ilk xristianlik tarixi va o’rta asrlar tarixi teologiyasi

DOCX 27 pages 56.3 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 56.3 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

ilk xristianlik tarixi va o’rta asrlar tarixi teologiyasi reja 1. xristian dunyoqarashining ta’siri. 2. avliyo avgustin – “xudo shahri to’g’risida”. (“ilohiy shahar to’g’risida”). ilohiy olam va inson dunyosi. muqaddas tarix va dunyoviy tarix. “ikki shahar” to’g’risida ta’limot. 3. xristian tarixshunosligining tavsifiy xislatlari. 4. dunyo va insonning o’rta asrlardagi tushunchalari (ko’rinishlari). 5. o’rta asrlarda fikrlashning ramziyligi. 6. o’rta asr tarixi teologiyasida taraqqiyot g’oyasi. o’rta asr tarixiy bilimlarning tuzilishi. 7. o’rta asr tarixshunosligining tavsifiy xislatlari. rim imperiyasi parchalanib, uning o’rnida o’rta asr g’arbiy yevropa tsivilizatsiyasi yuzaga kelgunga qadar o’ziga xos o’tish davri sodir bo’ldi. o’tish davrida yangi tsivilizatsiya manaviyati va mafkurasi asoslari shakllandi. eski dunyoning majusiy manaviyati uning dunyoqarashi va tafakkur tarzi rim imperiyasi tanazzulga uchragan vaqtda mavjud bo’lgan ijtimoiy mafkuraviy va axloqiy muxitga zid kelganligi uchun turli elatlar va etnik guruxlardan tashkil topgan fuqarolar va qullarning manaviy madaniyatining yani tsivilizatsiya kurtaklari bo’lgan xristian manaviyati, dunyoqarashi va falsafasiga o’z o’rnini bo’shatib berishi …

2 / 27

tika so’zining lug’aviy manosi himoya qiluvchi demakdir. yani xristian diniy aqidalarini turli xujumlardan himoya qilishdir. apologetlar davlatining xristianlikka nisbatan dushmanligini bartaraf qilishga intilishi bilan birgalikda o’zlarining asarida xristianlik talimotini asrashga qolaversa, rim saltanatini oqlab bo’lmasligini ko’rsatishga harakat qildilar. afinada misrlik oilada tug’ilgan kliment xristian falsafasini ishlab chiqishga harakat qilgan apologetlardan biridir. u platonizm va stoitsizmni chuqur o’rgangan, xristianlikni qabul qilganidan keyin ham falsafaga nisbatan hurmatini saqlagan. uning fikricha yunon falsafasini xristianlik bilan shunday sog’lomlashtirish kerakki, undaki har bir odam xristian falsafasini qimmatini ko’ra olsin va yana shuni takidlaydiki, falsafa xristianlikka, xususan ilohiyot ilmiga muqaddima bo’lishi mumkin, xolos. falsafani xristian etiqodiga nisbatan muqaddima ekanligi, deydi. kliment, iso masihning o’zi tomonidan belgilangan insonlarni qutqarish uchun tanada mujassamlanib kelguniga qodir iso masih yahudiylarga qonun va ellinlarga falsafa berdi. shu bilan xristian olamini qutqaruv ishiga tayyorladi. xristian diniy-falsafiy taraqqiyotining yanada rivojlanishi bosqichi iii-v asrlarga to’g’ri keldi. bu davrda rivojlangan patristikada (patristikaning lug’aviy manosi “ota”ni …

3 / 27

si xristianlikni qabul qilgan. u lotin tilini puxta egallaydi. avgustin adabiy merosini 100 ga yaqin kitob, 500 vaznasi – xat 200 noma tashkil qiladi. uning tarkibidan “akademiklarga qarshi” (386), “baxtli hayot xaqida” (386), “tartib haqida” (386) “monologlar” (387) “ jon manguligi haqida” (387-389) “o’qituvchi haqida” (388-389), “to’g’ri din haqida” (390), “erkin iroda haqida”(388-395), “tavba” (401), “tazarru” “ilohiy shahar haqida” (413-426) kabi asarlar joy olgan. avgustin xristian iloxiyotchilaridan biri sifatida g’arbiy yevropa o’rta asr manaviy – diniy hayotiga katta tasir ko’rsatdi. u antik falsafaga yangicha talqin berdi. xiii asrga qadar ijtimoiy tafakkurning asosi hisoblangan diniy- falsafiy talimotni ishlab chiqdi. shuningdek xristian tarix falsafasiga asos soldi. avgustin falsafasi xristian diniy talimoti va qadimgi talimotlarni taqqoslash mahsulidir. avgustin uchun aniq davr falsafiy doktarinalaridan platon talimotini asosan neoplatonchilar talqini orqali o’rgangan. avgustin talimoti o’rta asr tafakkurini belgilochi manaviy omilga aylanib, butun g’arbiy yevropa xristianlik talimotiga katta tasir ko’rsatadi. o’rta asr patristika vakillaridan birortasi avgustin …

