tekislikning bosh chiziqlari

DOCX 13 pages 598.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 598.2 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu: tekislikning bosh chiziqlari. tekislikning gorizantali, frontali. reja: 1. tekisliklar va ularning chizmada tasvirlanishi 2. tekisliklarning proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan vaziyatlari 3. umumiy vaziyatdagi tekisliklar 4. xususiy vaziyatdagi tekisliklar 5. nuqta va to‘g‘ri chiziqning tekislikka tegishliligi tekislikning bosh chiziqlariga uning gorizontali, frontali va eng katta og‘ish chiziqlari kiradi. ta’rif. tekislikka tegishli to‘g‘ri chiziq h tekisligiga parallel bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziq tekislikning gorizontali deyiladi. tekislikning gorizontali bunda hîp hamda h∥h bo‘lsa, h to‘g‘ri chiziq p tekislikning gorizontal chizig‘i bo‘ladi. chizmada tekislik gorizontalining frontal proyeksiyasi ox ga parallel, ya’ni h″∥ox bo‘ladi, tekislik gorizontalining gorizontal proyeksiyasi esa tekislikning ph iziga parallel, ya’ni h′∥ph bo‘ladi (86-rasm). . ta’rif. tekislikka tegishli to‘g‘ri chiziq v tekisligiga parallel bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziq tekislikning frontali deyiladi. tekislikning frontali bunda fîp hamda f∥v bo‘lsa, f to‘g‘ri chiziq p tekislikning frontal chizig‘i bo‘ladi. chizmada tekislik frontalining gorizontal proyeksiyasi proyeksiyalar o‘qi ox ga parallel bo‘ladi, ya’ni f′∥ox, tekislik frontalining frontal proyeksiyasi esa …

2 / 13

ini ta‘minlovchi elementlarning proyeksiyalari orqali aniqlanadi. 4.1-rasm umumiy holda tekislikning fazoviy vaziyatini bir to’g’ri chiziqqa tegishli bo’lmagan uchta nuqta aniqlaydi. haqiqatdan, 4.1-rasmdagi a, b va c nuqtalar fazoda biror q tekislikning vaziyatini aniqlaydi. bu nuqtalardan har birining fazoviy o’rni o’zgarishi bilan tekislikning vaziyati ham fazoda o’zgaradi. uchta nuqtaning ikkitasi orqali hamma vaqt bir to’g’ri chiziq o’tkazish mumkin. shuningdek, uchta nuqta yordamida ikki parallel va kesishuvchi chiziqlar o’tkazish yoki tekis geometrik shakl, (masalan, uchburchak) hosil qilish mumkin. chizma geometriyada tekisliklar quyidagi hollar bilan beriladi: a b v d g 4.2-rasm bir to’g’ri chiziqqa tegishli bo’lmagan uchta nuqtaning proyeksiyalari bilan (4.2–a, rasm); · bir to’g’ri chiziq va unga tegishli bo’lmagan nuqtaning proyeksiyalari bilan (4.2,b- rasm); · ikki parallel to’g’ri chiziq proyeksiyalari bilan (4.2,v-rasm); · ikki kesishuvchi to’g’ri chiziq proyeksiyalari bilan (4.2,g-rasm); · tekis geometrik shakllarning ortogonal proyeksiyalari orqali berilishi ham mumkin (4.2,d-rasm). shuningdek, tekislik proyeksiyalar tekisliklari bilan kesishish chiziqlari orqali berilishi ham …

3 / 13

yalar o’qlari bilan ixtiyoriy burchak hosil qiladi. agar biror p tekislik proyeksiyalar tekisliklari bilan bir xil burchak hosil qilsa, uning ph ph va pv izlari ox o’qi bilan bir xil burchak hosil qiladi (4.3,b-rasm). tekislikning bosh chiziqlari tekislikning bosh chiziqlariga uning gorizontal va frontal chiziqlari kiradi. tekislikning gorizontali ta‟rif. tekislikka tegishli to’g’ri chiziq h tekisligiga parallel bo’lsa, bu to’g’ri chiziq tekislikning gorizontali deyiladi. bunda hp hamda h∥h bo’lsa, h to’g’ri chiziq p tekislikning gorizontal chizig’i bo’ladi. chizmada tekislik gorizontalining frontal proyeksiyasi ox ga parallel, ya‘ni h″∥ox bo’ladi, tekislik gorizontalining gorizontal proyeksiyasi esa tekislikning ph iziga parallel, ya‘ni h′∥ph bo’ladi (4.4-rasm). 4.4 - rasm tekislikning frontali ta‟rif. tekislikka tegishli to’g’ri chiziq v tekisligiga parallel bo’lsa, bu to’g’ri chiziq tekislikning frontali deyiladi. bunda fp hamda f∥v bo’lsa, f to’g’ri chiziq p tekislikning frontal chizig’i bo’ladi. 4 . 5 - rasm chizmada tekislik frontalining gorizontal proyeksiyasi proyeksiyalar o’qi ox ga parallel bo’ladi, ya‘ni …

