / 27

shart emas. firma mahsulotiga bo'lgan talab chizig'i raqobatlashgan bozordagiday gorizontal bo'lmasdan, pastga yotiq bo'lishi kifoyadir. agar talab chizig'i pastga yotiq bo'lsa, firma taklif hajmini oshirib yoki kamaytirib, mahsulot narxini o'zgartirishi mumkin. 3. sof monopoliya sharoitida mahsulot xajmi va monopol narxni aniqlash ammo, monopoliyaning qudratini bo'rttirib ko'rsatish ham noto'g'ri. chunki, monopolist firma ham potentsial raqobat bilan hisoblashishga majbur. masalan, yangi kashfiyotlar, o'rinbosar tovarlar paydo bo'lishi, import tovarlarning kirib kelishi, boshqa firmalarning «iste'molchilar puli» uchun kurashishi, davlatning monopoliyaga qarshi qonunlar orqali kurashishi kabi holatlar monopolistning mavqeini pasaytirishi shubhasiz. agar sof raqobatlashgan bozorda firma narxni o'zgarmas deb qabul qilgan holda faqat mahsulot hajmini o'zgartirishi mumkin bo'lsa, monopolist foydani maksimallashtirish uchun narxni ham mahsulot hajmini ham o'zgartirish imkoniyatiga ega. raqobatlashgan bozorda firmaning chekli daromadi mahsulot narxiga teng (p=mr) va talab chizig'i gorizontal bo'lsa, monopol bozorda monopolist mahsulotiga bo'lgan talab chizig'i pastga yotiqroq va monopolist firmaning chekli daromadi har doim mahsulot narxidan kichik bo'ladi (p>mr). …

4 / 27

qismida harakat qiladi. p q d b narxning tushirilishi jarayonida daromad o'zgarishi a a – daromad (tushum)ning yo'qotilishi sa=4000 v – daromadning ortishi sb=20000 sof monopoliyada firmaning mahsulotiga talab, uning chekli va umumiy daromadi. q mahsulot miqdori q* 0 max tr q* firma daromadi tr b a c q firma daromadi tr elastik talab e >1 noelastik talab e mc firma i.ch. hajmini oshirishi lozim agar q = qo, u holda mr = mc firma optimal i.ch.ga ega agar q > qo, u holda mr avc bo'lganda ishlab chiqarish pm lac bo'lganda ishlab chiqarish pm < lac bo'lganda ishlab chiqarishni to'xtatish izoh: pm – bu qisqa muddatli oraliqda mr=mc ga, uzoq muddatli oraliqda mr=lmc ga teng bo'lganda, talab hajmi optimal ishlab chiqarish hajmiga teng bo'lgan sharoitdagi narx. raqobatlashgan bozorda narx chekli xarajatga teng bo'lishi, maksimal foyda olishning zaruriy sharti edi. monopol bozorda narx chekli xarajatdan yuqori belgilanadi. ana shu farq, …

5 / 27

n -eng kichik ulushga ega bo'lgan firma. monopol hokimiyatni xarakterlash uchun bozorni markazlashuv darajasi ko'rsatkichidan ham foydalaniladi. bu ko'rsatkich birinchi bo'lib xerfindal-xirshman tomonidan tavsiya etilgani uchun, u xerfindal-xirshman indeksi (angl. herfindahl - hirschman index) deb yuritiladi. bu indeks korxonalarning bozordagi ulushlari yig'indisi sifatida qaraladi va qaysi firmaning bozordagi ulushi yuqori bo'lsa, u firma bozorda monopol hokimiyatga ega bo'lishi mumkin yoki shunday imkoniyat mavjud deb qaraladi. firmalar bozordagi ulushiga ko'ra tartiblashtiriladi. company a monopoly power increases as it becomes more concentrated herfindahl-hirschman index xerfindal-xirshman indeksiga ko'ra bozorni uch turga ajratish mumkin: i : 2000 < i < 10000 – yuqori kontsentratsiyalashgan bozorlar; ii: 1000 < i < 2000 — o'rtacha kontsentratsiyalashgan bozorlar; iii: i < 1000 kontsentratsiya darajasi past bozorlar. agar tarmoqda yagona firma bo'lib, uning mahsuloti tarmoq mahsulotini tashkil qilsa, s2=100% bo'ladi va bunday hol sof monopoliya bo'ladi, ya'ni xerfindal-xirshman indeksi i=10000 ga tengdir. misol: agar bozorda ikki firma – …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "raqobat va yakkahokimlik"

presentation investment climate of the republic of uzbekistan by dr. rustam azimov, governor of ebrd for uzbekistan, minister of finance of the republic of uzbekistan annual meeting of the governors of ebrd, riga, 20 may 2000 12-mavzu. raqobat va yakkaxokimlik reja 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar 2. monopol bozor xususiyatlari 3. sof monopoliya sharoitida mahsulot xajmini va monopol narxni aniqlash 4. monopol hokimiyat ko'rsatkichlari 1 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar raqobat – bozor sub'ektlari iqtisodiy manfaatlarining to'qnashuvidan iborat bo'lib, ular o'rtasidagi yuqori foyda va ko'proq naflilikka ega bo'lish uchun kurashni anglatadi. raqobat iste'molchilar o'rtasida ham yuz beradi: ular tovarlarni qulay va arzon narxlarda sotib olishga harakat q...

Этот файл содержит 27 стр. в формате PPTX (4,1 МБ). Чтобы скачать "raqobat va yakkahokimlik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: raqobat va yakkahokimlik PPTX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram