bosh miya aktivligi va uning funksiyalari

PPTX 46 pages 6.6 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.6 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

bosh miya katta yarim sharlari va uning funksiyalari. refleks - nerv faoliyatining asosiy shakli. shartli refleks hosil bo’lishidagi shart-sharoit. oliy nerv faoliyatining tiplari. oliy nerv faoliyatining yosh xususiyatlari ma’ruzachi: abdullayev a.o. bosh miya katta yarim sharlari va uning funksiyalari. refleks - nerv faoliyatining asosiy shakli. shartli refleks hosil bo’lishidagi shart-sharoit. oliy nerv faoliyatining tiplari. oliy nerv faoliyatining yosh xususiyatlari 1 reja 1. bosh miya katta yarim sharlari. shartli refleks hosil bo’lishidagi shart-sharoit. shartli bog‘lanishlar hosil bo’lishida po‘stloq osti tuzilmalarining roli. shatli refleks hosil boiishida miya po‘stlog6i va po‘stloq osti tuzilmalari funksional holatining ozgarishi. shartli reflekslarning tormozlanishi oliy nerv faoliyati haqida tushuncha. oliy nerv faoliyatining tiplari. gippokratning 4 temperamenti. i.p. pavlov odam oily nerv faoliyatini 4 tipga bo'lganligi birinchi va ikkinchi signal sistemasi. bolaning nutqi tarbiya, o'qish, bilim olish, jarayonida rivojlanishi. birinchi va ikkinchi signal sistemalarining o’zaro ta ’sirlanish xususiyatlari haqida. iz qoldiruvchi shartli reflekslar. 2. ontogenezda bosh miya katta yarimsharlarining …

2 / 46

oldingi qismidir. u bosh suyagining miya qismida joylashgan bo'lib, uni mexanik shikastlanishdan himoya qiladi. tashqaridan, miya uch qavat miya pardalari bilan qoplangan. katta yoshdagi miyaning massasi odatda taxminan 1400-1600 g ni tashkil qiladi. miyadan 12 juft nerv ajralib chiqadi miya hujayralari miya hujayralariga muhim qo'shimcha funktsiyalarni bajaradigan neyronlar va glial hujayralar kiradi. neyronlar qo'zg'atuvchi (ya'ni boshqa neyronlarni faollashtiruvchi) va ingibitor (boshqa neyronlarning qo'zg'alishini oldini oluvchi-tormozlavchi) ga bo'linadi. miyaning tuzilishi miyaning oq va kulrang moddalari uning ishlashining asosini tashkil qiladi. oq modda o’tkazuvchi yo'llarni hosil qiladi. ular bosh miyani orqa miya bilan, shuningdek miyaning qismlarini bir-biri bilan bog'laydi. miyaning tuzilishi orqa miyaning qo’l va oyoqlarga nervlar bo’linadigan joyida bo’yin va bel yo’g’onliklari mavjud. orqa miyaning tuzilishi. orqa miya uzun tasma shaklida bo’lib, uning uzunligi voyaga yetgan odamlarda 45 sm.gacha yetadi. yuqoridan uzunchoq miyaga tutashgan bo’lib, pastdan 1-2 bel segmentlarigacha yetib boradi, u toraya boradi va konus shaklidagi oxirgi iplar bilan tamom …

3 / 46

iyadan muskullarga va boshqa organlarga beriladi, bular harakat ildizlaridir. -keyingi ildizlar orqali qo’zg’alishlar periferiyadan orqa miyaga o’tkaziladi – bular sezuvchi ildizlardir. -orqa miya segmentli tuzilishga ega bo’lib, unda 31 ta segment mavjud. -har bir segmentdan oldingi va keyingi ildizlar chiqadi. har ikkala ildiz ham miyadan chiqishi bilanoq bir-biriga qo’shilib orqa miya nervlarni hosil qiladi. -orqa miya nervlari aralash nervlar bo’lib, ular markazga intiluvchi va markazdan qochuvchi tolalardan tashkil topadi. -orqa miya qattiq, o’rgimchak to'risimon va tomirlari po’stloqlar bilan o’ralgan. orqa miyaning rivojlanishi. orqa miya boshqa miyalardan oldin rivojlanadi. embrionda bosh miya va orqa miya 1-2 oyli paytdayoq jiddiy o’lchamlarga ega bo’ladi. homila rivojlanishining turli bosqichlaridayoq orqa miya umurtqa pog’onasining kanalini butunicha to’ldiradi. so’ngra, umurtqa pog’onasining ustuni o’sish bo’yicha orqa miyaning o’sishidan ortib ketadi va tug’ilish paytida u bel umurtqalarining 3-segmentida tamom bo’ladi. yangi tug’ilgan bolalarda orqa miyaning uzunligi 14-16 sm.ni t, 10 yoshga kelib esa u ikki marta uzayadi. orqa …

4 / 46

ida yuqorida yotuvchi bo’limlaridan orqa miya ham skelet muskullari va ichki organlar faoliyatini o’zgartirishi mumkin bo’lgan impulslarni oladi. bosh miya tuzilishi bosh miyada odatda uchta katta bo’limlar – dastasi(stvol), po’stloq osti bo’limi va katta yarim sharlar farqlanadi. miyaning asosidan 12 juft bosh miya nervlari chiqadi. miya bo'limlari uzunchoq miya va ko’prik (keyingi) miya. -uzunchoq miya va ko’prik birgalikda keyingi miyani tashkil etadi. -uzunchoq miya to’g’ridan-to’g’ri orqa miyaning davomi bo’lib uning uzunligi 28 mm.ga yaqin. -uning kengligi asta-sekin oldinga qarab orta boradi va eng keng joyi 24 mm.ni tashkil etadi. -uzunchoq miyaning oq moddasi o’tkazish yo’llarining tolalaridan hosil bo’ladi. -uzunchoq miyaning oldingi qismida ko’ndalang yoll shaklida ko’prik joylashgan. funktsiyalari:refleks va o'tkazuvchanlik. ovqat hazm qilish, nafas olish, yurak-qon tomir faoliyati, chaynash, yutish, shuningdek yo'tal, hapşırma, qayt qilish kabi himoya reflekslarini tartibga soladi. varolev ko’prigi ko'prik - bu nerv tolalari joylashgan joy bo'lib, uning bo'ylab nerv impulslari miya yarim sharlaiga yoki orqaga, orqa …

5 / 46

aydo bo'ladigan har xil harakatlarning reflekslarini boshqarilishida ishtirok etadi. masalan, ko’z qorachig’ining kengayishi va torayishiga tasir qiladi, yorug'likning yorqinligiga qarab gavharning egriligini yoki ko'zlarni yorug'lik manbai tomon burishini ta'minlaydi. sredniy mozg oraliq miya oraliq miya - o'rta miyaning ustida va oldingi miyaning miya yarim sharlari ostida joylashgan. u ikkita asosiy bo'limga ega: ko’rish do’mboqlari (talamus) va do’mboq osti sohasi (gipotalamus). unda quyidagi markazlar joylashgan: chanqoqlik, ochlik, tananing ichki muhitining barqarorligini saqlovchi markazlar mavjud. oraliq miya ishtirokida ichki sekretsiya bezlari va vegetativ nerv tizimining funktsiyalari amalga oshiriladi. promejutochniy mozg oraliq miya talamus hissiyotlardan olingan barcha ma'lumotlar talamusga birlashadi. ahamiyatsiz ma'lumotlar yo'q qilinadi va muhim voqealarni qabul qilishda ahamiyatli ma’lumotlarda faollashadi. gipotalamus tananing ichki muhitining barqarorligini saqlaydigan chanqoqlik, ochlik markazlari joylashgan. gipofiz endokrin bez gipotalamus bilan chambarchas bog'liq. i.m.sechenovning “bosh miya reflekslari” kitobida shunday yozilgan: “… ongli ongsiz hayotning hamma aktlari kelib chiqish mohiyatiga ko’ra reflekslardir”. bu fikr i.p. pavlov tomonidan shartli …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosh miya aktivligi va uning funksiyalari"

bosh miya katta yarim sharlari va uning funksiyalari. refleks - nerv faoliyatining asosiy shakli. shartli refleks hosil bo’lishidagi shart-sharoit. oliy nerv faoliyatining tiplari. oliy nerv faoliyatining yosh xususiyatlari ma’ruzachi: abdullayev a.o. bosh miya katta yarim sharlari va uning funksiyalari. refleks - nerv faoliyatining asosiy shakli. shartli refleks hosil bo’lishidagi shart-sharoit. oliy nerv faoliyatining tiplari. oliy nerv faoliyatining yosh xususiyatlari 1 reja 1. bosh miya katta yarim sharlari. shartli refleks hosil bo’lishidagi shart-sharoit. shartli bog‘lanishlar hosil bo’lishida po‘stloq osti tuzilmalarining roli. shatli refleks hosil boiishida miya po‘stlog6i va po‘stloq osti tuzilmalari funksional holatining ozgarishi. shartli reflekslarning tormozlanishi oliy nerv f...

This file contains 46 pages in PPTX format (6.6 MB). To download "bosh miya aktivligi va uning funksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: bosh miya aktivligi va uning fu… PPTX 46 pages Free download Telegram