kaliylio’g’it

PPTX 23 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

6-ma'ruza kaliyli va murakkab o’g’itlarni qishloq xo’jaligi o’simliklari uchun ahamiyati maruzachi. q.x.f.f.d. sh.r.djabborov maruza peja: kaliyli o’g’itning o‘simliklar uchun ahamiyati kaliyli o’g’itni tuproqdagi miqdori kaliyli o‘g‘itlarni olinishi, xom ashyosi xossalari va ishlatilishi murakkab o‘g‘itlarni xossalari va ishlatilishi kaliyning o‘simliklar uchun ahamiyati yalpi kaliyning 20% ga yaqini o‘simlik xujayralarining sitoplazma kolloidlari tomonidan almashinuvchan shaklda, 1%i mitoxondriyalar tomonidan almashinmaydigan shaklda yutiladi. 80% ga yaqin kaliy hujayra shirasida ion shaklida bo‘lib, organik birikmalar tarkibiga kirmaydi. kaliy o‘simlik tanasining barcha qismlarida bir tekis taqsimlanmaydi, ko‘proq qismi modda almashinuvi va xujayra bo‘linishi jadal ketadigan meristema va novdalarda to‘planadi. gul changchilarida ham kaliy miqdori ko‘p. kaliy birinchi navbatda sitoplazma kolloidlarining disperslanish darajasini oshirishi bilan ularning gidratlanishini kuchaytiradi. bu o‘z navbatida o‘simlikning suvni tutib turish qobilyatini oshiradi. kaliy xujayra shirasining osmotik bosimini oshiradi, shu tufayli o‘simliklarning sovuqqa chidamliligi oshadi. o’simliklarda kaliy etishmasligining belgilari o‘simliklarda kaliy yetishmasligining asosiy belgilari sifatida quyidagilarni ko‘rsatish mumkin: qari (eski) barglar chekkasidan boshlab …

2 / 23

ndlavlagi asosiy va qo‘shimcha mahsulotlari tarkibida kaliyni ko‘proq tutadi. kaliyga ayniqsa sabzavot ekinlarining hosili boydir. donli ekinlar kaliyni azotga teng miqdorda, fosfordan 2,5-3,0 marta ko‘proq ( n:p2o5:k2o = 2,0-3,0:1:2,5-3,0 ) o‘zlashtirsa, kartoshka, qandlavlagi va boshqa ildizmevalilarda bu nisbat tahminan 2,6:1: 4 ni tashkil qiladi. turli ekinlar o‘zlarining bir t hosili va shunga mos qo‘shimcha mahsuloti bilan tuproqdan turli miqdordagi kaliyni olib chiqib ketadi va bu raqam donli ekinlarda 25-37, don-dukkakli ekinlarida 16-20, kartoshkada 7-9, qandlavlagida 6,7-7,9, sabzavot ekinlarida 4,0-5,0 va beda pichanida 20-24 kg ga tengdir. kaliyning tuproqdagi miqdori kaliyning asosiy qismi tuproqning mineral qismi tarkibiga kiradi. tuproqdagi kaliy turli-tuman birikmalar tarkibiga kiradi va ularni 5 ta gurushga bo‘lish mumkin: 1. birlamchi va ikkilamchi minerallar kristall panjaralari tarkibidagi kaliy. bu gurushga mansub kaliyning eng ko‘p miqdori alyumosilikatlar tarkibiga kiradi. 2. tuproq kolloidlari yuzasiga almashinadigan holatda yutilgan kaliy. qumoqlarda yalpi kaliyning 0,8%i, loyli tuproqlarda 1,5%i, bo‘z va qora tuproqlarda 3,0% ga …

3 / 23

in: 1) suvda eriydigan kaliy (o‘simliklar tomonidan oson o‘zlashtiriladi); 2) almashinuvchan kaliy (o‘simliklar tomonidan yaxshi o‘zlashtiriladi); 3) harakatchan kaliy (suvda oson eriydigan va almashinuvchan kaliylar yig‘indisi); 4) almashinmaydigan-gidrolizlanadigan yoki qiyin eriydigan kaliy; 5) kislotada eriydigan kaliy - yuqorida aytilgan to‘rt xil kaliyni o‘z ichiga olib, kuchli kislotaning qaynoq eritmasi(0,2n yoki 10% li hsl ) yordamida ajratib olinadi; 6) almashinmaydigan kaliy ( yalpi va kislotada eriydigan kaliylar o‘rtasidagi ayirma asosida topiladi). o‘simliklarning oziqlanishida asosiy rol o‘ynaydigan sharakatchan kaliyning miqdori turli tuproq tiplarida yalpi kaliyning atigi 0,5-2,0% ini tashkil qiladi. tuproqdagi kaliy shakllarining muntazam ravishda bir turdan ikkinchi turga o‘tib turishi aniqlangan. kaliyli o‘g‘itlarni olinishi, xossalari va ishlatilishi deyarli barcha konlar xloridli va sulfatli xomashyo beradigan konlar toifasiga kiradi va ulardan olinadigan o‘g‘itlar ham xlorli hamda sulfatli kaliyli o‘g‘itlar deb yuritiladi. xlorli kaliyli o‘g‘itlar ishlab chiqarishda asosiy xomashyo silvinit (tarkibida 12-15% k2o tutadi ) bo‘lib, u silvin (kcl) va galit (nacl) aralashmasidan …

