elementary surveying: an introduction to geomatics

PPTX 13 pages 6.7 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.7 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

masshtablar o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi farg'ona politexnika instituti «bino inshootlar kurilishi geodeziya kartografiya va kadastr» kafedrasi geodeziya fanidan zamonaviy o'quv adabiyotlar va darsliklarning shakllantirilishi masshtablar geodeziya fanidan yaratilgan xorijiy adabiyotlar bazasi asosiy adabiyotlar masshtablar reja: masshtab anqligi masshtab turlari sonli masshtab so'zli masshtab chiziqli masshtab masshtab turlari masshtab turlari plan, karta va profil joyda o'lchangan gorizontal, vertikal uzunliklarni bir necha marta kichraytirib qog'ozga tushirish orqali chiziladi. uzunlikni kichraytirib yoki kattalashtirib ifodalashga masshtab deyiladi. plandagi (kartadagi) ŀ kesma uzunligining shu kesmaning joydagi uzunligi ŀ ga bo'lgan nisbati plan (karta) masshtabi deyiladi. kichraytirish darajasini son, so'z yoki chiziq bilan ifodalash mumkin. shunga ko'ra masshtablarni uch shaklda ifodalash mumkin: sonli, so'zli va grafik (chiziqli) masshtablar. surati bir bulib, maxraji kichraytirish darajasini ko'rsatuvchi oddiy kasr sonli masshtab deyiladi. masalan plandagi kesma uzunligi ŀ=5sm , joydagi uzunligi ŀ=100m bo'lsa, planning sonli masshtabi bo'ladi, ya'ni plan chizishda joyda o'lchangan chiziq uzunligi 2000 …

2 / 13

hiziq uzunligini joyda metrda karta, planlarda esa santimetrda o'lchashi tufayli, masshtablarni og'zaki shaklda masalan, «bir santimetrga 250 metr» deb ifodalash mumkin, u 1:25 000 sonli masshtabga mos bo'ladi. masshtab kichraytirish darajasini ko'rsatuvchi qiymat uzunlik birligi bilan ifodalansa, bunday masshtabga grafik masshtab deyiladi. grafik masshtab chizikli masshtab va ko'ndalang chizikli masshtablarga bo'linadi. 1-rasm. oddiy chiziqli masshtabda masofa aniqlash. 0 20 20 40 60 b = 2 sm s=b/10 l l=(2•b)+(3•s) a b chiziqli masshtabda kichrayish to'g'ri chiziq kesmalari orqali grafik ravishda ifodalanadi. chiziqli masshtab hisoblashsiz karta va planlarda masofalarni o'lchash yoki tuzishga imkon beradi. chiziqli masshtabni qurish uchun av to'g'ri chiziqda chap uchidan boshlab, teng oraliqda bo'lib chiqiladi. har bo'lak masshtab asosi deyiladi va b bilan belgilanadi. 2sm tengligidagi masshtab asosi bilan qurilgan chizma oddiy chiziqli masshtab deb ataladi. chapdagi birinchi asos 10 ta teng bo'lakga bo'linadi (1-rasm.). asosni o'ndan bir bo'lagi, ya'ni b/10 eng kichik bo'lak s dir. ya'ni b=10•s …

3 / 13

htabning asosi, kichik mm bulaklari esa masshtabning grafik anikligi deyiladi. masshtab anqligi masshtab bo'yicha planda ko'rsatish mumkin bo'lgan joydagi eng kichik chiziq uzunligi masshtab aniqligi deyiladi. planda lupasiz sog'lom ko'z bilan 0,1 mm kesmani ajratish mumkin. shunga ko'ra, plandagi ±0,1 mm garafik aniqlik deb hisoblanadi va joyda bunga to'g'ri keladigan uzunlik masshtab aniqligi deb ataladi. masshtab aniqligini (4) formula bilan ifodalash mumkin t = 0,1•m , (4) bu erda m - plan masshtabining maxrajdagi soni. masalan, 1:2000 masshtabning aniqligi t = 0,1• 2000 = 200m =o,20m; 1:5000 masshtabda esa t = 0,1• 5000 =0,50 m. ko'ndalang masshtab bilan ishlash quyidagi ko'rsatma asosida bajariladi. 1) asosi 2sm bo'lgan ko'ndalang masshtab diagrammasini chizib, 1:500, 1:10 000, 1:25 000 va 1:50 000 masshtablari uchun qiymatlar yozilsin. 2) talabaning varianti bo'yicha jadvaldan olingan a-a´, v-v´, s-s´ d-d´ kesmalarining qiymati ko'ndalang masshtab diagrammasida ko'rsatilsin. 3). yuqorida aytilgan masshtablarning anikligi ko'rsatilsin. diagrammani qurish uchun to'g'ri chiziq …

4 / 13

image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

elementary surveying: an introduction to geomatics - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elementary surveying: an introduction to geomatics"

masshtablar o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi farg'ona politexnika instituti «bino inshootlar kurilishi geodeziya kartografiya va kadastr» kafedrasi geodeziya fanidan zamonaviy o'quv adabiyotlar va darsliklarning shakllantirilishi masshtablar geodeziya fanidan yaratilgan xorijiy adabiyotlar bazasi asosiy adabiyotlar masshtablar reja: masshtab anqligi masshtab turlari sonli masshtab so'zli masshtab chiziqli masshtab masshtab turlari masshtab turlari plan, karta va profil joyda o'lchangan gorizontal, vertikal uzunliklarni bir necha marta kichraytirib qog'ozga tushirish orqali chiziladi. uzunlikni kichraytirib yoki kattalashtirib ifodalashga masshtab deyiladi. plandagi (kartadagi) ŀ kesma uzunligining shu kesmaning joydagi uzunligi ŀ ga bo'lgan nisbati plan (karta...

This file contains 13 pages in PPTX format (6.7 MB). To download "elementary surveying: an introduction to geomatics", click the Telegram button on the left.

Tags: elementary surveying: an introd… PPTX 13 pages Free download Telegram