gidravlika va gidroinformatika

PPTX 26 pages 4.7 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

prezentatsiya powerpoint “gidravlika va gidroinformatika” kafedrasi katta o'qituvchisi, f.k.babajanov mavzu: suv omborlar xaqida umumiy ma'lumot va tasnifi. asosiy tushunchalar va iboralar. “gidravlika va gidroinformatika” kafedrasi “suv omborlari gidravlikasi” fani reja • suv omborlarining tarixi. • suv omborlari tasnifi. • asosiy tushunchalar va iboralar. 2 tarixi suv omborlarini qurish eramizdan 5 ming yillar muqaddam boshlangan bo'lib, bunga misol tariqasida qadimiy misrdagi koshish, saad-el-kafara va meris suv omborlari, yaqin sharqdagi nimrod, xitoydagi qator suv omborlarini keltirish mumkin. xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab suv omborlari rejimining atrof-muhitga ta'siri global masshtabni egallaganligi sababli, ularning gidrologik rejimini ratsionallashtirish eng dolzarb masalalardan biriga aylandi. er yuzida oxirgi 70–80 yillar davomida suv omborlarini qurish juda tezlashib, ularning umumiy hajmi 10 martadan oshdi, jumladan – lotin amerikasida – 35 marta, afrikada – 60 marta, osiyo qit'asida esa 90 martaga ko'paydi. planetamizdagi eng yirik suv omborlari shu davrda qurildi. hozir er yuzida suv omborlarining soni 60 mingdan ortiq bo'lib, …

2 / 26

ishga doir chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. suv omborlari gidravlikasi fani quyidagi masalalarni o'rganishni o'z ichiga oladi: • daryolarda bo'ladigan gidravlik jarayonlar, • daryodagi loyqa oqiziqlar dinamikasi, • suv omborining suv tashlash va to'suvchi inshootlardagi gidravlik jarayonlar, • suv ombori hajmining o'zgarish dinamikasi, • filtrattsiya va bug'lanish natijasida suv yo'qotishlar, • suv omborlarini boshqarish va uning atrof-muhitga ta'siri va hokazolar. suv omborilari – soyliklar va daryolarning suvlari hisobiga o'z hajmini to'ldirib, suvni iste'molchiga etkazib berishni ta'minlashga mo'ljallangan gidrotexnik inshootdir. suv omborlari – asosan – ikki turga bo'linadi: 1. o'zan suv omborlari; 2. quyilma suv omborlari. to'polang suv omborlari to'polang suv ombori qurilishi bosqichma-bosqich amalga oshirilgan bo'lib, dastlab, 120 million metr kub sig'imdagi suvga mo'ljallangan omborning qurilish ishlari 1982 yilda boshlangan. 2006 yilga kelib, ushbu ko'rsatkich 380 million metr kubga etkazilgan. hozirgi kunda esa yiliga 500 million metr kub suv yig'ilishi mo'ljallangan. qirg'iziston respublikasi karkidon suv ombori o'zan suv omborlari – bu daryo …

3 / 26

h mumkin. yirik suv omborlari joylashgan o'rni va to'g'on hosil qiladigan suv bosimi kuchiga qarab, quyidagilarga bo'linadi: • tekislikdagi – 15–35 m bosim hosil qiluvchi; • tog' oldi zonasidagi – 50–100 m bosim hosil qiluvchi; • tog'lik hududlardagi – 100 m va undan yuqori bosim hosil qiluvchi. suv ombor suv resurslari va suv balansi va ularni daryo oqimiga ta'siri 3 ta eng harakterli turlariga ajratiladi: • daryo vodiylarida yaratiladigan daryo suv omborlari; •ko'l suvi ko'tarilishi oqibatida yaratiladigan ko'l suv omborlari; • daryo suvlari bilan maxsus olib ketiladigan moslashtirilgan kotlavanlarni to'ldirish bilan bog'liq ravishda yuzaga keladigan suv omborlar eng ko'p tarqalgani daryo suv omborlari hisoblanadi. • yuqorida ko'rsatib o'tilganlardan tashqari: • er osti suv omborlari; • dengiz suv omborlari; • tashlama suvlarining hisobiga hosil qilinadigan suv ombori. suv omborlarining alohida turlari o'z navbatida shakli bo'yicha uchta turini farqlash taklif qilingan: • cho'zilgan suv ombori cho'ziq shakli bilan tavsiflanib, l > 5b …

