metrologiya xizmati

DOC 89.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1710596104.doc metrologiya xizmati reja: 1. o`lchovlarga bo`lgan extiyojni paydo bo`lishi 2. o`lchov ob`ektlari va vositalari 3. metrologik nazorat va xizmatlar o`lchovlarga bo`lgan extiyojni paydo bo`lishi metrologiya o`lchash bilan bog`liq bo`lgan muammolarni o`z ichiga oladi. metrologiya so`zi - grek tilidan olingan bulib, “metro” - o`lchov /mera/, “logos” - so`z, ilm, fan ya`ni ta`limot degan ma`noni anglatadi. metrologiya - bu o`lchovlar uni ta`minlash usullari va vositalari hamda talab etilgan aniqlikka eri-shish yo`llari xaqidagi fandir. o`lchov deganda keng tarqalgan o`lchov birligi tushuniladi. ming yillar davomida faqat uzunlik, maydon, xajm, og`irlik va vaqt o`lchovlari qabul qilingan. metrologiya tarixi xaqidagi asarlar ana shu o`lchovlarni, shuningdek, narx-navoga oid tavsifnomalarni ko`rib chiqish bilan cheklanadi. o`lchovlarga bo`lgan ehtiyoj juda qadim zamonlardan paydo bo`lgan. qimmatbaho toshlar og`irligi o`lchangan karat birligi xozirgi kunga xam yetib kelgan. uning ma`nosi janubiy sharqiy tillarda dukkakli don urug`i, nuxat degan ma`noni bildiradi. kiev rusida uzunlik birligi sifatida xalq orasida vershok ishlatilgan bo`lib, u ko`rsatkich …

t o`lchovlarni aniqlashtirishni, balki ularni dengiz orti o`lchovlari bilan moslashtirish, nazorat tekshiruv faoliyatini kuchaytirishni ham taqozo etadi. xvii asrda frantsiyada yashab o`tgan astronom mutan 10 lik asosda o`lchov tizimini qurish g`oyasini taklif qilgan. o`sha davrda feodallar o`zlarining o`lchov birliklaridan foydalanish huquqiga ega bo`lgan. frantsiyada soliqlar yig`ish va boj to`lovlarini undirishda yakdillikka erishish dolzarb masalalardan biri bo`lgan. 1790 yil 8 mayda frantsiya ta`sis yig`ini o`lchov tizimini isloh qilish haqida dekret qabul qiladi va parij fanlar akademiyasiga mos takliflar ishlab chiqishni topshiradi. lagranj rahbarlik qilgan akademiya komissiyasi o`lchov birliklarining o`nlik tizimini taklif qiladi, tarkibiga laplas kirgan boshqa bir komissiya uzunlik o`lchovi birligi sifatida yer meridianining milliondan bir qismini qabul qilishni taklif qiladi. ana shu yagona birlik metr asosida metrik sistema shakllandi. maydon- m 2, hajm - m3, massa - kg (4os temperaturada toza suvning 1 dm3 dagi massasi) ushbu metrik tizim asosida qabul qilingan. 1799 yil bu ish xalqaro komissiya nazorati ostida …

ashkil etish, yuqori bosim va harorat ostida ishlovchi texnologik ob`ektlardan masofada turib ma`lumot olish va shu asosda ularni samarali ishlatish va boshqalar. 1993 yilning 28 dekabrida ketma-ket uchta, ya`ni “standartlashtirish to`g`risida”gi, “metrologiya to`g`risida”gi va “mahsulot va xizmatlarni sertifikatlashtirish to`g`risida”gi o`zbekiston respublikasi qonunlari qabul qilindi. bu qonunlarning xayotga tadbiq etilishi respublikamizdagi mavjud metrologiya xizmatini yangi rivojlanish bosqichiga ko`tarilishiga asos bo`ldi. o`zbekiston respublikasi “metrologiya to`g`risida”gi qonuni respublikamizda metrologiyaning rivojlanishiga va metrologik ta`miinot masalalarini xal etishning mutlaqo yangi bosqichga olib chiqdi. o`lchov ob`ektlari va vositalari o`lchashning asosini o`lchash uslublari va o`lchov texnikalari tashkil etadi. o`lchash jarayonida o`lchanayotgan kattalik, unga o`xshash bo`lgan kattalik u etalon, namuna va boshqalar bilan tajriba asosida taqqoslanadi, ya`ni namunaga nisbatan qiymati aniqlanadi. “o`lchash” tushunchasining zamonaviy talqini - maxsus texnika vositalari yordamida fizik kattaliklarni aniqlashning tajribaviy usuli. misol uchun, xavo haroratini termometr yordamida o`lchash yoki metall o`qlar diametrini shtangentsirkulь yordamida o`lchash va boshqalar. o`lchanadigan o`lchov kattaligi deb ob`ekt yoki jarayonning …

