turkiylar obraz qadimgi gruzin, german, rus va slavyan xalqlari adabiyotlari

DOC 120,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1495527965_68262.doc turkiylar obraz qadimgi gruzin, german, rus va slavyan xalqlari adabiyotlari reja: 1. gruzin adabiyoti 2. amiranning tug'ilishi 3. rus va slavyan xalqlari adabiyoti 4. qadimgi turkiy adabiyotda badiiy tarлma gruzin adabiyoti ossuriya tarixiy hujjatlarida urartu (hozirgi armaniston va turkiyaning bir necha sharqiy viloyatlari o'rniga to'g'ri keladi) va gamirra mamlakatlari o'rtasida miloddan oldingi viii asrlarda guriani (hozirgi gurjiston) mamlakati joylashganligi haqida ma'lumotlar keltirilgan. gamirra -go'mirkr, ya'ni kimmerlar davlatidir. gurjiston, armaniston, abxaziyadagi qadimgi shaharlar o'rnida arxeologik qazishmalar vaqtida topilgan ashy olar qofqaz va qofqazorti mamlakatlarida skif-kimmerlar ham yashaganligidan guvohlik beradi. gruzin olimi g.a. melikishvilining ta'kidlashicha, kimmerlar janubiy gruziya va uning tog'larini o'zlarining trer urug'lari nomi bilan trialet (qadimgi arman manbalarida trel) deb ataganlar. sharqiy gruziyada kvemo-karth shahrini gugark («bibliya»dagi skiflar ajdodi «gog» va «magog» nomi bilan) atashgan. strabonning ma'lumotiga ko'ra, shimoliy armanistonda skiflarning sak urug'lari yashaydigan sakashen shahri bo'lgan. qofqaz respublikalaridagi ko'pchilik xalqlar o'zlarining tarixini skiflar bilan bog'laydilar. dog'istonning arqaz (erqaz) …

langan qabilalaridan biridir. ular osmon jismlariga, xususan oyga sig'inishgan. turkiy xalqlarning nodir yodgorligi «qo'rqut ota kitobi»da amiran turkiy xalqlarning bahodir yigitlaridan biri sifatida ulug'lanadi. bu obraz gurjilar va o'g'uzlar o'rtasidagi janglar tasviriga bag'ishlangan «bagilning o'g'li amiran haqida qo'shiq» faslida yaratilgan amiran g'ayri dinlar - gurjilar boshlig'i takuraga qarshi jangga tushib, uni yengadi. shu sababli qofqaz togiaridagi ko'plab yerlar unga in'om etiladi, bahodir aruz (alisher navoiy «tarixi muluki ajam» kitobida yozishicha, alburz (elbrus) tog'i uning nomiga qo'yilgan) yonidan joy ko'rsatiladi. gruzin xalq og'zaki ijodi sharq xalqlari adabiyotining kuchli ta'siri ostida rivojlangan. gruzin folklorshunoshgi «amiraniani», «tarieiiani», «rostommiani» dostonlarini qahramonlik eposlarining eng yaxshi namunalaridan deb hisoblaydi. bu eposlarning qahramonlari amiran, tariel, rustamdir. tariel skif-kimmerlarning tarixiy yoki afsonaviy qahramonidir. shu sababh ham janubiy gruziya va uning tog'lari ushbu nom bilan atalgan. «amiran»ning 150 dan ortiq variantlari yozib olingan. uning bir variantida rustam amiranning otasi deb ko'rsatilgan. «tariehani» dostonida esa tariel va rustam amiranning ukasidir. …

ra, amiran sulkaymaxa va uning xotini darijonning kenja o'g'lidir. uning badra va usip ismli ikki akasi bo'lgan. kartamin versiyasiga ko'ra, amiran usip yoki usupning o'g'lidir. uch aka-uka sulkalmax, badri va usip yashadilar. ularni darijanashvili deyishar edi. usup ovga chiqib, cho'qqidagi qal'ada o'tirar ekan, go'zal, quyosh nuridan ham ustun bir qizni uchratdi. u o'sha go'zal bilan uch kun bo'ldi va unga qimmatbaho tosh olmosni qoldirar ekan, shart qo'ydi: «agar qiz tug'sang, unga shu olmosni berasan, agar o'g'il tug'sang, u o'zi uchun o'zi kurashsin». usup vafot etdi. go'zal ayol o'g'il tug'di. unga xudoning nazari tushdi va amiran ismini berdi. svan versiyasida otasining ismi ko'rsatilmaydi. u oddiy ovchi. u bir cho'qqining yonidan o'tayotganida ayol kishining ovozini eshitadi. ovchi cho'qqidan qaytib tushar ekan, o'sha ayolni topadi va u bilan uch kun birga boiadi. ovchi ayolning qistovi bilan uning qornini yoradi va o'g'il bolani olib, uni buloqqa tashlaydi. pari kelib, chaqaloqni poklaydi va uni amiran …

