boshlang‘ich ta’lim pedagogikasida ta’lim qonuniyatlari, qoidalari vatamoyillari

PPTX 26 стр. 2,9 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,9 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

boshlang‘ich ta’lim pedagogikasida ta’lim qonuniyatlari, qoidalari va prinsiplari. boshlang‘ich ta’lim pedagogikasida ta’lim qonuniyatlari, qoidalari va tamoyillari reja: 1.ta’lim qoidalari, qonuniyatlari haqida tushuncha va ularning pedagogik asoslari. 2.ta’limning ilmiylik, izchillik, ongli, faol, mustaqillik, ta’lim - tarbiya, hamda nazariyaning amaliyot bilan birligi qoidalarini tavsiflash. qonun atamasi aslida insoniyat tomonidan yaratilgan tartib va qoidalarga nisbatan ishlatiladi. izohli lug’atlarda bu atamalar sinonim sifatida qo’llanilgan. ilmiy nuqtai nazardan qaralganda, tabiiy fanlardagi tabiat qonunlaridan tashqari,barcha bizning ixtiyorimizdan tashqarida mavjud bo’lgan va ularning tadrijiy rivoji natijasida paydo bo’lgan bog’liqliklarni qonuniyat deyiladi. ta’lim-tarbiya jarayonida amal qilinishi shart bo’lgan qonun-qoidalar va tamoyillar ishlab chiqilgan. shunday ekan, “qonuniyat”, “qonun”, “qoida”, “tamoyil” degan tushunchalarning tom ma’nosini aniqroq bilib olishimiz lozim. qonuniyat bizning ixtiyorimizdan tashqari obyektiv mavjud bo’lgan narsa va hodisalar o’rtasidagi, ularning tadrijiy rivoji (evolyutsiyasi) zaruriyatidan kelib chiqqan bog’lanish. tabiiy fanlarda, uni qonun deb ham nomlaydilar. ijtimoiy hayotdagi inson va narsalar orasidagi goho zaruriy, goho nozaruriy (birovni foydasini ko’zlab)o’rnatilgan bog’liqliklar qonun …

2 / 26

uni “prinsipi yo’q”deb hisoblaymiz. 4 ta’lim-tarbiyaning tamoyillari - o’qish va o’qitish jarayonida obyektiv mavjud bo’lgan va uni butun qilib turgan qismlari orasidagi zaruriy bog’liqliklardan kelib chiqib, odamlar tomonidan ishlab chiqilgan va ta’lim-tarbiya jarayonida amal qilishlikka tavsiya etilgan harakatlar tartibining moyilligidir. qoida – bu inson harakat tartibining oxirgi bosqichi bo’lib, obyektiv qonuniyatlar asosida ishlab chiqilgan tamoyillarning u yoki bu harakatlarini chuqurlashtirib,konkretlashtirib beruvchi harakat tartibidir. qoidalar nazariya bilan amaliyot orasini bog’lab turuvchi vositadir.uni pedagogik jarayon misolida ko’radigan bo’lsak, u o’qitish qoidalarida namoyon bo’ladi. o’qitish qoidalari tipik vaziyatlarda o’qituvchilarning tipik harakati ifoda etilgan. boshqacha qilib aytganda, didaktik qoidalar tipik pedagogik vaziyatda o’qituvchi va o’quvchi-talabalar o’zini qanday tutishi kerakligini ko’rsatib beradilar. shuning uchun ular amaliyotga yaqin turadilar. 6 “ qoidalar didaktika tamoyillaridan kelib chiqqani kabi, didaktika tamoyillari o’z ifodasini pedagogik qoidalarda topadi. biroq, qoidalar o’z ichiga yana ko’p sonli o’qituvchi va pedagoglarning ko’p yillik tajribasini ham qamrab olgan bo’ladi. dars o’tish qoidalari qancha degan …

3 / 26

i.bu qonun bo’yicha ta’lim-tarbiya jarayoni ta’lim beruvchi va ta’lim oluvchi ruhining bir yo’nalishdagi harakatini taqozo etadi. 8 2.mashq qonuni – bu qonun bo’yicha, egallangan bilimni ko’nikmadan so’ng malakaga aylantirish uchun, mashq qanchalik tez faol bo’lsa, qayta reaksiya ham shunchalik tez bo’lib, bilim o’zlashtirilishi ham tez o’tadi, u bilimni xotirada uzoq muddatga saqlanishi ta’minlanadi. 3. intensivlik qonuni – bu qonun bo’yicha ham, mashqlar javobi qanchalik intensiv ravishda bo’lsa, u shunchalik tez o’zlashtiriladi. 9 4.assimiliatsiya qonuni- bo’yicha – har bir yangi turtki qaytar reaksiyani vujudga keltiradi, deyiladi. shuning uchun egallagan bilimni qaytarish yo’li bilan turtib turish kerak deyiladi. 5. natijaviy qonunda – reaksiya ijobiy bo’lsa bilim mustahkamlanadi, agar salbiy bo’lsa xotira uni o’chirib tashlaydi, deyiladi. haqiqatdan ham bu qonunlar hayotdan olingan bo’lib, amaliyotda minglab, marotaba sinalib ko’rilgan. shuning uchun pedagogik amaliyotda bulardan kelib chiqishlik pedagogik jarayonning samaradorligini oshiradi. 10 didaktika tamoyillari (prinsiplari) buyuk matematik muhammad ibn muso al-xorazmiy(780-850) o’zining bilish nazariyasida moddiy …

