boshlang‘ich ta’lim pedagogikasifanining rivojlanishi

PPTX 31 pages 1.3 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

mavzu: psixologiya faniga kirish mavzu: boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi fanining rivojlanish tarixi. mavzu : zamonaviy sharoitda boshlang’ich ta’lim. mavzu rejasi: 1.boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi fanining tarixi. 2.o`zbekistonda boshlang`ich ta’limni rivojlantirishning zamonaviy tendenstiyalari. 3.boshlang`ich ta’lim mazmuni tahlili va unga qo`yilgan zamonaviy talablar. 1.boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi fanining tarixi. «avesto» kitobining muallifi spitama zardushtra ta’lim-tarbiya masalasiga katta ahamiyat bergan donishmand bo`lgan. buni mazkur kitobdagi quyidagi fikrdan ham bilsa bo`ladi: «tarbiya hayotning eng muhim tirgagi, tayanchi bo`lib hisoblanishi lozim. har bir yoshni shunday tarbiyalash lozimki, u avvalo yaxshi o`qishni, keyin esa yozishni, o`rganish bilan eng yuksak pog`onaga ko`tarilsin». keltirilgan fikrdagi «...yaxshi o`qishni, keyin esa yozishni o`rganish bilan...» - degan talabning o`zi o`sha davrda ham boshlang`ich ta’limga nechog`lik e’tibor qaratilganligidan dalolatdir. shuningdek, «avesto»da bolalarni o`qitish va tarbiyalash qoidalari asosan quyidagicha uchta yo`nalishda olib borilishi ta’kidlangan:diniy va axloqiy tarbiya, jismoniy tarbiya,o`qish va yozishga o`rgatish. agar bu yo`nalishlarga e’tibor beradigan bo`lsak, bizning ota-bobolarimiz farzandlarini ma’rifatli va ma’naviyatli bo`lishligini xohlaganligini …

2 / 31

va koʻnikmalarini hosil qilish, tabiat va jamiyat haqida ilk bilimlar berish, xulqodobga oʻrgatishdir. hozirgi oʻzbekiston hududida dastlabki boshlangʻich maktab —maktabxonalar arab xalifaligi tomonidan oʻrta osiyo yerlari bosib olingandan keyin (7-asr) mahalliy xalq va ularning bolalarini musulmon ruhida tarbiyalash maqsadida ochilgan. abu rayhon beruniy o`quvchiga bilim berish va uni xat-savodli qilish haqida gapirar ekan, qog`ozning paydo bo`lishi, yozuv va uning vujudga kelishi, turli yozuv belgilari, o`quv qurollari haqida alohida to`xtaladi. olim ta’lim-tarbiyaga o`quvchilarning diqqatini jalb qilish, mashg`ulotlar davomida o`quvchilarning zerikib qolmasligi uchun ta’lim olishning turli yo‘llari va shakl hamda metodlarini ko`rsatib beradi. xususan uning «bizning maqsadimiz o`quvchini toliqtirib qo`ymaslikdir. hadeb bir narsani o`qib berish zerikarli bo`ladi. agar o`quvchi bir masaladan boshqa bir masalaga o`tib tursa, u xuddi turli-tuman bog`larda sayr qilgandek bo`ladi, bu bog`dan o`tar-o`tmas boshqa bir bog` boshlanadi. kishi ularning hammasini ko`rgisi keladi. har bir yangi narsa kishiga rohat bag`ishlaydi deb behuda aytilmaydi», -deb ta’kidlashidan ta’lim mazmuniga va dars jadvalini …

3 / 31

di. bolaning bir o`zi boshqalardan ajralgan holda ijobiy fazilatlarga ega bo`la olmaydi». bolaning maktabda qanday fanlarni o`qish zarurligini ham ibn sino ko`rsatib bergan. «eng avvalo», - deb yozadi alloma muallim o`z shogirdlariga yaxshi fazilatlarni o`rgatish, keyin ona tili va adabiyotni mutolaa qildirishi lozim», - deb hisoblagan xvii-xviii asrlardagi dastlabki ta’lim. bu davrga kelib boshlang`ich ta’lim ko`pincha oilalarda, mahallalarda ta’lim-tarbiya o`choqlari tashkil etila boshlandi. ba’zan otinoyilar tayyorlanib, ular tomonidan qizlar ham savodxon qilinar edi. bu boradagi pedagogik faoliyatga yurtimizning ma’rifatparvar ziyolilari, olimlar, shoirlar ham bosh qo`shdi. ulardan biri jahon otin uvaysiydir. u o`z davrining peshqadam va ma’rifatparvar shoirasi bo`lgan va o`zining tashabbusi bilan qizlar maktabini tashkil etgan. u maktabdagi tolibalarga boshlang`ich ta’lim berib, arab grafikasida yozish va o`qishni o`rgatibgina qolmay, balki qizlarga musiqa va she’r san’atidan dars berib, tez fikrlash, chiroyli so`zlash, radifgo`ylik va chiston-topishmoq yaratish uslublarini ham o`rgatgan. bu ta’lim usullari shogird qizlarning kuchli fikrlash mushohadasini o`stirishga, tevarak-atrofdagi narsalarga e’tibor …