4 / 23

turlicha gidrofoblanishiga asoslangan. bunda reagentning ta’siri orqali kcl va nacl bir biridan ajratiladi. yutug‘i: texnologik jarayonni ekspluatatsiya qilishning osonligi, ishlab chiqarishning doimiy haroratda olib borilishi, energiya sarfining kamligi, termik usulga qaraganda qurilmalar korroziyasining kamligi, mahsulot sifatiga talab yuqori emasligi, ishlab chiqarishning arzonligidir. kamchiligi: mahsulotning sifati yuqori emasligi, reagentlarning qo‘llanilishi, katta miqdorda chiqindi hosil bo‘lishi, uni to‘g‘ridan to‘g‘ri ishlatib bo‘lmasligi va mahsulot faqat qishloq xo‘jaligi uchun yaroqliligidir. kaliy xlorid (ksl). eng keng tarqalgan kaliyli o‘g‘it hisoblanib, ishlab chiqariladigan kaliyli o‘g‘itlarning 85-90% ini tashkil qiladi. tarkibida 53,7-60,0% gacha k2o tutadi. davlat andazasi bo‘yicha kaliy xloridi namligi 1% dan ko‘p bo‘lmagan, kulrang jilvaga ega pushti va oq kristallarning aralashmasi holida ishlab chiqariladi. kaliy tuzi-(kcl + mkcl•nnacl). kulrang va pushti kristallar tutgan, kaliy xlorid va silvinit aralashmasidan iborat o‘g‘it. andaza bo‘yicha namligi 2% dan oshmasligi, tarkibidagi k2o ning miqdori 40% dan kam bo‘lmasligi kerak. havodan nam tortib, tashish va saqlash jarayonida mushtlashib qoladi. tarkibi …

5 / 23

lariga ishlatish mumkin, ayniqsa, xlorga sezgir ekinlar (tamaki, tok, zig‘ir, kartoshka va boshqalar) ga qo‘llash yaxshi samara beradi. silvinit-(mksl• nnacl). tarkibida 14-18% k2o, 34-38% na2o va 52-55% cl (yoki 75-80% nacl ) bo‘ladi. orasida ko‘k kristallari bo‘lgan kulrang-qo‘ng‘ir tusli, 1-4 mm kattalikdagi ( 4 mm dan yirik fraksiya 20 % dan kam) maydalangan jins. suvda yaxshi eriydi. gigroskopikligi kam, lekin havoning namligi yuqori bo‘lgan sharoitlarda saqlansa, nam tortadi, quritilganda mushtlashib qoladi. silvinit asosiy o‘g‘it sifatida tuproqqa kuzgi shudgor paytida kiritiladi. bunda xlorning asosiy qismi tuproqning quyi qatlamlariga yuviladi. kaliy esa tsk tomonidan yutiladi. tarkibida natriyning ko‘p bo‘lishi (k2o:na2o 1:2,5 ) uni qandlalagi, ozuqabop kaliyli o‘g‘itlarning tuproq bilan o‘zaro ta’siri kaliyning karbonatli tuproqlarda fizikaviy-kimyoviy usulda singdirilishini sodda ko‘rinishda quyidagicha ifodalash mumkin: tck) ca + 2 kcl = tck)2k + cacl2; kaliy kationlari tuproqqa almashinuvchan tarzda yutilganda, o‘ziga ekvivalent miqdorda h+, al3+, ca2+, mg2+ va boshqa kationlarni siqib chiqaradi va bu jarayon …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kaliylio’g’it"

6-ma'ruza kaliyli va murakkab o’g’itlarni qishloq xo’jaligi o’simliklari uchun ahamiyati maruzachi. q.x.f.f.d. sh.r.djabborov maruza peja: kaliyli o’g’itning o‘simliklar uchun ahamiyati kaliyli o’g’itni tuproqdagi miqdori kaliyli o‘g‘itlarni olinishi, xom ashyosi xossalari va ishlatilishi murakkab o‘g‘itlarni xossalari va ishlatilishi kaliyning o‘simliklar uchun ahamiyati yalpi kaliyning 20% ga yaqini o‘simlik xujayralarining sitoplazma kolloidlari tomonidan almashinuvchan shaklda, 1%i mitoxondriyalar tomonidan almashinmaydigan shaklda yutiladi. 80% ga yaqin kaliy hujayra shirasida ion shaklida bo‘lib, organik birikmalar tarkibiga kirmaydi. kaliy o‘simlik tanasining barcha qismlarida bir tekis taqsimlanmaydi, ko‘proq qismi modda almashinuvi va xujayra bo‘linishi jadal ketadigan meristema v...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "kaliylio’g’it", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kaliylio’g’it PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram