suyuqliklar to’g’risida asosiy tushunchalar

PPT 32 pages 1.3 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

prezentatsiya powerpoint suyuqliklar to’g’risida asosiy tushunchalar. suyuqliklarning asosiy xossalari. reja: gidravlikaning o’rganish sohasi. 1.1. suyuqliklar to’g’risida asosiy tushunchalar. 1.2. suyuqlikka ta’sir etuvchi kuchlar. 1.3. suyuqliklarning fizik xossalari. 1.4. qovushqoqlik. 1.5. sirt tarangligi (kapillyarlik) 1.6. suyuqlik to’yingan bug’ining bosimi. 1.7. gazlarning suyuqlikda erishi. kavitatsiya hodisasi haqida tushuncha. 1.8. ideal va real suyuqlik modellari. gidravlika fanining mazmuni. gidravlika so’zi yunoncha so’zdan olingan bo’lib (gydor) – suv (aulos) quvurdagi harakat degan ma`noni bildiradi. gidravlika fanining mazmuni. suyuqliklarning muvozanat va harakat qonunlarini hamda bu qonunlarni texnikaning turli soxalariga tatbiq etilishini o’rganuvchi fan gidravlika fani deb aytiladi. gidravlika suyuqliklarda kuchlarning tarqalishi va bu kuchlarning harakat davomida o’zgarib borish qonunlarini har xil qurilmalar va mashinalarni hisoblash hamda loyihalashga tadbiq etish bilan shug’ullanadi. suyuqlik qonunlarini ikkita fan o’rganadi: ulardan birinchisi nazariy gidromexanika bo’lib, suyuqlik muvozanati va harakati qonunlarini aniq matematikaga asoslanib, ularni differentsial tenglamalar bilan ifodalash va uni yechishga asoslangandir. ikkinchisi gidravlika bo’lib, u gidromexanikaning qonunlarini amaliy …

2 / 32

am hajmlari gidravlikaning tadbiqi sifatida gidromashinalar, gidroyuritmalar, gidroyuritmalar bo’limi bo’lib, u suyuqliklarda kuchlarning tarqalishi va uning harakat davomida o’zgarib borish qonunlarini har xil qurilmalar va mashinalarni hisoblash hamda loyihalashga tadbiq etish bilan shug’ullanadi. gidravlika shuningdek, gidrotexnika, irrigatsiya, suv ta’minoti va kanalizatsiya, neft mexanikasi, kimyoviy ishlab chiqarish jarayonlari va mashinalari kabi bir qancha fanlarning asosi hisoblanadi. gidravlika va gidromashinalar fani asosan ikki bo’limga bo’lib o’rganiladi, ya’ni gidravlika qismida tomchisimon suyuqliklarning siqilmaydigan muvozanat holati va harakat qonunlari o’rganiladi; gidromashinalar qismida-gidravlik mashinalar tuzilishi, ishlashi, asosiy tavsiflari va hisob tenglamalari hamda ularni loyihalash va ishlatishning asosiy qonunlari o’rganiladi. suyuqliklar haqida umumiy tushuncha. suyuqliklar haqida umumiy tushuncha. suyuqliklar haqida umumiy tushuncha. gazlar tomchilanuvchi suyuqliklarga nisbatan tez harakatlanuvchi zarrachalardan iborat bo’lib, ularning hajmi bosim va harorat ta`sirida tezroq o’zgaradi. suyuqliklar tutash jismlar qatoriga kiradi va muvozanat hamda harakat vaqtida doimo qattiq jismlar: suyuqlik solingan idish tubi va devorlariga turba hamda kanallarning devorlari va boshqalar bilan chegaralangan …

3 / 32

kushlarga ajraladi: ichki kuchlar - suyuqlik zarrashalarining o`zaro ta'siri natijasida vujudga keladi; tashqi kuchlar - suyuqlikka boshqa jismlarning ta'sirini ifodalaydi (masalan, suyuqlik solingan idish devorlarining ta'siri, oshiq yuzaga ta'sir qilayotgan havo bosimi va h.k.). suyuqliklarga ta’sir etuvchi kuchlar ishki kushlar siljituvshi kushlarga qarshilik sifatida namoyon bo`ladi va ichki ishqalanish kushi deyiladi. tashqi kushlarni yuza bo`yisha va hajm bo`yisha ta'sir qiluvshi kushlar sifatida ko`rish mumkin. shuning ushun suyuqliklarga ta'sir qiluvshi kushlar yuza bo`yisha yoki hajm bo`yisha ta'sir qilinishiga qarab yuzaki va massa kushlarga bo`linadi. yuzaki kushlar – qaralayotgan suyuqlik hajmining sirtlariga ta'sir qiluvchi kuchlardir. ularga bosim kuchi, sirt taranglik kuchi, suyuqlik solingan idish devorining reaktsiya kuchlari, ichki ishqalanish kuchi kiradi. ichki ishqalanish kuchlari suyuqlik harakat qilgan vaqtda yuzaga keladi va qovushoqlik xususiyatini yuzaga keltiradi. massa kuchlar - qaralayotgan suyuqlik hajmining har bir zarrasiga ta'sir qiladi va uning massasiga proportsional bo`ladi. ularga og`irlik va inertsiya kushlari kiradi. 1. solishtirma og’irlik. hajm birligidagi …