lchanadi. jismlarning tashqi ta`sir bo`lmaganida tinch holatini saqlashi yoki tekis to`g`ri harakat qilishi jismning inertligi deb ataladi. jismning inertligi uning xossasi bilan belgilanadi. inertlik o`lchov birligi massa. ma`lum holatgacha qizdirilgan jismlar oldingi holatidan sifati bilan farq qiladi. temperatura degan kattalik yordamida jismning qay darajada qizdirilganligi tushuntiriladi. yuqoridagilarning barchasi fizik kattaliklarga kiradi. shu guruhga tekislik va fazoviy burchak, kuch, bosim, tezlik, tezlanish, elektr kuchi, induktivlik, yorug`lik kuchi va boshqa kattaliklarni kiritish mumkin. metrologiya sohasidagi xalqaro hamkorlik standartlashtirish sohasidagi hamkorlikdek xalqaro savdoga ko`maklashadi. hamkorlik natijasida o`zaro hamjihatlikni kafolatlaydigan o`lchashlarga yagona yondashish paydo bo`ladi, o`lchash usullari va vositalarini bir xillashtirish va standartlashtirish amalga oshiriladi, mahsulotni o`lchash, sinash va nazorat qilish natijalarini o`zaro tan olish imkoni paydo bo`ladi. zamonaviy etalon majmualarini yaratish va ularni saqlash texnikaviy murakkab va iqtisodiy jihatdan qimmat masala bo`lganligi ham metrologiya sohasidagi keng xalqaro kooperatsiyani talab qiladi. shunig uchun bu masalani xalqaro hamkorlik asosida yechish maqsadga muvofiqdir. yagona o`lchov tizimi …

ni bajarib bo`lmaydi. yagona o`lchov tizimini joriy etishda xalqaro iso – tizimi bo`yicha 9000 – seriyalari talabiga javob berishi kerak bo`ladi. o`zbekiston respublikasida yagona o`lchov tizimini joriy etish bo`yicha xalqaro o`lchov tizimi (si) joriy etilgan. xalqaro meqiyosda yagona o`lchov tizimi “tosh-torozi va o`lchovlar”ga bag`ishlangan 1961 oktyabr oyidagi xi – xalqaro konferentsiyada qabul qilinadi. xalqaro si tizimi yettita asosiy birlikni qabul qilgan. ular: metr, kilogram, sekund, amper, kelьvin, molь, kandela. barcha o`lchov vositalari unifikatsiyalangan birlikda bo`lib, kerakli standart talablariga javob beradi. har bir o`lchov natijasi yuqori aniqlikda bo`lishi talab qilinadi va ular etalonga mos ravishda ko`rsatgichlar ketma-ketligini aniq qaytara olishi lozim. 2.1 - rasmda etalonlar klassifikatsiyasi keltirilgan bo`lib, barcha etalonlar faqat davlat etalonlari bo`lib xizmat qiladi. birlamchi etalon davlat etaloni bo`lib xisoblanadi va u yuqori aniqliklikdagi natijalarga asoslanadi. ikkilamchi etalon tashkilot va korxonalar uchun nazorat etaloni bo`lib xizmat qiladi. taqqoslash etalonlari mahsulotlarni etalon bilan taqqoslash lozim bo`lsa, dastlabki etalonni keltirish, tashish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "metrologiya xizmati"

1710596104.doc metrologiya xizmati reja: 1. o`lchovlarga bo`lgan extiyojni paydo bo`lishi 2. o`lchov ob`ektlari va vositalari 3. metrologik nazorat va xizmatlar o`lchovlarga bo`lgan extiyojni paydo bo`lishi metrologiya o`lchash bilan bog`liq bo`lgan muammolarni o`z ichiga oladi. metrologiya so`zi - grek tilidan olingan bulib, “metro” - o`lchov /mera/, “logos” - so`z, ilm, fan ya`ni ta`limot degan ma`noni anglatadi. metrologiya - bu o`lchovlar uni ta`minlash usullari va vositalari hamda talab etilgan aniqlikka eri-shish yo`llari xaqidagi fandir. o`lchov deganda keng tarqalgan o`lchov birligi tushuniladi. ming yillar davomida faqat uzunlik, maydon, xajm, og`irlik va vaqt o`lchovlari qabul qilingan. metrologiya tarixi xaqidagi asarlar ana shu o`lchovlarni, shuningdek, narx-navoga oid tavsifno...

DOC format, 89.0 KB. To download "metrologiya xizmati", click the Telegram button on the left.

Tags: metrologiya xizmati DOC Free download Telegram