4 / 31

akatlari boshlanib ketdi va ular g`oyalari tezlik bilan hayotning qaloq zulmatli qarigacha yoritdi, hayotimizga sof va musaffo ruhni olib kirdi. ushbu jarayonda birinchi navbatda maktablar isloh qilina boshlandi. isloh dastlab boshlang`ich maktabni tashkil etishdan boshlandi. boshlang`ich ma’lumot beruvchi «usuli jadid» maktablari dastlab buxoroda, samarqandda, shahrisabzda, toshkentda, farg`ona vodiysida ketma-ket tashkil etila boshlandi. «xix asr oxiri va xx asr boshlarida turkiston ijtimoiy-siyosiy hayotida jadidchilik harakati keng yoyildi. xx asr boshlarida musulmon maktablarining bosh islohotchisi ismoil gaspiralining nomi butun sharqqa tanildi va bu o`z navbatida turkiston o`lkasi jadidchilik harakati namoyandalarining mazkur yo`nalishdagi faoliyatlarining jonlanishiga sezilarli ta’sir ko`rsatdi. natijada ona diyorimizda ham jadidchilik harakatlari namoyandalari paydo bo`ldi. ular: mahmudxo`ja behbudiy, munavvarqori abdurashidxonov, toiagan xo`jamyorov-tavallo, abdulla avloniy, abdurauf fitrat, sadriddin ayniy, abdulhamid cho`lpon, abdulla qodiriy, ubaydulla xo`jayev, polvonniyoz hojiyusupov, ashurali zohidiy, abduhamid burxonov-munzim, muhammadsharif so`fizoda va boshqalar. bu borada 1901-yilda birinchi bo`lib munavvarqori ochgan «usuli jadid» maktabi alohida kasb etdi. u o`z maktabi uchun …

5 / 31

boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi fanining tarixi. abdulla avloniyning ta’limiy-axloqiy asarlari, xususan, «turkiy guliston yoxud axloq» asari, «birinchi muallim», «ikkinchi muallim» darsliklaridagi ixcham hikoyalari bugungi kun yosh avlod tarbiyasi uchun g`oyat dolzarbdir. uning pand-nasihat, ibrat turkumidagi hikoyalari va asarlari yosh avlod tarbiyasida muhim o`rin tutadi. jumladan, u «turkiy guliston yoxud axloq» asarida badan tarbiyasiga e’tiborni qaratar ekan, shunday deydi: «badanning salomat va quvvatli bo`lmog`i insonga eng kerakli narsadir. chunki, o`qimoq, o`qitmoq, o`rganmoq va o`rgatmoq uchun insonga kuchlik, kasalsiz jasad lozimdur». tarixga nazar tashlaydigan bo`lsak, yuqoridagi qayd etilgan davrlarda doimo yurtimizda qahramonlar, olimlar, allomalar, donishmandlar bo`lgan va ular taraqqiyparvar, bunyodkor, ma’rifatparvar, ma’naviyalli hamda fidoyi insonlar bo`lgan. buni mustaqillik davrida yanada yaqqolroq sezish mumkin. professor mirsodiq is’hoqovning tadqiqot ishlarida o’rta osiyo xalqlari tomonidan bundan 2800 yillar muqaddam alifbolar yaratila boshlangan. «bu yuksak madaniy hodisa shundan dalolat beradiki, qadim ajdodlarimiz inson nutqining tabiatini yaxshi bilgan. yozuvni yaratish yo’li bilan jamiyatning ma’naviy zaxiralarini matnda aks ettirish, …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang‘ich ta’lim pedagogikasifanining rivojlanishi"

mavzu: psixologiya faniga kirish mavzu: boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi fanining rivojlanish tarixi. mavzu : zamonaviy sharoitda boshlang’ich ta’lim. mavzu rejasi: 1.boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi fanining tarixi. 2.o`zbekistonda boshlang`ich ta’limni rivojlantirishning zamonaviy tendenstiyalari. 3.boshlang`ich ta’lim mazmuni tahlili va unga qo`yilgan zamonaviy talablar. 1.boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi fanining tarixi. «avesto» kitobining muallifi spitama zardushtra ta’lim-tarbiya masalasiga katta ahamiyat bergan donishmand bo`lgan. buni mazkur kitobdagi quyidagi fikrdan ham bilsa bo`ladi: «tarbiya hayotning eng muhim tirgagi, tayanchi bo`lib hisoblanishi lozim. har bir yoshni shunday tarbiyalash lozimki, u avvalo yaxshi o`qishni, keyin esa yozishni, o`rganish bilan eng yuksak pog`on...

This file contains 31 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "**boshlang‘ich ta’lim pedagogikasifanining rivojlanishi**", click the Telegram button on the left.

Tags: **boshlang‘ich ta’lim pedagogik… PPTX 31 pages Free download Telegram