ekologiyaga kirish

PPTX 33 sahifa 3,7 MB Bepul yuklash

33 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,7 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 33

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 33

ekologiyaga kirish. autekologiya va ekologik omillar company name o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti «tibbiy va biologik fanlar kafedrasi» mavzu:ekologiyaga kirish. autekologiya va ekologik omillar 1 reja: ekologiyaga kirish autekologiya tushunchasi muhit va moslashish ekologik omillar, tasniflanishi va ekologik omillarning organizmga ta’sir qilish qonuniyatlari 2 ekologiyaga kirish ekologiya atamasi birinchi bo‘lib 1866-yilda ernest gekkel’ tomonidan ishlatilgan. gekkel’ning fikricha ekologiya bu organizmlar va ularning atrof muhit bilan o‘zaro aloqasini o‘rganuvchi fan va biz ham shunday qarashimiz mumkin. bu so‘z grekcha (oikos) dan kelib chiqqan bo‘lib “uy, yashash joy” degan manoni anglatadi. shuning uchun ekologiyaga yashayotgan organizmlarning hayot muhitini o‘rganadigan fan sifatida qarashimiz mumkin. ozgina muammoli ta’rif 1972-yilda krebs tomonidan berilgan: “ekologiya bu ilmiy fan bo‘lib organizmlarnig ko‘pligi va ularni taqsimlanganligi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganadigan fandir”. shuning uchun ekologiyaga quyidagicha ta’rif berganimiz ma’qul; ekologiya bu - organizmlarni ko‘pligi va taqsimlanishini, ularni xilma-hilligi va joylashishi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganadigan ilmiy fandir. …

2 / 33

sh qobiliyatimizga tubdan bog‘liqdir. autekologiya tushunchasi autekologiya (yunoncha autos - o‘zim, logiya - ta’lim) –organizm va muhit orasidagi bog’lanishlar to’g’risidagi fan. organizmlarning yashash muhitiga moslashuvi. ekologik organizmlarning yashash muhiti to’g’risida: suv, tuproq,havo muhitining xususiyatlari. abiotik va biotik omillar va abiotik omillarning (issiqlik, yorug’lik, namlik, sho’rlanish, biogen elementlar konsentrasiyasi kabilarning) ekologik ahamiyati. autekologiya o‘zining rivojlanishida ekologik taqqoslash, ekologo-morfologik, fiziologik usullardan keng foydalaniladi. organizmning atrof-muhit ta’siriga reaksiyasi va o‘zgarishiga oid ilmiy materiallarni solishtiradi. natijada organizmlarning fasllar, yil va kup yillar davomida bo‘lib o‘tadigan o‘zgarish qonuniyatlarini aniqlaydi, organizmga ta’sir qiladigan tabiiy va sun’iy (antropogen) omillarning salbiy va ijobiy moxiyatini o‘rgatadigan ilmiy materiallarni tasnif qilish natijasida qator ekologik qonunlarni ochadi (libixning minimum qonuni, shelfordning ekologik tolerantlik qonuni, lundogard-poletaev qonunlari). ekologiya faninig bolimlari demekologiya (yunoncha demos - xalk,) - tur vakillari xosil qiladigan tabiiy populyasiyalarning xosil bo‘lish shartlarini, ularning guruxlari ichki tuzilishini, son va sifatini, bir-birlari va muhit o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganadi. fransuz ekologi r. dajo …

3 / 33

mni o‘rab turgan fizik qurshov e’tiborga olinadi. muhit tevarak-atrofdagi o‘zaro bog‘lanishlardagi shart-sharoitlar va ta’sirlar majmuidir. tabiiy sun’iy ekologik organizmlar 4 ta muhitda tarqalgan tuproada. suvda. havoda. organizm o’zida. hayvonlarning muhitga moslashishi o’simliklarning muhitga moslashishi moslashish morfologik moslashish. fiziologik moslashish xulqiy (etologik) moslashish. etologiya -yunoncha “etos” xulq atvor instinkt degan ma’noni beradi morfologik moslashish morfologik moslashish: umumiy, umumiy moslashish-yirik taksonomik birliklarga bo’liq (otryadlar, sinflar, toifalar) maxsus, maxsus-bir guruh turlarning bir xil sharoitda yashashi (turlar, turlar guruhi) hayvonlarning ximoyalanuvchi ranglari bir necha asosiy guruhlarga bo’linadi: 1.kriptik tuslanish (yashiruvchi ) 2.qisman tuslanish (organlarini och ranglada tuslantiradi) 3.qo’rqituvchi tuslanish (ko’zga tashlanuvchi ranglar) va holat 4.ximoyalanuvchi tuslanish (terisiga zaharlimoddalarni ajratishi va chaqishi) 5.mimikriya tuslanish (o’xshash bo’lgan boshqa jonzotlarga taqlid qilishi) kriptik tuslanish (yashiruvchi ) qisman tuslanish (organlarini och ranglada tuslantiradi) qo’rqituvchi tuslanish ximoyalanuvchi tuslanish (terisiga zaharli moddalarni ajratishi va chaqishi) mimikriya 1.odatiy mimikriya 2.jamoaviy mimikriya 3.fiziologik moslashish suv tanqislilgiga bardosh berish uchun organizmlarning moslashishi. tuyalarning …