4 / 26

am, ularda ifodalangan fanlarning birontasini o’zlashtira olmaydi. bunday odam har qancha urinsada, faqat boshqalarning gaplarini takrorlab bera oladigan bo’ladi. u hech narsaning mohiyatini tushunmaydi va o’zlashtira olmaydi. al-kindiy ana shu fikrlarini bayon qilar ekan, o’qitishning ilmiyligi va ongliligi qoidasini, ya’ni prinsipini nazarda tutgan. 12 abu bakr ar-roziy (865-925) ilmiy bilish nazariyasida inson aqli va tafakkuri yuksak darajada rivojlangan ijtimoiy mavjudod bo’lganligi uchun ham olamdagi hamma narsalardan ustun turadi deb talqin etadi: “bizga foydali bo’lgan ishlarda o’zimiz hukm yurita bilishimiz uchun bizga hayvonotga nisbatan ustunlik aql bilan berilgandir. aql orqali o’zimizni ulug’lovchi, ziynatlovchi va hayotimizni hayrli qiluvchi hamma narsani bila olamiz. aql bilan biz o’z xohish maqsadlarimizga yetamiz...” 13 abu nasr farobiy (870-950) 14 01 02 “namunali ta’lim” risolasida ta’lim oluvchilar o’zlashtirishi lozim bo’lgan materialni yaxshi yo’sinda bayon qilish masalasiga alohida to’xtalib, o’qitishning ikkita turini, yangi prinsipini tavsiya etgan: ularning biri bevosita sezgi, ikkinchisi aql bilan bog’liqdir. “narsalar bizdan, hislarimizdan tashqarida …

5 / 26

arsa endi aksincha uni hayratga soladi”. 15 abu rayhon beruniy (973-1048) o’quv jarayonida pedagog quyidagi didaktika prinsiplariga qat’iy amal qilishi lozimligini ta’kidlaydi: –ta’lim oluvchini zeriktirmasligi; –bilim berishda turlilikka asoslanishi; –uzviylikka,tizimlilikka, izchillikka va mantiqiylikka rioya qilishi; –yangi mavzularni qiziqarli, asosan, ko’rgazmali bayon etishi va h.k. 16 sharq qomusiy olimlarning ishlab chiqqan didaktika qonun-qoidalari va (prinsip) tamoyillari chex olimi yan amos komenskiy (1592-1670) tomonidan “buyuk didaktika” asarining yaratilishiga asos bo’lib, pedagogika tarixida “didaktikaning otasi, asoschisi” nomiga sazovor bo’ladi abu ali ibn sino (980-1037) didaktikaning prinsiplariga, xususan, ko’rsatmali o’qitishga zo’r qiziqish bilan qarab, inson dastlabki o’quv mashg’ulotlarida buyumning tashqi xossasini o’rgansa, o’sha buyumni va uning tasvirini ko’rib chiqsa, o’zi mustaqil holda bilimlarni o’zlashtira oladi, deb hisoblaydi. ibn sinoning ilmiy bilimlarni egallash usullari va yo’llari, ta’lim oluvchilarni sinf-dars shaklida o’qitish haqidagi didaktik prinsiplari muhim ahamiyatga egadir: –ta’lim oluvchini bilim berishda birdaniga kitobga band qilib qo’ymaslik; –o’qitishda jamoa (sinf) bo’lib o’qitishga e’tibor berish; –bilim berishda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshlang‘ich ta’lim pedagogikasida ta’lim qonuniyatlari, qoidalari vatamoyillari"

boshlang‘ich ta’lim pedagogikasida ta’lim qonuniyatlari, qoidalari va prinsiplari. boshlang‘ich ta’lim pedagogikasida ta’lim qonuniyatlari, qoidalari va tamoyillari reja: 1.ta’lim qoidalari, qonuniyatlari haqida tushuncha va ularning pedagogik asoslari. 2.ta’limning ilmiylik, izchillik, ongli, faol, mustaqillik, ta’lim - tarbiya, hamda nazariyaning amaliyot bilan birligi qoidalarini tavsiflash. qonun atamasi aslida insoniyat tomonidan yaratilgan tartib va qoidalarga nisbatan ishlatiladi. izohli lug’atlarda bu atamalar sinonim sifatida qo’llanilgan. ilmiy nuqtai nazardan qaralganda, tabiiy fanlardagi tabiat qonunlaridan tashqari,barcha bizning ixtiyorimizdan tashqarida mavjud bo’lgan va ularning tadrijiy rivoji natijasida paydo bo’lgan bog’liqliklarni qonuniyat deyiladi. ta’lim-tarbiya jara...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPTX (2,9 МБ). Чтобы скачать "boshlang‘ich ta’lim pedagogikasida ta’lim qonuniyatlari, qoidalari vatamoyillari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshlang‘ich ta’lim pedagogikas… PPTX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram