gidravlika fanining asosiy tushunchalari va atamalari

PPT 40 стр. 6,2 МБ Бесплатная загрузка

40 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,2 МБ

Тип файла PPT

Страницы 40

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 40

powerpoint presentation «men hech narsadan qo‘rqmayman. nima deganda, hayotimizni shunday relsga qo‘yamizki, bu relsning oldinda o‘z manzili bor. bu manzil – erkinlik, ozodlik va barqaror yashash» islom karimov reja: 1.gidravlika fanining qisqacha tarixi va taraqqiyoti. 3.fandagi asosiy tushunchalar va atamalar. 2.gidravlika fanining tarkibiy qismlari tayanch so’zlar: gidrostatika, gidrodinamika,ichki kuchlar, tashqi kuchlar, suyuqlik, solishtirma og’irlik, zichlik, siqilish koeffitsiyenti, kengayish koeffitsiyenti, pinematik ishqalanish koeffitsiyenti,bosim,gidrostatik bosim. q.t. raximov, a.k. xodjiyev, t.u.apakxujayeva, z.i. ibragimova,m.y. otaxonov, d.sh. allayorov , gidravlika (o‘quv qo‘llanma ) -toshkent, 2019 y. arifjanov a., gurina p.n.. gidravlika (uchebnoe posobie). -tashkent. timi, 2011g. arifjanov a.m. «gidravlikadan masalalar to'plami» - toshkent, 2004 y. arifjanov a.m., raximov q.t., xodjiev a.q. «gidravlika», toshkent. timi, 2016y. bozorov d.r., karimov r.m., kazbekov j.s., xidirov s.q. «gidravlika» toshkent, 2003 y. latipov k.sh. «gidravlika va gidravlik mashinalar», toshkent. o'qituvchi, 2011y. latipov k.sh., arifjanov a., kadirov x., toshov b. «gidravlika va gidravlik mashinalar», navoiy sh., alisher navoiy, 2014 y. latipov …

2 / 40

gi inshootlarning gidravlik hisobini o’rgatish, amaliyotda tadbiq etish ko’nikmasini hosil qilishdan iborat. gidravlika fani maqsadga yerishish uchun fan talabalarni nazariy bilimlar, amaliy ko’nikmalar, gidravlik jarayonlani baholashda uslubiy yondashuv hamda ilmiy dunyo qarashni shakllantirish vazifalarini bajaradi. 1.gidravlika fanining qisqacha tarixi va taraqqiyoti. gidravlika fani ona tabiatimizning eng oliy ne‘matlaridan biri - suyuqlik deb ataluvchi fizik jism haqida, uning hozirgacha ma‘lum qonuniyatlari haqida ma‘lumot beradi. “mintaqaning yana bir muammosi suvni muhofaza qilish va tejash tadbirlari majm uini amalga oshlrisit zaruriyatl bilan bog 'liqdir. bu tadbirlar suvning isrof bolishini eng kam darajaga keltirishni... o'z ichiga oladi”. i.a.karimov cidravlika fani o’z navbatida suyuqliklar statikasi - «gidrostatika» va suyuqliklar dinamikasi- «gidrodinamika» bo’limlarga bo’linib, ikkinchi bo’lim – suyuqliklar kinematikasi ni ham o’z ichiga oladi. * gidravlikaning fan sifatida shakllanishiga o‘z hissasini qo‘shgan olimlar. asrlarda shezi, darsi, bussinesk, veysbax va boshqa olimlarning ishlari hozirgi zamonda gidravlika deb ataluvchi amaliy fannning asosi bo‘ldi. asrlarda yashagan buyuk matematik mexanik …

3 / 40

ga aloqador ilmiy ishlardan birinshisi arximedning "suzib yuruvshi jismlar haqida" asari yozilgan. suyuqliklarning tinch xolati va harakat paytidagi xolatlari qonunlarini o’rganib, suyuqlik xarakatining differensial tenglamalarini ishlab chiqqan. osborne reynoldsning tadqiqotlari asosan mexanika, issiqlik uzatish, elektr energiyasi, magnetizm, astrofizikaga bag'ishlangan, ammo uning asosiy ishi turbulentlik nazariyasi, yopishqoq suyuqlik oqimining dinamik o'xshashligi nazariyasi va moylash nazariyasi bilan bog'liq. bernulli qonuni statsionar suyuqlik oqimining tezligi va uning bosimi o'rtasidagi bog'liqlikni o'rnatadi. ushbu qonunga ko'ra, agar suyuqlik bosimi oqim chizig'i bo'ylab oshsa, u holda oqim tezligi pasayadi va aksincha. leonard eyler leonhard euler 1707-1783 osborn reynol’ds osborne reynolds, 1842–1912 gidravlika sohasidagi birinchi ilmiy asar qadimgi yunon matematigi va mexanigi arximed (tax. eramizdan avvalgi 387 — 212-y.)ning «suzuvchi jismlar haqida» risolasi — traktati eramizdan avval 250 yil muqaddam vozilgan. arximedning suyuqlikka botirilgan jismning muvozanati qonuni keyinchalik kemalarning suzishi va ularning turg‘unligi haqidagi nazariya asosini tashkil etadi. gidravlika, keyinchalik xiv—xvii asrlarda taraqqiy etdi. italiyalik buyuk olim …