4 / 33

logik omillarga moslashgan, kuchli yorug’lik va past haroratga o’rgangan. shuning uchun ham organizmlar, turli muhitda uchraydi va ekologik omillarni turli miqdorda qabul qiladi. undan ortiq yoki kam miqdordagi omillarning ta’siri organizmlarning hayot-faoliyatining pasayishiga olib keladi. 9 ekologik omillarning ta’sir qilishish qonuniyatlari ekologik omillarning turli xilligiga qaramasdan organizmga ularning ta’siri va organizmlarning ekologik omillarga javob reaksiyalari qator ekologik qonunyatlarni keltirib chiqaradi. 11 ekologik omillarning jadalligi organizmlarning hayot faoliyatiga qulay ta’sir qilaganda ekologik omillarning optimum ta’siri deyiladi. optimum qonuni 15 minimum qonuni yustus libix (1803-1873) ekologik omillarni o’rganish sohasida yu. libix ko’p tajribalar o’tkazadi va 1840 yilda omillarning minimum qonunini taklif etgan. uning yozishicha -organizmning chidamliligi uning oziq zanjiridagi eng kam miqdorga bog’liq. 16 minimum qonuni minimum qonunining tasvirlangan modeli o’simliklarning o’sishi tuproq tarkibida minimum miqdorda uchraydigan(minimum kerak boladigan) elementga bog’liq degan hulosa yu.libixning “minimum qonuni” deb yuritiladi. 18 tolerantlik qonuni tolerantlik qonunini 1913 yilda v.shelford asoslab bergan va omillarning maximum va …

5 / 33

ik valentlik deyiladi. 21 tolerantlik qonuni stenobiontlar – ekologik omillarga chidamlilik darajasi past turlar. evribiontlar – ekologik egiluvchan, chidamlilik darajasi yuqori turlar. 24 abiotik omillar yorug’lik harorat termofil o’simliklar mezoterm o’simliklar suv gidrofitlar gigrifitlar soyaga chidamli o’simliklar kriptofil o’simliklar mezofitlar kserofitlar soyasevar o’simliklar yorug’sevar o’simliklar organizmlarning muhitga moslashishi organizmlarning muhitga moslashishini adaptatsiya deyiladi va u organizmlarning asosiy hususiyatlaridan biri hisoblanadi. birlamchi davriy ekologik omillar; ekologik omillarni guruhlashda shu omillar ta’sirini sezadigan organizmlar holatlariga nisbatan olish bilan birga, ularning moslashish darajasini ham bilish kerak. organizmlarning moslashishi doim to’g’ri o’zgarib turadigan muhit omillari orqali aniqlanadi. y‘a’ni, omillarning kun, oy, fasllar yoki yil davomida o’zgarishlari davriy o’zgarishlar bo’lib, ular yerning o’z o’qi atrafida aylanishi, uning quyosh atrofidagi harakati yoki oy fazalarining o’zgarishi natijasidir. 25 xulosa 33 e’tiboringiz uchun raxmat image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 33 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ekologiyaga kirish" haqida

ekologiyaga kirish. autekologiya va ekologik omillar company name o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti «tibbiy va biologik fanlar kafedrasi» mavzu:ekologiyaga kirish. autekologiya va ekologik omillar 1 reja: ekologiyaga kirish autekologiya tushunchasi muhit va moslashish ekologik omillar, tasniflanishi va ekologik omillarning organizmga ta’sir qilish qonuniyatlari 2 ekologiyaga kirish ekologiya atamasi birinchi bo‘lib 1866-yilda ernest gekkel’ tomonidan ishlatilgan. gekkel’ning fikricha ekologiya bu organizmlar va ularning atrof muhit bilan o‘zaro aloqasini o‘rganuvchi fan va biz ham shunday qarashimiz mumkin. bu so‘z grekcha (oikos) dan kelib chiqqan bo‘lib “uy, yashash joy” degan manoni anglatadi. shuning uchun ekologiyaga yashayotgan organ...

Bu fayl PPTX formatida 33 sahifadan iborat (3,7 MB). "ekologiyaga kirish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ekologiyaga kirish PPTX 33 sahifa Bepul yuklash Telegram