dinshunoslik fanining tarixiy va jamiyatvachaxs ma'naviyati

PPTX 25 pages 9.4 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.4 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

pptxgenjs presentation andijon qishloq xo’jaligi va agrotexnologiyalari instituti “gumanitar fanlar “ kafedrasi. fan: “dinshunoslik” ma’ruzachi: nasibjon karimov 1 1-mavzu. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. reja: 1. dinshunoslik faniga kirish. 2. dinning strukturasi va funksiyalari. 3. din turlari. 4. dinning jamiyat va shaxs ma’naviyati yuksalishidagi ahamiyati. dinshunoslik fanining yuzaga kelishi va tarixiy taraqqiyoti. dinlarni o‘rganish uzoq tarixga ega. har bir inson yon-atrofidagilarning e’tiqodi, qaysi dinga mansubligiga qiziqadi, ular haqida bilishni istaydi. bu boradagi ilk ma’lumotlarni qadimgi gresiya va rim yozuvchilari asarlarida ko‘rishimiz mumkin. ulardan eng mashhuri «tarix otasi» nomini olgan gerodot (mil. avv. v asr) o‘zi tadqiq qilgan xalqlarning dinlari haqida ma’lumotlar keltirgan. bu qiziqish o‘rta asr yevropasida ham mavjud bo‘lgan. lekin boshqa dinlar haqida fikr bildiruvchilar, xristianlarning e’tiborini jalb qilmaslik va ularni o‘sha dinlarga kirib ketmasliklari ta’minlash maqsadida, u dinlarga nisbatan salbiy fikr bildirish, ularni yomonlash orqali ularga yondashishni ma’qul deb topganlar. islom olamida ham dinlarni o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar …

2 / 25

huv dinni uning ichidan o‘rganishdir, chunki ilohiyot vakillari dinni faqat xudoga ishongan kishi tushunishi mumkin deb hisoblaydilar. “dinshunoslik” fanini o’qitishdan maqsad: talabalarga buddaviylik, xristianlik, islom kabi jahon dinlari bilan bir qatorda urug‘-qabila dinlari va alohida millatlarga xos milliy dinlar tarixini ilmiy va zamonaviy konsepsiyalar asosida chuqurroq o’rgatish. shuningdek, mustaqillik yillarida o’zbekistonda dinga nisbatan munosabatning tubdan o’zgarganligi, diniy qadriyatlarni tiklash, diniy bag’rikenglikni shakllantirish yo’lida qilinayotgan muhim o’zgarishlar, yangiliklar haqida ma’lumotlarni berish ko’zda tutilgan. dinning jamiyatga ijtimoiy, ma’naviy, ruhiy ta’siri haqida bilimlar berish dinning mohiyati va uning kishilik jamiyati taraqqiyotidagi turli tarixiy bosqichlarda tutgan mavqei haqida tushuncha berish; diniy aqidaparastlik, ekstremizm, terrorizm, va fanatizm kabi salbiy illatlar mohiyatini yoritish va ularga qarshi gʼoyaviy immunitetni shakllantirish. ibtidoiy diniy tasavvurlar, milliy va jahon dinlari ta’limotlari haqida ma’lumot berish oʼzbekiston respublikasida dinga nisbatan munosabatning tubdan oʻzgarganligi,-xususan, islom dini qadriyatlarini tiklash yoʼlida qilinayotgan ishlar haqida keng tasavvur hosil qilish; 2“dinshunoslik” fanining maqsad vazifalari kompensatorlik funksiyasi ham …

3 / 25

jamoat tartiblari, institutlar, munosabatlar, me’yorlar, namunalarni majburiyat sifatida qonuniy qilish yoki ularning ba’zilarini qonundan chiqarish vazifalarini amalga oshiradi kommunikativlik funksiyasi muloqotni ta’minlaydi. dindorlarning o‘zaro bir–birlari bilan muloqoti va dindorlarning ibodat va marosimlarda, (namoz, meditatsiya, maxfiy qarashlar paytidagi birligini). madaniyatni targ‘ib qilish funksiyasi oldin madaniyatning ma’lum bir qatlamlari – yozuv, kitob bosish, san’atning umuman rivojlanishiga yordam beradi madaniy fenomenlarni rag‘batlantirib, diniy-madaniy qadriyatlarni saqlash va ko‘paytirish, ilmiy–ma’naviy merosni nasldan naslga qoldirish vazifalarini bajaradi. dinshunoslik fani bo'limlari 1 tarixiy dinshunoslik diniy an'analar va ta'limotlarning tarixiy rivojlanishini o'rganadi. 2 falsafiy dinshunoslik diniy tushunchalar, e'tiqodlar va ularning falsafiy asoslarini tadqiq etadi. 3 sotsial dinshunoslik dinlarning jamiyat va madaniyatga ta'sirini o'rganadi. 4 psixologik dinshunoslik diniy motivlar, hissiyotlar va ularning individual hamda ijtimoiy ta'sirlarini tahlil qiladi. 7 dinshunoslikda qo'llaniladigan asosiy yondashuvlar tarixiy yondashuv dinlarning kelib chiqishi va rivojlanishini chuqur o'rganish. fenomenologik yondashuv diniy tajribalarni qat'iy ilmiy holatda o'rganish. sotsiologik yondashuv dinlarning jamiyatga ta'sirini va uning majburiy kuchini …

4 / 25

siy qatlamlar. 10 dinshunoslikning jamiyatdagi roli ma'naviy jihatdan boyitish dinshunoslik dinlarning ma'rifiy va ma'naviy xususiyatlarini ochib beradi. ijtimoiy barqarorlik dinlar jamiyatdagi uyg'unlik va yaxlitlikni mustahkamlaydi. madaniy merosni saqlash dinshunoslik diniy asar va yodgorliklarini o'rganib, madaniy xazinani asraydi. 11 arab tilidagi manbalarda qayd etilishicha, din so‘zi دان“ ” (“dâyana”) fe’lidan yasalgan bo‘lib,“kimgadir bo‘ysunmoq, bo‘yin egmoq, itoat etmoq, kimdandir qarzdor bo‘lmoq, e’tiqod qilmoq, qilgan ishiga yarasha mukofotlamoq”; “diynun” so‘zi esa, “din, imon, ajr–mukofot, qilingan ishga yarasha berilgan haq” kabi ma’nolarni bildiradi. o‘zbek tili lug‘at adabiyotlarida “din” – ishonch, ishonmoq, e’tiqod, mulk, hukm, hisob, jazo, tadbir, bo‘ysunish, itoat qilish, ibodat, parhez, yo‘l tutish, odat qilish, e’tiqod qilish ma’nolarini bildirishi keltirib o‘tiladi. lotincha «religio» so‘zidan kelib chiqib, «diyonat, dindorlik, taqvodorlik, xudojo‘ylik, mo‘minlik, taqvo, muqaddas narsa yoki joy, qadamjo, ziyoratgoh, ibodat–topinish–sig‘inish va u bilan bog‘liq diniy marosimlar» degan ma’nolarni anglatadi. “din” so’zi muayyan e’tiqod din deb atashi uchun 3 asosiy xususiyat bo‘lishi kerak g‘ayritabiiy iloh …

5 / 25

jmuasi. yuqorida aytilganidek har bir dinda topinish ob’ekti – xudo bo‘lishi lozim. yaratuvchi bilan insonni bog‘lab turadigan ibodat va marosimlar majmui (qurbonlik, ro‘za, bayramlar) kult deb ataladi. kultlar kundalik yoki mavsumiy, yakka tartibdagi yoki jamoaviy kabi ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. jumladan, islom dinida “namoz mo‘minning me’roji” (ya’ni alloh taoloning xuzuriga ko‘tarilishi) hisoblansa xristianlikdagi “sirli marosimlar”da muqaddas ruhning o‘zi ishtirok etadi deb hisoblanadi. ikkinchisi e’tiqodchilarni o‘zida jamlaydigan diniy tashkilotlarning mavjudligi. diniy tashkilot – bu bir din izdoshlarining jamoaviy ravishda o‘z diniy rasm–rusum, ibodat marosimlarini o‘tkazadigan, diniy ta’lim oladigan muassasalaridir. bu, islomda – masjid, madrasa, xristianlikda – cherkov, seminariya, yahudiylikda – sinagoga va hokazo._ uchinchisi 3. din turlari. tarixiy-geografik jihatga ko'ra; etnik jihatga ko'ra; e'tiqod qiluvchilarining soniga ko'ra; hozirgi davrda mavjudligi jihatidan (tirik va o'lik diniy tizimlar) va h.k. hozirgi kunda din tipologiyasida dinlarning quyidagi tasniflari mavjud: etnik tasnif ibtidoiy (urug’- qabila dinlari) milliy dinlar jahon dinlari ibtidoiy dinlar: insoniyatning dastlabki e'tiqodlari ibtidoiy …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanining tarixiy va jamiyatvachaxs ma'naviyati"

pptxgenjs presentation andijon qishloq xo’jaligi va agrotexnologiyalari instituti “gumanitar fanlar “ kafedrasi. fan: “dinshunoslik” ma’ruzachi: nasibjon karimov 1 1-mavzu. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. reja: 1. dinshunoslik faniga kirish. 2. dinning strukturasi va funksiyalari. 3. din turlari. 4. dinning jamiyat va shaxs ma’naviyati yuksalishidagi ahamiyati. dinshunoslik fanining yuzaga kelishi va tarixiy taraqqiyoti. dinlarni o‘rganish uzoq tarixga ega. har bir inson yon-atrofidagilarning e’tiqodi, qaysi dinga mansubligiga qiziqadi, ular haqida bilishni istaydi. bu boradagi ilk ma’lumotlarni qadimgi gresiya va rim yozuvchilari asarlarida ko‘rishimiz mumkin. ulardan eng mashhuri «tarix otasi» nomini olgan gerodot (mil. avv. v asr) o‘zi tadqiq qilgan xalqlarning di...

This file contains 25 pages in PPTX format (9.4 MB). To download "dinshunoslik fanining tarixiy va jamiyatvachaxs ma'naviyati", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanining tarixiy v… PPTX 25 pages Free download Telegram