termal dinamika

PPT 9 pages 453.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 453.0 KB

File type PPT

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

powerpoint presentation 3-ma'ruza termodinamikaning i-qonuni. ideal va real gaz qonunlari. bajarilgan ish, ichki energiya. etalpiya, entropiya. termodinamik sitema. 3. ideal gazning xolat tenglamasi. 2. termodinamikaning i-qonuni. r e j a 4. bajarilgan ish. 5. ichki energiya. 6. etalpiya, entropiya. 1.termodinamik sistema o'zaro va boshqa jismlar bilan energiya va modda almasha oladigan jismlar majmui–termodinamik sistema deyiladi. birorta termodinamik sistema berilgan bo'lsin. masalan, termodinamik sistema sifatida tsilindrdagi porshen kallagi ustida joylashgan ideal gazni yoki havo va yoqilg'i aralashmasini olish mumkin. bunday termodinamik sistema parametrlarni o'zaro ta'sirlashuvi natijasida oz miqdorda bo'lsa ham o'zgartira oladigan jism tashqi muhit deyiladi. termodinamik sistemadagi jarayon nazorat sirtida yuz beradi.iyod (ichki yonuv dvigateli) tsilindri devori bilan porshen kallagining ustki yuzasidan tashkil topgan sirt bunga misol bo'la oladi.termodinamik sistema nazorat hajmida joylashadi va shu hajmda termodinamik jarayon (ish aralashmasining yonishi) sodir bo'ladi. termodinamik sistemada sodir bo'ladigan va uning xolat parametrlaridan hech bo'lmaganda bittasi o'zgarishi bilan bog'liq bo'lgan har qanday …

2 / 9

dv ga, temperaturasi dt ga ortadi. agar qattiq jism o'rniga gaz yoki suyuqlik olinsa, unda bosim r, xajm v va temperatura t ham o'zgaruvchan bo'ladi. demak sistemaning temperaturasi dtga ortsa, uni tashkil etgan zarralarining kinetik energiyasi ham ortadi, hajmi dv ga kattalashganda zarralar orasidagi tutinish kuchlari kamaysada, potentsial energiyasi ortada. sistemada bunday holatning paydo bo'lishi uning ichki energiyasi du ni orttiradi. har qanday sistema tashqi muhit ta'sirida bo'ladi, u bilan ta'sirlashadi. sistema muvozanat holatiga qaytishi uchun tashqi muhitga biror bosim r bilan ta'sir ko'rsatib, tashqi kuchlarga qarshi ish bajaradi. sistemaga uzatilgan issiqlik miqdori shu sistema ichki energiyasining o'zgarishiga va tashqi kuchlarga qarshi bajarilgan foydali ishga sarflanadi. termodinamikaning i-qonunining matematik ifodasini quyidagicha yozish mumkin: termodinamikaning i-qonuniga asosan sistemaga uzatilgan issiqlik miqdori shu sistema ichki energiyasining o'zgarishiga va tashqi kuchlarga qarshi bajarilgan foydali ishga sarflanadi. sistemada o'tayotgan termodinamik jarayon turiga qarab, qonunning matematik ifodasidagi uchala hadlarning qiymatlari musbat va manfiy ishorali hamda …

3 / 9

hun xolat tenglamasini yaratganlar. shuning uchun ushbu formula olimlar nomi bilan ideal gazlar uchun xolat tenglamasi mendeleev-klaypeyron tenglamasi deb yuritiladi.ushbu tenglama quyidagi ko'rinishga ega: pv = rt bu erda, r – gaz bosimi v – gaz hajmi r – universal gaz doimiysi t – gaz absolyut xarorati 4. bajarilgan ish termodinamik sitema sifatida tsilindrda joylashgan gaz bo'lib, unga elementar dq issiqlik miqdori uzatiladi. uzatilgan dq issiqlik ta'siridan bu gaz molekulalari xarakati jadallashib r-bosim hosil qiladi va bu bosim kuchi bilan s-yuzali porshen kallagiga ta'sir ko'rsatib, o'z hajmini o'zgartirishi davrida porshenni biror d1 masofaga siljitadi hamda tashqi kuchlarga qarshi elementar ish bajaridi: dq = psdl = pdv gazning v1 hajmidan to v2 gacha kengayishida bajargan to'la ishini quyidagicha ifodalash mumkin; a = = yuqoridagi ifodadan ko'rinib turibdiki, yopiq termodinamik siste-mada gazning kengayishi hisobiga bajarilgan ish bosim bilan hajm o'zgarishining ko'paytmasiga teng. 5. ichki energiya. moddani tashkil etgan zarralarning (atom, ion, molekula …

4 / 9

si bo'lib, u i yoki n harfi bilan belgilanadi. termodinamik sistema ichki energiyasi u bilan shu sistema bosimi r ning hajm v ga ko'paytmasining yig'indisi entalpiya deyiladi. entalpiya energiya o'lchov birligi (joul)da o'lchanadi: i = u + pv entalpiya termodinamik sistemaning holat funktsiyasi hisoblanadi, shuning uchun i funktsiya ko'rinishida holat parametrlari orqali ifodalash mumkin: i = f1(p,v); i = f2(v,t); i = f3(p,t) hisoblashlarda solishtirma entalpiya ifodasi dan foydalaniladi va u si o'lchov birligida (joul/kg) o'lchanadi. entalpiya termodinamik sistemaning holat funktsiyasi bo'lganligi uchun uning to'la differentsiali di bo'ladi. demak, entalpiyaning o'zgarishi sistema qatnashayotgan jarayon turiga bog'liq bo'lmasdan, shu sistemaning boshlang'ich va oxirgi holatlariga bog'liq bo'ladi, ya'ni entropiya entropiya (yunoncha entropia –aylanish, o'zgarish) termodinamik sistemaning holat, funktsiyasi bo'lib, u s harfi bilan belgilanadi: entropiya termodinamik sistema bilan tashqi muhitning o'zaro issiqlik almashinuvi jarayonining kechish yo'nalishini ifodalaydi.termodinamik sistemaning tashqi muhit bilan ta'sirlashuvining xususiyatiga qarab kvazistatik (qaytuvchan, muvozanatli) jarayonlarda entropiya qiymati musbat va …

5 / 9

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termal dinamika"

powerpoint presentation 3-ma'ruza termodinamikaning i-qonuni. ideal va real gaz qonunlari. bajarilgan ish, ichki energiya. etalpiya, entropiya. termodinamik sitema. 3. ideal gazning xolat tenglamasi. 2. termodinamikaning i-qonuni. r e j a 4. bajarilgan ish. 5. ichki energiya. 6. etalpiya, entropiya. 1.termodinamik sistema o'zaro va boshqa jismlar bilan energiya va modda almasha oladigan jismlar majmui–termodinamik sistema deyiladi. birorta termodinamik sistema berilgan bo'lsin. masalan, termodinamik sistema sifatida tsilindrdagi porshen kallagi ustida joylashgan ideal gazni yoki havo va yoqilg'i aralashmasini olish mumkin. bunday termodinamik sistema parametrlarni o'zaro ta'sirlashuvi natijasida oz miqdorda bo'lsa ham o'zgartira oladigan jism tashqi muhit deyiladi. termodinamik sistemadagi...

This file contains 9 pages in PPT format (453.0 KB). To download "termal dinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: termal dinamika PPT 9 pages Free download Telegram