4 / 26

rlari ularning hajmi, suv sathi yuzasi, ekspluatatsiya davrida suv sathining o'zgarishi amplitudasi kabilardir. daryoning to'g'on yuqorisidagi qismi yuqori b'ef deb, to'g'on pastidagi qismi quyi b'ef deb ataladi. yuqori b'efda suv to'planib, suv sathi ko'tariladi, bu katta suv omborlarida yuzlab kilometrlarga cho'zilishi mumkin. daryo tabiiy rejimi yuqori b'efda ham, quyi b'efda ham suv miqdoriga, uni boshqarish turiga va vaqt davomida suvning taqsimlanishiga qarab keskin o'zgaradi. suv miqdori suv omborida yilning, mavsumning, oy yoki dekadaning (o'n kunlik) ma'lum davrida akkumulyatatsiya qilinadi va boshqa davrida iste'mol uchun taqdim qilinadi. quyidagi ko'rsatkichlar suv omborining asosiy o'lchamlarini aniqlash imkonini beradi: nds – normal dimlangan sath va ths – turg'un hajm sathi orasidagi hajmga foydali hajm. •ths – turg'un hajm sathi pastda joylashgani – foydalanilmaydigan (o'lik) hajm. • toshqin davrlarida normal sathdan yuqorida bo'ladigan sathga jadallashgan sath deb aytiladi. nds va mds – maksimal dimlangan sath belgilar orasida masofa texnik – iqtisodiy ko'rsatgichlar buyicha h=0,4-1,25 m …

5 / 26

lanadi. foydalanishga tavsiya etilgan adabiyotlar 1. melvyn kay, practical hydraulics (taylor & francis 2 park square, milton park, abingdon, oxon ox14 4rn ) 2008.-253 pages 2. a.arifjanov, x.fayziev, a.toshxo'jaev «gidravlika», toshkent, fan va texnologiya, 2019y.-366 b. 3. latipov k.sh., arifjanov a.m., fayziev x «gidravlika», toshkent, tai, 2015 y.-459 b. 4. t.kaletova, a.arifjanov “hydromechanika”, nitra, 2019y, -160 pages. 5. t.u. apakxujaeva «suv omborlari gidravlikasi» (o'uv o'llanma), toshkent. timi, 2016 y. 6. f.a.gapparov, d.v.nazaraliev, a.a.yangiev “suv omborlaridan foydalanish (o'quv qo'llanma), toshkent. o'zfa, 2019 y. 7. k.sh.latipov, a.arifjanov, x.kadirov, b.toshov «gidravlika va gidravlik mashinalar», navoiy sh., alisher navoiy, 2014 y. -268b. 8. a. m.arifjanov «gidravlikadan masalalar to'plami», toshkent, istilol, 2004y. -89 b. 9. a.m. arifjanov,.t. raximov, a.k. xodjiev, « gidravlika ». - toshkent, timi, 2016 y. -366 b. murojat uchun manzillar https://www.youtube.com/channel/uct66s9f4hi9-7jaczzlmetahttp: //tiiame.uz/ https://hemis.tiiame.uz/ tel.: 71-237-19-71 pochta: babajanovf86@mail.ru www.gidravlika-obi-life.zn.uz e'tiboringiz uchun raxmat! image1.png image2.png image3.png image4.jpeg image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidravlika va gidroinformatika"

prezentatsiya powerpoint “gidravlika va gidroinformatika” kafedrasi katta o'qituvchisi, f.k.babajanov mavzu: suv omborlar xaqida umumiy ma'lumot va tasnifi. asosiy tushunchalar va iboralar. “gidravlika va gidroinformatika” kafedrasi “suv omborlari gidravlikasi” fani reja • suv omborlarining tarixi. • suv omborlari tasnifi. • asosiy tushunchalar va iboralar. 2 tarixi suv omborlarini qurish eramizdan 5 ming yillar muqaddam boshlangan bo'lib, bunga misol tariqasida qadimiy misrdagi koshish, saad-el-kafara va meris suv omborlari, yaqin sharqdagi nimrod, xitoydagi qator suv omborlarini keltirish mumkin. xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab suv omborlari rejimining atrof-muhitga ta'siri global masshtabni egallaganligi sababli, ularning gidrologik rejimini ratsionallashtirish eng dolzarb masalala...

This file contains 26 pages in PPTX format (4.7 MB). To download "gidravlika va gidroinformatika", click the Telegram button on the left.

Tags: gidravlika va gidroinformatika PPTX 26 pages Free download Telegram