tibbiyot tarixi

PPTX 45 стр. 16,2 МБ Бесплатная загрузка

45 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 16,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 45

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 45

슬라이드 1 osiyo xalqaro universiteti “fundamental tibbiy fanlar kafedra”si tibbiyot tarixi fani tibbiyot tarixi moduli va uning bo’lajak shifokorlar amaliyotidagi ahamiyati karimova yulduz samandarovna tibbiyotda turli davrlarda umumiy-iqtisodiy hayotning rivojlanishi va bog’liqligining paydo bo’lishini- tibbiyot tarixi o‘rganadi. tibbiyot tarixi umumiy insoniyat tarixining ajralmas qismi hisoblanadi. bu fanning asosiy maqsadi: tibbiyotni uni paydo bo’lganidan hozirgi kungacha rivojlanish yo‘llarini o ‘rganish; tibbiyotni rivojlanishini din, ilmu ma’rifat, umumiy tarix va insoniyat ilmining boshqa tarmoqlari rivojlanishi bilan bog’liqligini o‘rganish hisoblanadi. har qaysi davrning o‘ziga xos bo’lgan tarixiy yo‘nalishlari darajasini shakllantiradi. tibbiyotda diniy ilmlar, odamzodni o‘ziga va atrofdagilarga munosabati xuddi oynadagi kabi ifodalangan. tibbiy san’at tibbiyot bo‘yicha nafaqat avloddan- avlodga ma’lumot yetkazish, balki insoniyatni mukamallashtirish maqsadi bo‘lgan diniy, falsafiy va milliy bilimlar tizimiga birikib bormoqda. ijtimoiy-iqtisodiy hayot tibbiyotning rivojlanish darajasini belgilaydi. masalan, ibtidoiy jamoa tuzumi davrida yashagan odamlarning hayoti asta- sekin rivojlangan edi. shunga muvofiq o ‘sha davrdagi tibbiyot ham juda past darajada rivojlangan. odamlar …

2 / 45

him rol o‘ynadilar. masalan, mikroskopning kashf etilishi yangi dunyoni - mikroorganizm lar dunyosini ochdi. rentgen nurlarining kashf etilishi tashxis usulini takomillashtirdi. bu misollar shuni ko‘rsatadiki, tibbiyotning rivojlanishi haqiqatan ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayotning deyarli barcha sohalari bilan bog‘liq va ular bilan birga rivojlanadi. tibbiyot tarixini fan sifatida rivojlanishida shartli ravishda uchta davrga ajratish mumkin. birinchi davr -tibbiyot olamida m a’lumotlarni yig‘ish va to‘plash bilan bog’liq. bu gippokrat davridan boshlanib hozirgi vaqtgacha yakunlanmagan eng davomli davr bo’lib , shifokorlik bo‘yicha ma’lumotlarni to‘plash va barcha iqtisodiy yo‘nalishlarda keng ma’noda tibbiy yordamni ko‘rsatish bilan bog’liq. muallifi taniqli qadimiy shifokor gippokrat hisoblangan “gippokrat to ‘plami” tarkibiga “qadimgi tibbiyot ” to‘g ‘risidagi maqola kiradi. buni tibbiyot tarixi bo‘yicha birinchi asar deb hisoblasa bo’ladi. tibbiyot tarixi to‘g ‘risidagi ko‘p asarlar o‘rta asrlarda sharqda paydo bo’ladi. abu hasan al-bayxakiy, ibn al-kiftiy, ibn abu usaybia, abu bakr ibn al-xaliqon kabi olimlar mehnatida abu bakr ar-roziy, abu ali ibn sino, …

3 / 45

815 yy dagi tabiblik san’ati va umumiy tarixga nazar” asarini nashr ettirdi. 1813- 1820 yillar mobaynida esa r.rixter tomonidan uch bo‘limli “rossiya tibbiyoti tarixi” asari yozildi. uchinchi bosqich yuqori ilmiy muassasalarda “tibbiyot tarixi” ning birinchi kafedrala rini shakllantirish va tibbiyot tarixining alohida fan sifatida shakllanishi bilan bog’liq. 1894 yil moskva universitetining tibbiyot fakul’tetida tibbiyot tarixining birinchi kaferasi ochildi. tez orada boshqa universitetlarda ham shunday fakul’tet_x0002_lar ochildi.o‘rta osiyo respublikalarida tibbiyot tarixi bo‘yicha birinchi ma’ruzalarni tibbiyotning boshqa sohalaridan mutaxassislar o‘qigan. masalan, 1930 yilda samarqand tibbiyot institutida «gistologiya va embriologiya» kafedrasi mudiri g.m.semenov tibbiyot tarixi fanidan dars bergan.o‘rta osiyoda birinchi «tibbiyot tarixi kafedrasi» 1948 yil 1 martda toshkent tibbiyot institutida ochilgan. keyinchalik shunga o‘xshagan kafedralar o‘rta osiyoning boshqa oliy o‘quv yurtlarida ham ochilgan. 1957 yilda o‘zbekistonda tibbiyot tarixchilari jamoasi tashkil etildi. 1950-1980 yillarda tibbiyot tarixini o‘rganish keng qamrovni egalladi. tibbiyot tarixi fani umumiy va xususiy qismlarga bo‘linadi. umumiy tibbiyot tarixi tibbiyotni bir butun, …