shni vasiyat qildi. amiran haqidagi syujet asosida gruzin yozuvchisi mose xoneli (xii) qissa yozgan. ba'zi gruzin adabiyotshunoslari «amiran»ning og'zaki ijodda saqlanib qolgan variantini juda qadimga olib borib taqaydilar. masalan, gruzin olimi sh.nupubidze «amiran»ni jahon eposi taraqqiyotiga hissa qo'shgan «bilgamish»dan so'nggi asar deb hisoblaydi. amiran elburs tog'ida zanjirband qilinganligi to'g'risida ham rivoyatlar bor. shu sababli ham uni prometeyning muqobili deb atashgan. gurji xalq og'zaki ijodida alp er to'nga va kayxisrav munosabatlari bilan bogiangan rivoyatlar ham mavjud. biroq bu nomlar gruzin xalqi hayoti bilan bog'lab ko'rsatiladi. gruzin shohi erekle aragvi hukmdori kayxusru (kayxisrav)ni tatar xoniga qarshi urushga chaqiradi. erekli - alp erning qahramonligi timsolidir. «tarielliani» dostoni mesxetida yozib olingan. tariel -shota rustayelining «yo'lbars terisini yopingan pahlavon» dostonining ham yetakchi qahramoni hisoblanadi. doston xii asrda yaratilgan bo'lib, gruzin malikasi tamara va uning eri davidga bag'ishlangan. asardagi voqea qadimgi sharq ertaklan syujeti asosida qurilgan. doston qahramoni tariel - pahlavon, bellashishda arslonni yiqitadigan bahodir yigit. …

o'lbarsga xos dovyuraklik, bahodirhk, jasurlikni bo'rttirib ko'rsatadi. shota dostonida uch asosiy qahramon - tariel, avtandil, faridunni arslondek kuchli sifatlar bilan ulug'laydi. lekin tarielning o'ziga xosligi shundaki, uning egnida yo'lbars terisidan libosi, po'stini bor. tarielning yo'lbars terisini yopinib yurishi timsolida turkiy xoqonlarni ko'rish uchun asoslar bor. firdavsiy «shohnoma» dostonida shunday yozadi: kayumarsga jahon shohlik buyurdi, ilk bora manzilni tog' ichra qurdi. taxtu baxlni topib tog'danfarovon, yo 'ibars terisidan qilardi chopon. alisher navoiy «tarixi muluku ajam» kitobida afrosiyob haqida shunday ta'rif keltiradi: «afrosiyob. ani debturlarkim, pushang binni tur binni faridin o'g'lidur. va ba'zi aning nisbatin kayumarsga yetkurubdurlar». afrosiyob - alp er to'ngani kayumarsga nisbatan berish uning yo'lbars terisini yopinib yurishiga ishoradir. mirzo ulug'bekning «to'rt ulus tarixi» asarida chorva va vahshiy hayvonlar terisidan liboslar kiyish tung ibn turk ibn yofas davridan boshlangan deb hisoblaniladi. «tarixi muluku ajam»da faridun afrosiyobning otasidir. «yo'lbars terisini yopgan pahlavon» dostonida faridun tarielga otaliq yordamini ko'rsatgan turkiy mamlakatning hukmdori …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkiylar obraz qadimgi gruzin, german, rus va slavyan xalqlari adabiyotlari"

1495527965_68262.doc turkiylar obraz qadimgi gruzin, german, rus va slavyan xalqlari adabiyotlari reja: 1. gruzin adabiyoti 2. amiranning tug'ilishi 3. rus va slavyan xalqlari adabiyoti 4. qadimgi turkiy adabiyotda badiiy tarлma gruzin adabiyoti ossuriya tarixiy hujjatlarida urartu (hozirgi armaniston va turkiyaning bir necha sharqiy viloyatlari o'rniga to'g'ri keladi) va gamirra mamlakatlari o'rtasida miloddan oldingi viii asrlarda guriani (hozirgi gurjiston) mamlakati joylashganligi haqida ma'lumotlar keltirilgan. gamirra -go'mirkr, ya'ni kimmerlar davlatidir. gurjiston, armaniston, abxaziyadagi qadimgi shaharlar o'rnida arxeologik qazishmalar vaqtida topilgan ashy olar qofqaz va qofqazorti mamlakatlarida skif-kimmerlar ham yashaganligidan guvohlik beradi. gruzin olimi g.a. melikishvilin...

Формат DOC, 120,0 КБ. Чтобы скачать "turkiylar obraz qadimgi gruzin, german, rus va slavyan xalqlari adabiyotlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkiylar obraz qadimgi gruzin,… DOC Бесплатная загрузка Telegram