bronza davri tarixi

PPTX 15 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti bronza davri tarixi prof.v.b. - a.zamonov ma’ruza rejasi: ziroatchilik va chorvadorlar madaniyatlari doirasining kengayib borishi bronza davri manzilgohlari ijtimoiy – iqtisodiy munosabatlar madaniy aloqalar, aholi va etnik jarayonlar. ziroatchilik va chorvadorlar madaniyatlari doirasining kengayib borishi. o‘rta osiyo aholisi bronza davri bosqichiga o‘tgach, mahalliy ishlab chiqarish taraqqiyotida yangi davr boshlanadi. bu davr mil. avv. iii ming yillikning o‘rtalari – ii mingyillikka mansub bo‘lib, bronza – mis bilan qo‘rg‘oshin va qalay qotishmasidir. u o‘z xususiyatlari bilan misdan ustun turadi, ya’ni bronza misga qaraganda qattiq va pishiqdir. bronza metallsozligining ilk vatani kichik osiyo va ikkidaryo oralig‘i bo‘lgan. qadimgi misr, mesopotamiya (ikkidaryo oralig‘i), kichik osiyo va eronning janubi-g‘arbiy qismida bronza davrida davlatchilik jamiyati keng ravnaq topgan. o‘rta osiyo hududida ham ishlab chiqaruvchi kuchlar ancha taraqqiy topib, janubiy viloyatlarda ishlab chiqaruvchi xo‘jaliklarning shakllari yangi asosda rivojlangan. mil. avv. iii-ii mingyilliklarda dehqonchilik va chorvachilik, o‘rta osiyoning dastlabki o‘choqlaridan sharq …

2 / 15

ingyillikda dehqonchilik va chorvachilik o‘rta osiyo aholisi xo‘jaligining asosiy sohalari bo‘lgan. bronzadan ishlangan qurollar iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotni tezlashtirgani tufayli, o‘rta osiyo dashtlarida yashagan qabilalar asosan chorvachilik bilan mashg‘ul bo‘lgan. qadimgi sharqda shahar-davlatlar vujudga kelishi bilan hunarmandchilik dehqonchilikdan ajralib chiqqan. o‘rta osiyo janubiy hududlarida mil. avv. iii mingyillikning o‘rtalari – ii mingyillik boshlarida ixtisoslashgan hunarmandchilik sohalari rivoj topadi. bronza davri xo'jalik asosi: dehqonchilik va chorvachilik natijada: maxsulotni ortib qolishi tengsizlikni paydo bo'lishiga olib keldi kabila va urug' o'rtasida o'zaro almashuv ular o'rtasida iqtisodiy madaniy etnik munosabatlar kashfiyotlar suniy sug'orish; metallni qayta ishlash bilan bog'liq hunarmandchilik; zargarlik san'ati; qurilishda g'ishtdan foydalanish; keramika tayyorlashda kulolchilik dastgohi; ipakchilik va paxtachilikni paydo bo'lishi bronza davri ijtimoiy munosabatlar matriarxatdan patriarxatga o'tish boshlandi patriarxat – erkakning oila, jamiyatda mavkeini oshgan ibtidoiy jamoa davri chorvachilikni dehqonchlikdan ajrab chikishi, ilk mehnat taxsimoti erkak mavkeini oshishi natijada -jamoaviy niqoh bekor kilindi; - monogam oilalar paydo bo'ldi; - oilada erkak …

3 / 15

oldi va dasht yaylovlarida chorvani boqish muhim ahamiyatga ega edi. manzilgohlardan qo‘y, echki va sigir suyaklari topilgan. misol tariqasida, sopollitepada 16 mingtacha hayvon suyaklari topib, tekshirildi. ularning asosiy qismi qo‘y va echki suyaklari, boshqalari esa tuya va sigir suyaklaridir. shu bilan birga odamlar hayotida yovvoyi qushlar va hayvonlarni ovlash o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan. sopollitepadan topilgan bug‘u, jayron, qulon, yovvoyi cho‘chqa, quyon, o‘rdak, kaptar va boshqa ko‘pgina hayvon va parranda suyaklari qoldiqlari bu fikrni tasdiqlaydi. ovchilik odamlarning qo‘shimcha mashg‘uloti bo‘lgan. ular asosan yovvoyi cho‘chqa, bug‘u va qulonni ovlaganlar. arxeologik topilmalar bronza davri hayvonot dunyosi hozirgi faunaga nisbatan ancha boy bo‘lganligini ko‘rsatadi. daryo vohalari, tog‘lar va dashtlar xilma-xil hayvonlar va qushlar tarqalishi uchun qulay tabiiy muhit yaratgan. tog‘oldi va dashtlarda yashovchi aholining asosiy tirikchilik manbai chorvachilik edi. ayniqsa, orol dengizi sohillariga yaqin dashtlarda va quyi zarafshon hududlarida yashovchi aholining iqtisodiy hayotida chorvachilik muhim ahamiyat kasb etgan. bu qabilalar asosan mayda chorva, qoramol va …