4 / 45

rdagi yorliqlardan iborat birinchi ponasimon loyli laxtachalardir. etnografik manbalar - bu o'tgan zamonlardan boshlab aniqlangan, xotirada saqlangan va hozirgi davrda yangi shaklda davom etayotgan madaniy va ommaviy hayot manbaidir. bu ma'lum bir darajada xalqning kasallik to'g'risida gi dunyoqarashini ifodalovchi, ularning odatiy bo'lmagan davolash usullari, tozalash yo'llarini ifodalovchi ishonch, odatlar va udumlaridir og'zaki (fol'klor) manbalar - bu xalq tomonidan yaratilgan va og'zaki yo'l bilan yetib kelgan real yashash tartiblari (ertaklar va afsonalar). mazkur manbalar shaxslar, faktlar, sarguzashtlar vaqti haqida aniq ma'lumotlarni saqlamaydi, ammo qadimgi odatlar, udumlar, birinchi shifokorlar va davolash usullari haqida ma'lumotlar beradi. lingvistik manbalar - bu aniq tarixiy faoliyat haqida og'zaki shakldagi tasvirlar. misol sifatida kasalliklar, operasiya yoki dorilari nomlanishida grek va lotin tillarining ishlatilishi. kino va fotohujjatlar - bularning paydo bo’lishi rasm va kinematografiyani, keyinchalik komp'yuter texnologiyaning rivojlanishi bilan bog'liq bolgan manbalar. bu buyuk olimlar portretlari, o'tkazilgan operasiyalar bilan bog'liq bo'lgan voqealar, jarohatlanganlarni saqlab qolish, ularga yordam ko'rsatishdagi …

5 / 45

larni boshlaridan kechirganlar. buning natijasida ko‘p kasalliklarga duchor bo‘lganlar, yirtqich hayvonlar bilan to‘qnashib,tan jarohatlari olganlar. tabiiyki bunday holatlarda kishilar kasallikdan qutulish va tan jarohatlarini davolashga intilganlar. natijada dastlabki oddiy muolaja usullari ishlab chiqilgan.bu haqda ulug‘ gippokrat bunday deb yozgati edi: "hayotning o ‘zi kishilarni tabiblik san’atini izlab topishga majbur etgan". tibbiyotning kelib chiqishi jarayonini har taraflama o‘rganish shuni ko'rsatadiki, "birinchi tabib" organizmning o‘zi ekan, ya’ni organizmning o‘zi birinchi bo‘lib kasallikga qarshi kurasharkan. buni quyidagi oddiy misoldan ko‘rish mumkin: agar organizmga tashqaridan biror narsa, masalan zirapcha kirib qolsa, uning atrofida qon tanachalari (leykotsitlar) to‘planib, zirapcha bilan birga kirgan mikroblarni yutib, yo‘q qila boshlaydi. natijada organizm bu mikroblardan qutiladi. organizmning kasalliklarga qarshilik ko‘rsatish xususiyati qadimgi sharq hakim lariga ham m a’lum bo‘lgan. masalan, abu ali ibn sino "odam tanasi hamma vaqt kasallikdan qutilishga intiladi", deb yozgan edi. ba’zi bir tirik mavjudotlarning organizmi yo‘qotilgan tana qismini tiklash xususiyatiga ham ega. masalan, kaltakesakning dumi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 45 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tibbiyot tarixi"

슬라이드 1 osiyo xalqaro universiteti “fundamental tibbiy fanlar kafedra”si tibbiyot tarixi fani tibbiyot tarixi moduli va uning bo’lajak shifokorlar amaliyotidagi ahamiyati karimova yulduz samandarovna tibbiyotda turli davrlarda umumiy-iqtisodiy hayotning rivojlanishi va bog’liqligining paydo bo’lishini- tibbiyot tarixi o‘rganadi. tibbiyot tarixi umumiy insoniyat tarixining ajralmas qismi hisoblanadi. bu fanning asosiy maqsadi: tibbiyotni uni paydo bo’lganidan hozirgi kungacha rivojlanish yo‘llarini o ‘rganish; tibbiyotni rivojlanishini din, ilmu ma’rifat, umumiy tarix va insoniyat ilmining boshqa tarmoqlari rivojlanishi bilan bog’liqligini o‘rganish hisoblanadi. har qaysi davrning o‘ziga xos bo’lgan tarixiy yo‘nalishlari darajasini shakllantiradi. tibbiyotda diniy ilmlar, odamzodni o‘ziga va...

Этот файл содержит 45 стр. в формате PPTX (16,2 МБ). Чтобы скачать "tibbiyot tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tibbiyot tarixi PPTX 45 стр. Бесплатная загрузка Telegram