aholining xarajatlari va iste’mol budjeti

DOC 468,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1710595325.doc aholining xarajatlari va iste’mol budjeti reja: 1. aholi xarajatlari tasnifi 2. aholi iste’moli: tarkibi va o’zgarishi 3. istе’mоl budjеtining shаkllаnish usullаri aholi xarajatlari tasnifi aholining pul xarajatlari – bu inson kapitalini asrash va hayotini davom ettirish uchun zarur bo’lgan moddiy va ma’naviy boyliklarni xarid qilish uchun amaldagi xarajatlar bo’lib, ular iste’mol xarajatlari va iste’mol bilan bevosita bog’liq bo’lmagan xarajatlarni o’z ichiga oladi. aholining xarajatlarini tasniflashga nisbatan turli yondashuvlar mavjud. amalga oshirishning davriyligi (tez-tezligi) nuqtai nazaridan aholi xarajatlari uchta guruhga ajratiladi: 1) qisqa muddatli xarajatlar; 2) o’rta muddatli xarajatlar; 3) uzoq muddatli xarajatlar. birinchi guruhga kundalik ne’matlar (oziq-ovqat mahsulotlari, ayrim nooziq-ovqat tovarlar, xizmatlarning katta qismi) uchun xarajatlarni kiritish mumkin, ikkinchi guruh davriy (mavsumiy) ravishda sotib olinadigan tovarlar (kiyim-kechak, poyabzal va b.) ni o’z ichiga oladi, uchinchi guruh bir necha yilda bir marta amalga oshiriladigan xarajatlardan tarkib topadi. ushbu tasnifda aholining majburiy to’lovlari hisobga olinmagan, chunki bunday to’lovlar aholining real daromadlaridan …
2
a majburiy to’lovlar; v) pul jamg’aralari. aholining xarajatlarini yanada chuqurroq tavsiflash uchun yuqorida ko’rsatilgan ikkita mezonni birlashtirish imkonini beruvchi tasniflashning boshqa variantidan foydalanish taklif etiladi. ushbu variant, uy xo’jaliklari budjetining xarajat qismini uchta asosiy bo’limga bo’lishni nazarda tutadi: 1) majburiy to’lovlar; 2) iste’mol xarajatlari; 3) pul jamg’aralari. uy xo’jaligining majburiy to’lovlari uning real daromadlarini qisqartiradi. uy xo’jaligi tomonidan ushbu modda bo’yicha qancha ko’p pul mablag’lari sarflansa, u shuncha kam pul mablag’larini joriy iste’mol va jamg’arish uchun yo’naltirishi mumkin. alohida uy xo’jaliklarining byudjetlarida ushbu moddaning miqdori mutlaq ifodada ham, boshqa xarajat moddalariga nisbatan ham sezilarli darajada o’zgarib turadi. aholining iste’mol uchun xarajatlari, birinchi navbatda, ikkita moddaga bo’linadi: joriy va kapital xarajatlar. aholining joriy xarajatlari jumlasiga oziq-ovqat mahsulotlari, nisbatan uzoq bo’lmagan davrda foydalaniladigan nooziq-ovqat tovarlari (kiyim-kechak, poyabzal va b.) ni xarid qilish, shuningdek, aholi tomonidan butun hayoti davomida davriy ravishda iste’mol qilinadigan xizmatlar (masalan, sartaroshxona, kirxona, stomatolog va h.k. xizmatlari) haqini to’lash …
3
llik daromadlar miqdori; · ehtiyojlarning natural xo’jalik yuritish hisobidan ta’minlanish darajasi; · byudjetni yuritishni tashkil etish darajasi; · moddiy va ma’naviy ehtiyojlar darajasi. tashqi omillar jumlasiga quyidagilar kiradi: · iste’mol qilinadigan tovar va xizmatlar chakana narxlari darajasi; · tibbiyot, ta’lim, transport va h.k.larni moliyalash uchun yo’naltiriladigan davlat dotastiyalari miqdori; · uy xo’jaligining soliqlari va boshqa majburiy to’lovlari summasi; · milliy iqtisodiyotda iste’mol kreditining rivojlanganlik darajasi. aholi iste’moli: tarkibi va o’zgarishi iste’mol deganda, insonlarning moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondirilish jarayoni tushuniladi. iste’molning maqsadli funkstiyasi chegaralangan resurslar sharoitida iste’molning umumiy darajasini oshirish bilan alohida ehtiyojlarni qondirishni maksimumlashtirishdan tarkib topadi. iste’mol tarkibi - bu xarajat elementlari yoki natural iste’mol turlari, bevosita berilgan mahsulot turi uchun xarakterli bo’lgan birlikda yoki qiymat ko’rinishidagi o’zaro munosabatidan iborat. kishilar o’z daromadlarini, birinchi navbatda, eng zarur hayotiy ehtiyojlarini qondirish uchun ishlatadilar, ya’ni iste’molga sarflaydilar. iste’moldan ortgan qismini esa turli maqsadlar uchun jamg’aradilar. daromadda jamg’arish bilan iste’mol ulushi teskari …