4 / 32

olishtirma og’irligining 4°c dagi suvningsolishtirma og’irligiga nisbati uning nisbiy solishtirma og’irligi bo’ladi. 2. solishtirma hajm. suyuqlikning og’irlik birligiga to’g’ri kelgan hajmi suyuqliklarning solishtirma hajmi deyiladi va hajmni og’irlikka bo’lish yo’li bilan aniqlanadi: (1.3) (1.1) va (1.3) formulalardan ko’rinib turibdiki, solishtirma hajmning o’lchov birligi si sistemasida: solishtirma hajm ham solishtirma og’irlik kabi bosim va haroratga bog’liq bo`lib, u (1.2) ning boshqa ko`rinishi orqali ifodalanadi: 3. zichlik. suyuqlikning hajm birligiga to’g’ri kelgan tinch holatdagi massasi suyuqlikning zichligi deyiladi. bunda m — suyuqlikning massasi (birligi ) zichlikning o’lchov birligi quyidagicha aniqlanadi: zichlik haroratga bog’liq bo’lib, odatda, harorat ortishi bilan kamayadi. zichlik bilan solishtirma og’irlik o’zaro quyidagicha bog’langan suvning zishligi eng katta qiymatga 4°c (aniqrog’i 3,98°c) da ega bo`ladi. uning issiqligi bundan oshsa ham, kamaysa ham zishligi kamayib boradi. 4. suyuqliklarning issiqlikdan kengayishi. zichlik issiqlik o’zgarishi bilan o’zgarib boradi. demak, issiqlik o’zgarishi bilan hajm ham o’zgaradi. suyuqliklarning bu xususiyatlaridan gidravlik mashinalarni hisoblashda va turli …

5 / 32

haroratlar farqi; 5. suyuqliklarning siqilishi. texnikada va tabiatda bosim juda katta bo’lgan hollar uchraydi. bunda suyuqliklarning umumiy hajmi katta bo’lsa, hajmning o’zgarishi sezilarli miqdorga ega bo’ladi va u hisobga olinadi. suyuqliklarning siqilishini hisoblashda hajmiy siqilish koeffitsienti degan tushuncha kiritiladi va u p bilan belgilanadi. bunda ∆p=p - p0 - o’zgargan va boshlang’ich bosimlar farqi; βp ham βt kabi juda kichik miqdor bo’lib, suv uchun t= 20° s da βr = 4,9∙10-4 m2/mn (mn – megan yuton =106 n≈10 at), mineral moylar uchun βr = 6∙10-4 m2/mn; shuning uchun ko’p hollarda siqilishni hisobga olinmaydi. 1.4. qovushqoqlik. qovushqoqlik hodisasi suyuqliklarning harakati vaqtida yuzaga keladi va harakatlanayotgan zarrasha harakatiga qarshilik sifatida namoyon bo`ladi. bu qarshilikni yengish ushun ma'lum miqdorda kush sarflash kerak bo`lib, qovushqoqlik qansha kushli bo`lsa, sarflash kerak bo`lgan kush ham shunsha ko`p bo`ladi. qovushqoqlik darajasi qovushqoqlik koeffitsiyenti deb ataluvshi kattalik bilan ifodalanadi va u ikki xil koeffitsiyent orqali aniqlanadi hamda aniqlanish …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suyuqliklar to’g’risida asosiy tushunchalar"

prezentatsiya powerpoint suyuqliklar to’g’risida asosiy tushunchalar. suyuqliklarning asosiy xossalari. reja: gidravlikaning o’rganish sohasi. 1.1. suyuqliklar to’g’risida asosiy tushunchalar. 1.2. suyuqlikka ta’sir etuvchi kuchlar. 1.3. suyuqliklarning fizik xossalari. 1.4. qovushqoqlik. 1.5. sirt tarangligi (kapillyarlik) 1.6. suyuqlik to’yingan bug’ining bosimi. 1.7. gazlarning suyuqlikda erishi. kavitatsiya hodisasi haqida tushuncha. 1.8. ideal va real suyuqlik modellari. gidravlika fanining mazmuni. gidravlika so’zi yunoncha so’zdan olingan bo’lib (gydor) – suv (aulos) quvurdagi harakat degan ma`noni bildiradi. gidravlika fanining mazmuni. suyuqliklarning muvozanat va harakat qonunlarini hamda bu qonunlarni texnikaning turli soxalariga tatbiq etilishini o’rganuvchi fan gidravlika fani...

This file contains 32 pages in PPT format (1.3 MB). To download "suyuqliklar to’g’risida asosiy tushunchalar", click the Telegram button on the left.

Tags: suyuqliklar to’g’risida asosiy … PPT 32 pages Free download Telegram