4 / 13

tekisligiga perpendikulyar tekislik gorizontal proyeksiyalovchi tekislik deyiladi. gorizontal proyeksiyalovchi m(mh, mv) tekislikning mv frontal izi ox o’qiga perpendikulyar bo’ladi (4.6,a,b- rasm), mh gorizontal izi esa ox o’qiga nisbatan ixtiyoriy burchakda joylashgan bo’ladi. bu tekislik gorizontal izi mh va ox o’q orasidagi burchak, m va v tekisliklar orasidagi burchakning haqiqiy qiymatiga teng bo’ladi. gorizontal proyeksiyalovchi tekislikka tegishli tekis geometrik shakllarning gorizontal proyeksiyalari to’g’ri chiziq bo’ladi va tekislikning gorizontal izi bilan ustma-ust tushadi (4.6 – b, rasm). 4.6-rasm b frontal proyeksiyalovchi tekislik ta‟rif. frontal proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar bo’lgan tekislik frontal proyeksiyalovchi tekislik deyiladi. frontal proyeksiyalovchi n(nh, nv) tekislikning gorizontal nh izi ox o’qiga perpendikulyar bo’ladi (4.7,a-rasm), frontal nv izi esa ixtiyoriy burchakda joylashgan bo’ladi. frontal proyeksiyalovchi tekislikning frontal nv izining ox o’qi bilan hosil qilgan burchagi n va h tekisliklar orasidagi burchakning haqiqiy qiymatiga teng. frontal proyeksiyalovchi tekislikka tegishli bo’lgan tekis shakllarning frontal proyeksiyalari to’g’ri chiziq bo’ladi va b a 4.7-rasm tekislikning …

5 / 13

kning profil izi yoki shu tekislikka tegishli bo’lgan biror a(a′, a″) nuqtaning ikki proyeksiyasi beriladi (4.9,b-rasm). bu nuqtaning a″′ proyeksiyasi orqali tekislikning profil izini yasash mumkin (4.10-rasm). proyeksiyalovchi tekislikning ikkita izini chizmada tasvirlash shart emas. tekislikning bitta izi, aynan gorizontal proyeksiyalovchi tekislikning gorizontal izi mh, frontal proyeksiyalovchi tekislikning frontal izi nv, profil proyeksiyalovchi tekislikning profil izi gw, orqali ham ularning vaziyatini aniqlash mumkin (4.11-rasm). 4.10-rasm 4.11-rasm proyeksiyalar tekisligiga parallel tekisliklar gorizontal tekislik ta‟rif. gorizontal proyeksiyalar tekisligiga parallel tekislik gorizontal tekislik deyiladi. bu tekislik bir vaqtda v va w tekisliklarga perpendikulyar bo’ladi. tekislikning vaziyatini uning frontal h1v izi aniqlaydi (4.12-a,b, rasm). frontal tekislik ta‟rif. frontal proyeksiyalar tekisligiga parallel tekislik frontal tekislik deyiladi. bu tekislik bir vaqtda h va w tekisliklarga perpendikulyar bo’ladi. tekislikning vaziyatini uning frontal v1h izi aniqlaydi (4.12-a,b, rasm). profil tekislik ta‟rif. profil proyeksiyalar tekisligiga parallel tekislik profil tekislik deyiladi. profil w1 tekislik bir vaqtda h gorizontal va v …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tekislikning bosh chiziqlari"

mavzu: tekislikning bosh chiziqlari. tekislikning gorizantali, frontali. reja: 1. tekisliklar va ularning chizmada tasvirlanishi 2. tekisliklarning proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan vaziyatlari 3. umumiy vaziyatdagi tekisliklar 4. xususiy vaziyatdagi tekisliklar 5. nuqta va to‘g‘ri chiziqning tekislikka tegishliligi tekislikning bosh chiziqlariga uning gorizontali, frontali va eng katta og‘ish chiziqlari kiradi. ta’rif. tekislikka tegishli to‘g‘ri chiziq h tekisligiga parallel bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziq tekislikning gorizontali deyiladi. tekislikning gorizontali bunda hîp hamda h∥h bo‘lsa, h to‘g‘ri chiziq p tekislikning gorizontal chizig‘i bo‘ladi. chizmada tekislik gorizontalining frontal proyeksiyasi ox ga parallel, ya’ni h″∥ox bo‘ladi, tekislik gorizontalining gorizontal proyeksiyas...

This file contains 13 pages in DOCX format (598.2 KB). To download "tekislikning bosh chiziqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tekislikning bosh chiziqlari DOCX 13 pages Free download Telegram