4
muddatga foydalanish uchun mo’ljallangan tovarlar ulushining yuqoriligi aholining turmush darajasi va mamlakat iqtisodiy taraqqiyoti darajasining yuqoriligidan dalolat beradi. aholining pul daromadlaridagi iste’mol xarajatlarining pasayishi ijobiy holatdir. agar aholining iste’mol xarajatlari oshib borsa, bu mamlakatda aholining turmush darajasi pasayayotganligidan, aholi daromadlarining aksariyat qismi eng zarur kundalik ehtiyoj mahsulotlarini sotib olishga sarflanayotganligini bildiradi. · aholining iste’mol darajasiga va tarkibiga quyidagi omillar ta’sir qiladi: · aholi daromadlari darajasi; · iqtisodiy rivojlanish darajasi; · mamlakat milliy boyligi darajasi; · yaimdagi aholining pirovard iste’moli ulushi; · aholining demografik tarkibi; · tabiiy-iqlim sharoitlari; · ijtimoiy infratuzilmaning rivojlanish darajasi. rivojlangan bozor iqtisodiyoti uchun milliy daromadda iste’mol hissasining o’sib borishi xos, ya’ni milliy daromadning tobora ko’proq qismi aholi turmush darajasini, farovonlikni oshirishga qaratiladi. bunga sabab: 1. milliy daromadning kamroq (10-15%) qismini jamg’argan holda barqaror iqtisodiy o’sishni ta’minlash mumkin. umuman investistiyalar yangi texnika va yuqori texnologiya uchun sarflanib, pirovard natijada iste’molni tkengaytirishga xizmat qiladi. iqtisodiy o’sishda inson omilining ahamiyati …
5
rtimizda iste’mol mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini oshirish va aholiga ko’rsatilayotgan xizmat turlarini kengaytirish hisobidan ushbu daromadlardan samarali foydalanish uchun sharoit yaratildi. agar 1991 yilda aholi daromadlarining bor-yo’g’i 46-48 foizi mamlakatimizda ishlab chiqarilgan tovar resurslari bilan ta’minlangan bo’lsa, 2011 yilda bu ko’rsatkich 75 foizdan oshdi. shu bilan birga, 2011 yilda iste’mol mahsulotlarini ishlab chiqarish hajmi 1991 yilga nisbatan 6,7 barobar, aholiga pullik xizmat ko’rsatish hajmi esa 1,4 barobar o’sdi (1-jadval). jadvaldan ko’rinib turganidek, 1991-2011 yillar davomida jami xarajatlar tarkibida iste’mol xarajatlarining ulushi 81,1 foizdan 78,1 foizga, iste’moldan tashqari xarajatlar ulushi 7,1 foizdan 6,0 foizga qisqargan, aksincha, pul omonatlari va jamg’armalar ulushi 11,8 foizdan 15,9 foizga ortgan. shu bilan birga, oilalarning iste’mol xarajatlari makrotarkibi ham optimallashib bormoqda: oziq-ovqat mahsulotlari uchun xarajatlar ulushi barqarorlashib, xizmatlar uchun xarajatlar ulushi ortib bormoqda. bunday holat iqtisodiy rivojlanib borayotgan davlatlar uchun xosdir. iqtisodiyot vazirligi ma’lumotlariga qaraganda, 1991-2011 yillarda non va non mahsulotlarining iste’moli kamaygan, aksincha, qolgan oziq-ovqat …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aholining xarajatlari va iste’mol budjeti"

1710595325.doc aholining xarajatlari va iste’mol budjeti reja: 1. aholi xarajatlari tasnifi 2. aholi iste’moli: tarkibi va o’zgarishi 3. istе’mоl budjеtining shаkllаnish usullаri aholi xarajatlari tasnifi aholining pul xarajatlari – bu inson kapitalini asrash va hayotini davom ettirish uchun zarur bo’lgan moddiy va ma’naviy boyliklarni xarid qilish uchun amaldagi xarajatlar bo’lib, ular iste’mol xarajatlari va iste’mol bilan bevosita bog’liq bo’lmagan xarajatlarni o’z ichiga oladi. aholining xarajatlarini tasniflashga nisbatan turli yondashuvlar mavjud. amalga oshirishning davriyligi (tez-tezligi) nuqtai nazaridan aholi xarajatlari uchta guruhga ajratiladi: 1) qisqa muddatli xarajatlar; 2) o’rta muddatli xarajatlar; 3) uzoq muddatli xarajatlar. birinchi guruhga kundalik ne’matlar (oziq-ovq...

Формат DOC, 468,5 КБ. Чтобы скачать "aholining xarajatlari va iste’mol budjeti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aholining xarajatlari va iste’m… DOC Бесплатная загрузка Telegram