ilk o’rta asarlarda sharqiy yevropa tarixi

PPTX 21 стр. 5,0 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

bo'lajak informatika o'qituvchilarini metodik tayyorlash tizimida web-texnologiyalardan foydalanish ilk o’rta asarlarda sharqiy yevropa tarixi toshkent kimyo xalqaro universiteti vi–xi asrlarda vizantiya imperiyasi. sharqiy rim imperiyasi. g’arbiy rim imperiyasi german qabilalari tomonidan istilo qilingandan keyin ham rim imperiyasining sharqiy qismi yana uzoq vaqt hukm surdi. u hatto o’zini rasmiy suratda rim (romeya) imperiyasi deb atadi. lotin tili yana uzoq vaqtgacha sharqiy imperiyasining davlat tili bo’lib qoldi. lekin sharqda xalq, yunon tilida gaplashardi. «rim imperiyasi» degan nom bora-bora yo’qolib, «vizantiya imperiyasi» degan nom yuritila boshladi (imperiyaning poytaxti qadimgi vaqtda vizantiya deb atalgan bo’lib, 330 yilda konstantin buyuk unga konstantinopol deb nom bergan edi). ba'zi olimlar xuddi shu yilni vizantiya imperiyasiga asos solingan yil deb hisoblaydilar. lekin tarixchilarning ko’pchiligi vizantiya imperiyasi 395 yilda, ya'ni feodosiy i o’lgach, imperiya uning o’g’illari o’rtasida taqsimlanib, sharqiy yarmi konstantinopol shahri bilan birga arkadiyga o’tgan vaqtda tuzilgan deb hisoblaydi. bolqon yarim orolidan va egey dengizidagi ko’pdan-ko’p orollardan tashqari, …

2 / 21

tinian 527—565 yillarda hukumronlik qildi. u atoqli ma'mur edi, qonun chiqaruvchi edi, u imperiyaning sharqiy chegaralarinigina emas, balki g’arbiy chegaralarining ham anchagina qismini tiklagan kishi edi. u o’zidan oldin o’tgan feodosiy sulolasi o’rniga kelgan yangi sulolaning vakili edi. uning amakisi imperator yustin i ba'zi ma'lumotlarga ko’ra, illiriyalik savodsiz bir dehqon bo’lib, harbiy xizmatda shuhrat qozonganda, armiya uni imperator qilib ko’targan ekan. u yustinianni o’ziga yordamchi qilib olgan, yustinian amakisining aksicha rim-vizantiya ta'limini juda yaxshi bilgan. vizantiya varvarlarning (germanlar, slavyanlar va boshqalarning) hujumini qaytarib, o’zi ularga qarshi hujumga o’tgan bir davrda yustinian imperatorlik qila boshladi. yustinian o’z oldiga imperiyaning ilgarigi g’arbiy chegaralarini tiklashni vazifa qilib qo’ydi. ilgarigi g’arbiy imperiya hududida yaqindagina vujudga kelgan varvar qirolliklarining tarqoq va kuchsizligidan foydalanib turib, yustinian o’z rejasini qisman amalga oshirishga muvaffaq bo’ldi. uning sarkardalari velizariy va narses shimoliy afrikadagi vandal qirolligini (534 y.), italiyadagi ostgot qirolligini (555 y.) va ispaniyaning janubiy qig’og’ini (betikann) bosib oldi. …

3 / 21

. shu bilan bir vaqtda sharqning o’zida ham vizantiyaning dushmanlari ko’p edi. yustinian o’z davlatining shimoliy chegaralarini qisman xunlar hujumidan, qisman slavyanlar siquvidan himoya qilishga juda zo’r berdi. bolqon yarim orolida bir-biriga yondosh ravishda uch qator qal'alar qurildi. ammo bu mudofaa to’siqlari slavyanlarning bolqon yarim oroliga qarab siljishlarini tugata olmadi. slavyanlarning ko’pi imperiya yarim orolga ittifoqchi – federatlar sifatida joylashtirishga majbur bo’ldi. boshqalari hatto bolqon yarim orolining janubida – makedoniyaga va egey dengizi bo’ylariga kolonist-yer egalari sifatida joylashtirildi. yustinian imperiyaning qrimning janubiy qirg’og’idagi va qisman, zakavkazedagi yerlarini qaytarib oldi. lekin u mesopotamiyaning bir qismini eron shohiga berishga va sulh tuzilganidan keyin unga katta-katta pul to’lab turishga majbur bo’ldi. shunday qilib, yustinianning ulug’ davlat tuzish siyosati bir qadar muvaffaqiyatli natijalar berdi, xolos. shunday bo’lsada, uning vaqtida imperiyaning chegaralari ancha kengaydi. keyingi vaqtlarda vizantiya imperiyasi bunday yutuqlarga hech bir erisha olmadi. bolgariya davlatining vujudga kelishi vii asrda bolqon yarim orolining shimoli-sharqida vujudga …

