elektrostatika

PPTX 17 pages 4.3 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.3 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

7-ma’ruza: elektrostatika 5-ma’ruza. elektrostatika. ma’ruzachi: g.o.nabiyeva. reja: jismlarning elektrlanishi. elektr zaryadi. zaryadlarning saqlanish qonuni. elektrostatik maydonda zaryadni ko‘chirishda bajarilgan ish. potensial. potensial birliklari. potensiallar ayirmasi. o‘tkazgichlarning elektr sig’imi. kondensatorlar. tayanch iboralar: elertrlanish, elektron, zaryad, dielektrik, kuchlanganlik, superpozitsiya, kuch chiziqlari, elektr maydon, nuqtaviy zaryad, kulon qonuni. kuchlanganlik, plastinka, sirt, zaryad, dipol, kuchlanganlik oqimi, elektr doimiysi, zaryadning chiziqli zichligi, zaryadning sirt zichligi, , ish, maydon, energiya, potentsial, volt, kuchlanganlik, potentsial maydon, elektr maydon kuchlanganligi, gradient, kuch chiziqlari, ekvipotentsial sirt, kondensator, kondensatorlarni parallel ulash, kondensatorlarni ketma-ket ulash, elektr maydon energiyasi. dielektrik, atom, elektron, maydon, qutublangan molekula, qutublanmagan molekula, molekulaning dipol momenti, qutublanish vektori, qoldiq qutublanish, segnetoelektriklar. “elektron” so`zi grekchasiga “qahrabo” so`zini bildiradi. gilbert bu jarayonning fizik mohiyatini tushuntirib bera olmadi. faqat 1881 yilda nemis fizigi gelmgolts jismlarning elektrlanishi qandaydir elektr zaryadiga ega bo`lgan elementar zarrachalar bilan bog`liq bo`lishi kerak, degan g`oyani ilgari surdi. keyinchalik, 1897 yilda ingliz olimi j.j. tomson elektronni ixtiro qilganda …

2 / 17

dlar esa tortishadi jismlarning elektrlanishi. jismlarning elektrlanishi qahrabo shoyi bilan ishqalanganda uning yengil predmetlarni o`ziga tortish xususiyatiga ega bo`lib qolishini odamlar eramizdan avval ham bilishgan. bunday holat mushukka plastmassa sharchani ishqalaganda ham kuzatiladi. zaryadlari erkin harakatda bo`lgan jism o`tkazgich (metall) deb ataladi. agar elektronning hammasi bog`langan bo`lib, erkin harakat qilaolmasa, bunday jismlar dielektrik (izolyator) deb ataladi. agar jism kichik elektr o`tkazuvchanlikka ega bo`lsa, u yarimo`tkazgich deb ataladi. izolyatsiya qilingan jismda zaryadlarning algerbaik yig`indisi o`zgarmasdir. bu-elektr zaryadining saqlanish qonunidir. zaryadning o`lchov birligi kulon. bu birlik tok kuchi bilan bog`liq: q=it 1 kulon =1 amper·1 sekund. o’tkazgichlar turlari zaryad turlari faqat ikki tur elektrlanish bo’lar ekan: musbat (masalan, mo’ynaga ishqalangan shishaning elektrlanishi) va manfiy (masalan, shishaga ishqalangan mo’ynaning elektrlanishi). shuningdek, turli ishorali elektrlangan jismlarning o’zaro tortishishi va bir xil ishorali elektrlangan jismlarning o’zaro itarishishi ham aniqlandi. ikkita nuqtaviy zaryad vakuumda zaryadlarning q1 va q2 kattaliklariga proporsional, ular orasidagi masofa kvadrati r ga …

3 / 17

iga bevosita emas, balki bilvosita taʼsir etadi. har bir zaryad d oʻz atrofidagi fazoda elektr maydon harakat qiladi va shu maydon orqali boshqa maydonga taʼsir etadi. elektr tokining mavjudligini tok tufayli yuz beradigan quyidagi taʼsir yoki hodisalarga qarab bilish mumkin: issiqlik taʼsiri — tok oʻtayotganda oʻtkazgich (oʻta oʻtkazgich bundan istisno) qiziydi; kimyoviy taʼsiri — elektr toki oʻtkazgichning kimyoviy tarkibini oʻzgartiradi (masalan, elektroliz hodisasi); magnit taʼsiri (masalan, tokli oʻtkazgich yonida magnit milining ogʻishi, elektromagnitlar); kuch taʼsiri (masalan, magnit maydonida tokli oʻtkazgichning ogʻishi, elektr dvigatellar); yorugʻlik taʼsiri (masalan, siyraklangan gazlarda razryad, elektr yoyi). tok kuchi ampermetr, milliampermetr, mikroampermetr va galʼvanometr bilan oʻlchanadi. eektr maydon kuchlanganligi va kuch chiziqlari q zaryad maydonining biror nuqtasida kichik musbat zaryad – “sinish zaryadi” turgan bo’lsin. unga kuch ta’sir qiladi. nisbat birlik musbat zaryadgsha ta’sir qiluvchi kuchni bildiradi; bu kuch sinash zaryadi kattaligiga bog’liq bo’lmaydi va elektr maydonining xarakteristikasi bo’lib xizmat qilishi mumkin. quyidagi vektor kattalik elektr …

4 / 17

sial kuchlar ekan. potensiallar bir xil bo`lgan nuqtalardan iborat yuza yoki chiziq ekvipotensial sirt (yoki chiziq) deb ataladi. elektr maydon ikkita parametr bilan belgilanar ekan: maydon kuchlanganligi e va f potensial . e-vektor kattalik, f-esa skalyar kattalikdir. e va f o’rtasidagi bog`lanish elaktr maydon xarakteristikalari image3.png image13.png image14.png image15.jpeg image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.wmf image24.wmf oleobject1.bin oleobject2.bin image25.png image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image2.png image9.jpeg image10.png q a = 0 j kl j v 1 1 1 = /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 17

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrostatika"

7-ma’ruza: elektrostatika 5-ma’ruza. elektrostatika. ma’ruzachi: g.o.nabiyeva. reja: jismlarning elektrlanishi. elektr zaryadi. zaryadlarning saqlanish qonuni. elektrostatik maydonda zaryadni ko‘chirishda bajarilgan ish. potensial. potensial birliklari. potensiallar ayirmasi. o‘tkazgichlarning elektr sig’imi. kondensatorlar. tayanch iboralar: elertrlanish, elektron, zaryad, dielektrik, kuchlanganlik, superpozitsiya, kuch chiziqlari, elektr maydon, nuqtaviy zaryad, kulon qonuni. kuchlanganlik, plastinka, sirt, zaryad, dipol, kuchlanganlik oqimi, elektr doimiysi, zaryadning chiziqli zichligi, zaryadning sirt zichligi, , ish, maydon, energiya, potentsial, volt, kuchlanganlik, potentsial maydon, elektr maydon kuchlanganligi, gradient, kuch chiziqlari, ekvipotentsial sirt, kondensator, kondensa...

This file contains 17 pages in PPTX format (4.3 MB). To download "elektrostatika", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrostatika PPTX 17 pages Free download Telegram