4 / 15

bo‘lib, patriarxat davri boshlandi (yunoncha, pater – ota va arche – hokimiyat). qarindoshlik erkak nomi bilan belgilanadigan bo‘ldi. katta patriarxal oilasi ota tomonidan yaqin qarindoshlarni birlashtirib, ular umumiy uy-joy, ishlab chiqarish vositalari, ro‘zg‘or buyumlari, taqsimlangan dala yerlarga ishlov berib va chorvaga egalik qilib, yetishtirilgan umumiy oziq-ovqat mahsulotlarini birgalikda iste’mol qilganlar. patriarxal oilalarning o‘sib borishi natijasida yangi oilalar paydo bo‘lgan. madaniy aloqalar, aholi va etnik jarayonlar. o‘rta osiyo tuprog‘idagi qabilalar bir xilda taraqqiy topgan emas. turli viloyatlarning madaniy taraqqiyotida o‘ziga xos xususiyatlar aniqlangan. bu madaniyatlar dehqonchilik, uy chorvachiligi va yarim ko‘chmanchi chorvachilik bilan shug‘ullangan qabilalarga mansubdir. ular bir-biridan ajralgan holda rivojlanmagan va turli qabilalar o‘rtasida iqtisodiy va madaniy aloqalar izchil keng taraqqiy topgan. zamonbobo topilmalarida dasht chorvador qabilalari madaniyatiga va janubiy o‘troq dehqonchilik madaniyatlariga oid ayrim xususiyatlar saqlanib, ular bir-biridan farq qiladi. shuning uchun ham bu ikkala madaniy an’analar quyi zarafshonda, birinchidan, iqtisodiy va madaniy aloqalar asosida, ikkinchidan, o‘rta osiyoning janubiy …

5 / 15

abrlar topib o‘rganilgan. dashtli-sopolli madaniyati vakillarining bir qismi janubiy tojikiston, afg‘onistonning shimoli-sharqiy hududlarini o‘zlashtirib, hind vodiysigacha yoyiladi, boshqa guruhlari esa zarafshon vohasi va sharqiy farg‘ona yerlarida tarqaladi. mazkur hududlarda ular mahalliy aholi bilan qorishib ketadi. marg‘iyonada gonur-tug‘aloq va baqtriyadagi dashtli-sopolli madaniyati bilan bir davrda, janubiy uralda arkaim-sintashta madaniyati paydo bo‘ladi. mazkur madaniyatni yaratgan aholi mudofaa devorlar bilan o‘ralgan ko‘p sonli istehkomlarni bunyod etib, asosan, chorvachilik, shu jumladan, yilqichilik bilan shug‘ullanganlar. ularning ijtimoiy tizimida mol boqqan cho‘ponlar, bronza metallsozlar – hunarmandlar va jangchi suvoriylarning mavqei baland bo‘lgan. biroz keyin arkaim-sintashta madaniyati dasht hududlarida keng yoyilgan andronovo madaniyati qabilalarining madaniyati rivojlanishiga katta ta’sir qilgan. farg‘ona vodiysida mil. avv. ii mingyillik boshlariga oid bronzadan ishlangan idish, bolta va to‘g‘nog‘ichlardan iborat arxeologik ashyolar topilgan. ushbu buyumlarga o‘xshagan topilmalar eron, janubiy turkmaniston, shimoliy afg‘oniston va janubiy o‘zbekiston yodgorliklarida keng tarqalgan. ular farg‘ona vodiysida savdo-ayirboshlash va migratsiyalar asosida paydo bo‘lgan. zamonbobo qabristonida topilgan ba’zi munchoqlar badaxshon …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bronza davri tarixi"

prezentatsiya powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti bronza davri tarixi prof.v.b. - a.zamonov ma’ruza rejasi: ziroatchilik va chorvadorlar madaniyatlari doirasining kengayib borishi bronza davri manzilgohlari ijtimoiy – iqtisodiy munosabatlar madaniy aloqalar, aholi va etnik jarayonlar. ziroatchilik va chorvadorlar madaniyatlari doirasining kengayib borishi. o‘rta osiyo aholisi bronza davri bosqichiga o‘tgach, mahalliy ishlab chiqarish taraqqiyotida yangi davr boshlanadi. bu davr mil. avv. iii ming yillikning o‘rtalari – ii mingyillikka mansub bo‘lib, bronza – mis bilan qo‘rg‘oshin va qalay qotishmasidir. u o‘z xususiyatlari bilan misdan ustun turadi, ya’ni bronza misga qaraganda qattiq va pishiqdir. bronza metallsozligining ilk vatani kichik osiyo va ikkidaryo oralig‘i bo...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "bronza davri tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bronza davri tarixi PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram