xalqaro savdoning rivojlanish nazariyalari va modellari

PPTX 18 pages 1.4 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint 3-mavzu: xalqaro savdoning rivojlanish nazariyalari va modellari reja: 1.xalqaro savdo kontseptsiyalari. 2. mutlaq ustunlik nazariyasi. 3. nisbiy ustunlik nazariyasi. 4. zamonaviy xalqaro savdoning asosiy modellari. 5.xalqaro savdo rivojlanishining asosiy tendentsiyalari. 6. xalqaro savdoning tovar tarkibi. 1–savol: xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimida xalqaro savdo. xalqaro iqtisodiy munosabatlarning an'anaviy va eng rivojlangan ko'rinishlaridan biri tashqi savdo hisoblanadi. jahon iqtisodiyotida ro'y berayotgan xalqaro iqtisodiy munosabatlar umumiy hajmining 75-80%i tashqi savdoning ulushiga to'g'ri keladi. dunyoda mavjud bo'lgan har qanday mamlakat uchun tashqi savdoning roli kattadir. iqtisodchi olim j.saksning fikricha “dunyodagi har qanday davlatning iqtisodiy muvaffaqiyati tashqi savdoda ko'rinadi. hozirgi kunga qadar hech bir mamlakat jahon iqtisodiy tizimidan ajralgan holda sog'lom iqtisodiyotni hosil qila olgani yo'q”. xalqaro savdoda xalqaro mehnat taqsimoti asosida paydo bo'ladigan turli davlatlarni tovar ishlab chiqaruvchilari o'rtasidagi aloqalarning bir shakli bo'lib, ular o'rtasidagi o'zaro iqtisodiy bog'liqlikni namoyon qiladi. mamlakatlar iqtisodiyotida iti ta'siri ostida ro'y berayotgan tuzilmaviy o'zgarishlar, (sanoat ishlab chiqarishning ixtisoslashuvi …

2 / 18

ishlatilishi mumkin. masalan, sanoati rivojlangan davlatlarda tovar aylanmasining yig'indisi, rivojlanayotgan davlatlarda tovar aylanmasining yig'indisi va x.k. xalqaro savdoning “merkantilizm” kontseptsiyasi mamlakatlarning nima sababdan o'zaro oldi-sotdi kilishi masalasi xvii asrning boshlaridanoq iqtisodchi olimlarni qiziqtirib kelgan. endigina vujudga kelgan iqtisodiy ta'limot maktablari tashki savdoni rivojlantirishga o'z e'tiborlarini karatishgan. bu borada birinchi nazariyalardan bo'lib xalqaro savdoning klassik nazariyasi “merkantilizm” hisoblanadi . merkantilizm iqtisodiy ta'limotlarning bir yo'nalishi bo'lib, u evropalik olimlar tomas man (1571-1641), charlz davenant (1656-1714), jan baptist kolbert (1619-1683) hamda uilyam petti (1623-1687) tomonidan ishlab chikilgan. merkantilistlar asosan ishlab chiqarishning tovar tabiatiga urg'u berishgan. merkantilistlar iqtisodiy tizimni uch tarmoqdan - ishlab chiqarish (hunarmandchilik), kishlok xo'jaligi tarmoklari va xorijiy koloniyalardan tashkil topgan deb hisoblashadi. savdogarlarga iqtisodiy tizimning muvaffaqiyatli faoliyat olib borishi uchun zarur bo'lgan eng muhim guruh, mehnatga esa asosiy ishlab chiqarish omili sifatida qaralgan. mamlakat boyligini bu mamlakatda mavjud bo'lgan oltin va kumush miqdori bilan bog'lagan holda, tashqi savdoning merkantilistik maktabi namoyondalari …

3 / 18

nmaydigan xomashyolarni chetdan bojlarsiz import kilishga ruxsat berish, bu oltin zaxiralarini jamlash va tayyor maxsulotlarning eksport narxlarini past darajada ushlab turish imkoniyatini beradi; • koloniyalarning metropoliyadan tashkari barcha boshka mamlakatlar bilan har qanday savdosini ta'qiqlash, faqat metropoliyagina koloniyalarda ishlab chiqarilgan tovarlarni xorijga sotishi mumkin, shu bilan birgalikda koloniyalarda tayyor tovarlar ishlab chiqarishni ta'qiqlash orkali ularni metropoliya uchun xomashyo etkazib beruvchiga aylantirish. merkantilistik karashlardan iqtisodiy tizim to'liq bo'lmagan bandlik sharoitida faoliyat olib borayotganligi kelib chikadi, buning natijasida esa chetdan kirib kelgan qo'shimcha oltin ortiqcha ishchi kuchi bilan birlashishi va ishlab chiqarishni ko'paytirishi mumkin. aks xolda esa, ya'ni to'lik bandlik nazarda tutilsa, chetdan oltinn kirib kelishi inflyatsiyani o'sishiga olib keladi, bu esa oltinlardan samarali foydalanish imkoniyatini bermaydi. merkantilistlarning xalqaro savdo nazariyasi uchun sezilarli hissasi shundaki, ular mamlakatning iqtisodiy taraqqiyotida xalqaro savdoning ahamiyatini kayd etganlar va uni rivojlantirish modellaridan birini ishlab chikqanlar. ular zamonaviy iqtisodiyotda ishlatiladigan to'lov balansi tushunchasini birinchilardan bo'lib izohlab berishgan. …

4 / 18

q ustunlik nazariyasi @ «lesse-fer» (fr. fr. laissez-faire) — iqtisodiyot va erkin raqobatga davlatning aralashmaslik siyosati. 2.3.nisbiy ustunlik nazariyasi adam smit nazariyasiga ko'ra, ishlab chiqarish omillari mamlakat ichkarisida to'liq harakatchan, ya'ni ular yukori mutlak ustunlikka ega bo'ladigan hududlarga bemalol ko'chib o'ta oladi. ertami kechmi ishlab chiqarish omillarining ko'chib o'tishi natijasida bir hududning boshqasidan ustunligi yo'kolib boradi va omillardan keladigan foyda barobarlashib boradi. demak, o'zaro savdo to'xtab qolishi kerakdek tuyuladi. birok, david rikardo mutlaq ustunliklar nazariyasini rivojlantirdi va ikki mamlakat o'rtasida o'zaro savdo ularning hech biri ma'lum bir tovarni ishlab chiqarishda mutlak ustunlikka ega bo'lmaganda ham foydali bo'lishini ko'rsatib berdi. mutlaq ustunlik nazariyasidagi kabi ma'lum bir farazlardan kelib chiqib, nisbiy ustunlik nazariyasi muqobil narx yoki boshqacha qilib aytganda o'rnini qoplash xarajatlari (narxi) tushunchasidan foydalaniladi. muqobil narx ikki tovarning ularni ishlab chiqarishga sarflangan ish vaqti orqali ifodalangan narxlarini solishtirishni aks ettiradi (1 birlik tovar ishlab chiqarishga 2 soatlik mehnat sarflangan). o'rnini qoplash …

5 / 18

dori bilan ularning nisbiy narxlari o'rtasidagi bog'liqlikni o'rnatish kerak. har ikki mamlakat tomonidan ishlab chiqarilgan 1-tovarning nisbiy miqdori quyidagicha bo'ladi: (q1+ q1*)/( q2 +q2*) (1) 1-tovarning nisbiy jahon narxi esa quyidagiga teng bo'ladi: p1/r2 (2) i mamlakat 1-tovarni ishlab chiqarishda nisbiy ustunlikka ega. bu esa 1-tovarning sarflangan mehnat xarajatlarini solishtirish orqali ifodalangan nisbiy narxi ii mamlakatdagiga nisbatan kamligini bildiradi. 1-tovarning nisbiy taklifi uning i va ii mamlakatlardagi nisbiy bahosi hamda uning jahon bozoridagi nisbiy narxiga bog'liq bo'ladi. a1*/a2* a1/a2 * rd* rd e rs nisbiy jahon narxi (l/a1)/(l/a2)l*/a2*) i/ch tovarning nisbiy miqdori 2.4. zamonaviy xalqaro savdoning asosiy modellari. bugungi kunda dunyo mamlakatlaridagi iqtisodchilar xalqaro savdo taqsimotining bir nechta modellarini ishlab chiqqanlar. bular: xeksher - olinning “ishlab chiqarishning omillari bilan ta'minlanganlik nisbati” nazariyasi; v.leontev paradoksi nazariyasi; - r.vernonning “tovarning xalqaro savdodagi yashash tsikli nazariyasi”. g.xaberlerning “muqobil xarajatlar” nazariyasi. “v.leontev paradoksi” va “muqobil xarajatlar” nazariyalari xx asrning 50 yillarida xeksher–olin nazariyasi v.leontev …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro savdoning rivojlanish nazariyalari va modellari"

prezentatsiya powerpoint 3-mavzu: xalqaro savdoning rivojlanish nazariyalari va modellari reja: 1.xalqaro savdo kontseptsiyalari. 2. mutlaq ustunlik nazariyasi. 3. nisbiy ustunlik nazariyasi. 4. zamonaviy xalqaro savdoning asosiy modellari. 5.xalqaro savdo rivojlanishining asosiy tendentsiyalari. 6. xalqaro savdoning tovar tarkibi. 1–savol: xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimida xalqaro savdo. xalqaro iqtisodiy munosabatlarning an'anaviy va eng rivojlangan ko'rinishlaridan biri tashqi savdo hisoblanadi. jahon iqtisodiyotida ro'y berayotgan xalqaro iqtisodiy munosabatlar umumiy hajmining 75-80%i tashqi savdoning ulushiga to'g'ri keladi. dunyoda mavjud bo'lgan har qanday mamlakat uchun tashqi savdoning roli kattadir. iqtisodchi olim j.saksning fikricha “dunyodagi har qanday davlatning iqtis...

This file contains 18 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "xalqaro savdoning rivojlanish nazariyalari va modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro savdoning rivojlanish n… PPTX 18 pages Free download Telegram