4 / 27

si yagona mutlaq va mukammal xudo haqidagi talimotda mujassamlashgan. dunyo ilohiy yaratish kabi ahamiyatga ega emas, u faqat sharpadir, xudosiz hech narsa qilish ham, hech narsa bilish ham mumkin emas. avgustin talimotiga, xudoning erkin faoliyatining mahsuli bo’lgan olam aqli yaratilgan xudo uni o’z shaxsiy g’oyasi bilan yaratgan. xristian platonizmi – platonning g’oyalar haqidagi talimotning avgustinga talqini (varianti)dir. avgustin talimotiga, xudoga real dunyoning ideal timsoli yashiringan. avgustin falsafasida yaxshilik va yomonlik ular o’rtasida farq masalasi muhim masalalaridan biri edi. uningcha bir tomondan yani xudo tomonidan yaratilgan dunyo yaxshilik bo’lmasligi mumkin emas. ikkinchi tomondan yomonlikning mavjudligi shubhasizdir. shuning uchun avgustin takidlaydiki yomonlik tabiatiga xos emas, u erkin ijodning mahsulidir. xudo dunyoni yaxshilik manbai qilib yaratgan lekin yovuz iroda zaharlangan. bundan o’z navbatida boshqa bir xulosa chiqariladi. yomonlik yaxshilikka mutlaq ravishda qarama – qarshi emas, u faqat yaxshilikning noqis tomoni, mutlaq yomonlik yo’q, mutlaq yaxshilik bor. avgustin dunyoda yomonlik mavjudligini inkor qilmaydi, lekin …

5 / 27

klar xristianlikni qabul qilganlarida ham mag’lubiyatlar uchun abadiy farovonlikka erishish uchun rim xudolariga sig’inishi zarur bo’lmagan. avgustin fikricha mushriklar xudolari hayotda ham manaviyatda ham xech qanday yordam berolmaydi. xristianlik esa rimliklar foydalangan xamma moddiy boyliklarni berishi mumkin. avgustining bu asarida tarix falsafasi o’ziga xos ishlab chiqilgan. unda avgustin ikki ilohiy va dunyoviy shahar mohiyatini tashkil qiladi. “xudo shahri” xudoga muxabbat bilan o’zaro birlashgan odamlardan iborat. dunyovi shaharda o’z – o’ziga muhabbat qo’ygan o’z sharafi va forovonligiga intiluvchi jonzotlar yashaydi. shunday qilib bu shaharlar muhabbatning turlari bilan bir – biridan farqlanuvchilariga bo’lingan. shaharlar xaqida gapirganda, avgustin rim imperiyasini nazarda tutmaydi. uning qarashlari universal xarakterda bo’lib, o’sha paytda keng tarqalgan. tarix qaytarilishlar (tsikl) bilan rivojlanadi degan qarashlarga qarshi qaratilgan edi. avgustin ikki shahar o’sishi va ravnaqini tahlil qiladi hamda ularning taqdiri haqida bashorat qiladi. qiyomatdan keyin ilohiy shahar axolisi umumiy baxtga erishadi, dunyoviy shahar axolisi esa abadiy jazoga lekin avgustin takidlaydiki, bu …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilk xristianlik tarixi va o’rta asrlar tarixi teologiyasi"

ilk xristianlik tarixi va o’rta asrlar tarixi teologiyasi reja 1. xristian dunyoqarashining ta’siri. 2. avliyo avgustin – “xudo shahri to’g’risida”. (“ilohiy shahar to’g’risida”). ilohiy olam va inson dunyosi. muqaddas tarix va dunyoviy tarix. “ikki shahar” to’g’risida ta’limot. 3. xristian tarixshunosligining tavsifiy xislatlari. 4. dunyo va insonning o’rta asrlardagi tushunchalari (ko’rinishlari). 5. o’rta asrlarda fikrlashning ramziyligi. 6. o’rta asr tarixi teologiyasida taraqqiyot g’oyasi. o’rta asr tarixiy bilimlarning tuzilishi. 7. o’rta asr tarixshunosligining tavsifiy xislatlari. rim imperiyasi parchalanib, uning o’rnida o’rta asr g’arbiy yevropa tsivilizatsiyasi yuzaga kelgunga qadar o’ziga xos o’tish davri sodir bo’ldi. o’tish davrida yangi tsivilizatsiya manaviyati va mafkurasi...

This file contains 27 pages in DOCX format (56.3 KB). To download "ilk xristianlik tarixi va o’rta asrlar tarixi teologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ilk xristianlik tarixi va o’rta… DOCX 27 pages Free download Telegram