4 / 40

bog‘liqligini isbotladi. e. torrichelli (1608—1647) esa suyuqlikning teshikdan oqib chiqish tezligini hisoblaydigan matematik formulani berdi. fransuz fizigi va matematigi b. paskal tashqi bosimning suyuqlik orqali uzatilishi qonunini kashf qildi. buvuk ingliz fizigi, matematigi, mexanigi va astronomi i. nyuton (1643—1727) suyuqlikning qovushqoqligi tushunchasini fanga kiritdi, suyuqlik tezligi va xossasi bilan ichki ishqalanishdagi kuchlanish orasidagi bog‘lanishni isbotladi va shunga ko‘ra, gidrodinamik o‘xshashliklar nazariyasiga asos soldi. bizgasha yetib kelgan, gidravlikaga aloqador ilmiy ishlardan birinshisi arximed (eramizdan avvalgi 287-212 yillar) ning "suzib yuruvshi jismlar haqida" asaridir. buyuk vatandoshimiz ahmad farg’oniy (832-833 yillarda) nil daryosidagi suv sathini o’lchaydigan inshoot barpo etish uchun misrning qohira shahri yaqinidagi fustat shahriga keladi. ilmiy-texnik va me’moriy jihatdan g’oyat ulug’vor bu qurilma nil daryosining sayyolat ul-rod mavzesida hozirga qadar saqlanib qolgan. shunisi qiziqki, aynan shu uskuna yordamida misr aholisidan olinadigan yillik soliq miqdori belgilanib turilgan. ya’ni, suv sathi ekinlarni sug’orish uchun qulay kelib, bir me’yorda oqsa, soliqning miqdori shunga qarab …

5 / 40

larning qovushoqligi to`g`risidagi qonunni yaratdi va harakatlanayotgan suyuqlikning ichki ishqalanish qonuni to`g`risidagi gipotezani taklif etdi. gidravlikaning mustahkam nazariy asosda fan bo`lib shakllanishi peterburg fanlar akademiyasining akademiklari, d.bernulli (1700-1782yillar), l.eyler (1707-1783 yillar) m.v.lomonosov (1711-1765 yillar) larning ilmiy ijodlari bilan bog`liq. d.bernulli 1738 yilda o`zining nomi bilan atalgan “bernulli tenglamasi”ni taklif etdi. bu teglama gidravlika nazariyasi va amaliy hisoblarining asosi bo`lib hisoblanadi. l.eyler 1755 yilda suyuqliklar muvozanati va harakatining differensial tenglamalari sistemasini keltirib chiqardi. m.v.lomonosov energiya saqlanishining umumiy qonunini yaratdi. m.v. lomonosov (1711—1765) suyuqlik va gazlar harakatining fizik masalalariga va gidravlikaning amaliy tatbiqiga katta e’tibor berib, massa va energiyaning saqlanish qonunini kashf qiladi. xviii asrning ikkinchi yarmi va xix asrning boshida sanoat va ishlab chiqarishning shiddatli rivojlanishi davrida, real suyuqlik xossalarini hisobga oluvchi muhandislik masalalari echimini topish uchun, yangicha ilmiy talablar zarur bo‘la boshladi. natijada «gidravlika» fanining amaliy fanga aylanish davri boshlanadi. texnikaviy gidrodinamikaning shakllanishida fransiyalik olimlardan a. pito (1695—1799) «pito nayi» …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 40 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gidravlika fanining asosiy tushunchalari va atamalari"

powerpoint presentation «men hech narsadan qo‘rqmayman. nima deganda, hayotimizni shunday relsga qo‘yamizki, bu relsning oldinda o‘z manzili bor. bu manzil – erkinlik, ozodlik va barqaror yashash» islom karimov reja: 1.gidravlika fanining qisqacha tarixi va taraqqiyoti. 3.fandagi asosiy tushunchalar va atamalar. 2.gidravlika fanining tarkibiy qismlari tayanch so’zlar: gidrostatika, gidrodinamika,ichki kuchlar, tashqi kuchlar, suyuqlik, solishtirma og’irlik, zichlik, siqilish koeffitsiyenti, kengayish koeffitsiyenti, pinematik ishqalanish koeffitsiyenti,bosim,gidrostatik bosim. q.t. raximov, a.k. xodjiyev, t.u.apakxujayeva, z.i. ibragimova,m.y. otaxonov, d.sh. allayorov , gidravlika (o‘quv qo‘llanma ) -toshkent, 2019 y. arifjanov a., gurina p.n.. gidravlika (uchebnoe posobie). -tashkent. ti...

Этот файл содержит 40 стр. в формате PPT (6,2 МБ). Чтобы скачать "gidravlika fanining asosiy tushunchalari va atamalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gidravlika fanining asosiy tush… PPT 40 стр. Бесплатная загрузка Telegram