4 / 21

r ilk turk yoki prototurk qabilalariga mansub edi. bolgarlarning dunay bo’yiga, so’ngra esa bevosita bolqon yarim oroli hududiga kelib joylashuvi dunay bo’yi slavyanlari ittifoqining bundan keyingi rivojida katta ahamiyatga ega bo’ldi. bolgar xoni asparux dunay ittifoqining knyazlari bilan maxsus shartnomalar tuzib (bu shartnomaga muvofiq bolgarlar bilan slavyanllarga tegishli hududlar ajratib beriladigan bo’lgan edi), o’z drujlnnasi va fuqarolarining bir qismi bilan birlikda 679- yilda (yoki yana boshqa bir taxminga qaragaida 681- yilda) bolqon yarim orolining dunaydan janubdagi hududiga ko’chib kelib joylashdi. o’sha vaqtda yuz bergan vaziyatga qaraganda, bolgarlar bu yerga istilochi sifatida emas, balki umumiy dushman - avarlar va vizantiyaliklarga qarshi kurashda dunay slavyanlariga ittifoqchi bo’lib keldilar. ammo bu ittifoqda kelgindi bolgar qabilalari slavyanlardan ustun bo’lib olganligi uchun mamlakat ham bolgarlar nomi bilan ataladigan bo’ldi. asparux vizantiya imperatori konstantin iv bilan bolgarlar va slavyanlar uchun foydali shartnoma tuzishga muvaffaq bo’ldi, bu shartnomaga muvofiq, vizantiya imperiyasi bolqondan kattagina bir qism yerni birlashgan …

5 / 21

yazligi qirollikka aylandi. bu qirollik tarkibiga xorvatiyaning o’z yerlari va dalmatsiya kirdi. biroq dengiz bo’yidagi dalmatsiya shaharlarini xi asrning ikkinchi yarmida venetsiya bosib oldi. xii asrning boshlarida (1102- yildan boshlab) xorvatiya vengriyaga qo’shib olindi, u bir necha yuz yilgacha (xv asrgacha) vengriya tarkibida qolib keldi. serbiya davlatining o’zida ix asrda gegemonlik birmuncha vaqtgacha g’arbiy serb (diokleya) knyazlari qo’liga o’tdi. bular ichida eng katta knyazlar mixail (10511081) va bodin (1081-1101) edi. bodin qo’l ostidagi yerlar tarkibiga zeta (hozirgi chernogoriya), bosniya, gertsogovina hamda sharqiy serbiyaning bir qismi kirar edi. biroq xii asrda yana sharqiy serbiya knyazlari kuchaya boshladi. ulardan biri, vizantiyaga vassal qaramlikda bo’lgan buyuk jupan stefan nemanya (1165-1195) xii asrning 60- va 70- yillarida sharqiy serb qabilalarini ham, g’arbiy serb qabilalarini ham o’ziga bo’ysundirdi. 1190- yilda stefan nemanya vizantiya hokimiyatidan butunlay qutulishga muvaffaq bo’ldi. shundan keyin tez orada serbiya qirollik deb e'lon qilindi. xiii-xiv asrlarda serbiya qirolligi, bolqon yarim orolidagi eng …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ilk o’rta asarlarda sharqiy yevropa tarixi"

bo'lajak informatika o'qituvchilarini metodik tayyorlash tizimida web-texnologiyalardan foydalanish ilk o’rta asarlarda sharqiy yevropa tarixi toshkent kimyo xalqaro universiteti vi–xi asrlarda vizantiya imperiyasi. sharqiy rim imperiyasi. g’arbiy rim imperiyasi german qabilalari tomonidan istilo qilingandan keyin ham rim imperiyasining sharqiy qismi yana uzoq vaqt hukm surdi. u hatto o’zini rasmiy suratda rim (romeya) imperiyasi deb atadi. lotin tili yana uzoq vaqtgacha sharqiy imperiyasining davlat tili bo’lib qoldi. lekin sharqda xalq, yunon tilida gaplashardi. «rim imperiyasi» degan nom bora-bora yo’qolib, «vizantiya imperiyasi» degan nom yuritila boshladi (imperiyaning poytaxti qadimgi vaqtda vizantiya deb atalgan bo’lib, 330 yilda konstantin buyuk unga konstantinopol deb nom bergan e...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (5,0 МБ). Чтобы скачать "ilk o’rta asarlarda sharqiy yevropa tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ilk o’rta asarlarda sharqiy yev… PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram