vizantiya davlati va huquqi

PPTX 11 sahifa 2,0 MB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,0 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

o’rta asrlarda vizantiya davlati va huquqi o’rta asrlarda vizantiya davlati va huquqi vizantiya imperiyasi yoki sharqiy rim imperiyasi (lotincha: imperium romanum; grekcha: βασιλεία ῥωμαίων) rim imperiyasi parchalangach, uning iqtisodiy jihatdan rivojlangan sharqiy qismida vujudga kelgan davlat (iv-xv asrlar). eng ravnaq topgan davrida uning tarkibiga bolqon yarim orolining katta qismi, kichik osiyo, suriya, falastin, misr, kirenaika, mesopotamiyaning bir qismi, gʻarbiy armaniston va gurjiston, xersones, qibris va krit orollari kirgan. poytaxti — konstantinopol shahri boʻlgan. mamlakatning nomi bosfor sohilidagi yunon polney — vizantiyizmdan olingan. aholisi — yunonlar, suryoniylar, qibtiylar, armanlar, gurjlar va boshqalardan iborat boʻlgan. davlat tili iv-vi asrlarda lotin tili, keyinchalik yunon tili boʻlgan. hunarmandchilik va savdo-sotiqning rivojlanish darajasi, shahar turmushining joʻshqinligi jihatidan oʻsha davrda vizantiya gʻarbiy yevropa mamlakatlaridan ancha ilgarilab kettan edi. arabiston, qora dengiz boʻyi, eron, hindiston, xitoy bilan savdo-sotiq bir oz koʻpaydi. vizantiya geografik jihatdan qulay joylashganligi tufayli sharq bilan gʻarb oʻrtasida madaniy-iqtisodiy aloqalarning kuchayishiga sabab boʻlgan, siyosiy …

2 / 11

eng xalq ommasi unga qoʻshildi. vi asr oxiri vii asr boshlarida vizantiya hududining anchagina qismini slavyanlar ishgʻol etgan. vii asrning 70-yillarida vizantiyaning shimoliy-gʻarbiy chegarasida qadimiy bulgʻorlar davlati — bulgʻoriston barpo boʻlgan. yustinian i vizantiya imperatori (527-565 yy). tarixga dono davlat arbobi, tajribali strateg va samarali islohotchi sifatida kirdi. vizantiya imperiyasining bayrogʻi va paleologlar gerbi mifologiya — muayyan xalq tomonidan yaratilgan mifologik tasavvurlarning izchil tartibga solingan tizimi, asotirlar majmui. masalan, yunon mifologiyasi, hind mifologiyasi, oʻzbek mifologiya insoniyat maʼnaviy taraqqiyotining ilk bosqichi sifatida muhim amaliy ahamiyat kasb etgan mifologiya ibtidoiy madaniyatning negizi, olamni idrok etishning asosiy vositasi, badiiy tafakkurning ibtidosi hisoblangan. dini 380-yilgacha rim butparastligi pravoslaviya 313-yilgi milan ediktidan so’ng tolerant 380 yildan davlat dini imperiyada tangalar oltin, kumush, mis va hatto bronzadan yasalgan. har bir variantda har xil miqdordagi metalldan foydalanish nazarda tutilgan. solidus butun dunyoda osonlik bilan qabul qilingan asosiy oltin tanga edi. u savdogarlarning hisob-kitoblarida qatnashgan va eng katta …

3 / 11

n. v.h. gʻarbiy yevropa va old osiyo mamlakatlari qonunchiligiga taʼsir koʻrsatgan. ta’lim xii asr boshlaridan ichki tarqoqpik avj oldi, markaziy hokimiyat inqirozga yuz tutdi, chet ellik istilochilarning xuruji kuchaydi. salib yurishi qatnashchilari vizantiya hududining bir qismini bosib olib, lotin imperiyasita asos soldilar. shu bilan birga vizantiya yerlarida mustaqil yunon davlatlari: nikey, trapezund imperiyalari, epir davlati paydo boʻldi. 1261-yilda nikey imperatori mixail viii paleolog vizantiya imperiyasini qayta tikladi. paleologlar sulolasi (1261—1453) qaror topdi. biroq vizantiya oʻzining qad. qudratini tiklay olmadi. 1453-yilda konstantinopol usmonli turklar tasarrufiga oʻtgan. xv asrning 60-yillari boshida vizantiya imperiyasi barham topdi, uning hududi usmonli turk imperiyasi tarkibiga kirdi. vizantiya rim, yunon va ellinizm anʼanalari taʼsirida vujudga kelgan oʻziga xos madaniyat markazi boʻlgan edi. vizantiyada antik davr taʼlimi anʼanalari saqlanib qoldi va xii asrgacha maorif yevropaning boshqa joylariga qaraganda yuqori saviyada edi. boshlangʻich taʼlim (oʻqish va yozishni oʻrgatish) xususiy maktablarda 2—3 yil davomida amalga oshirilgan. vii asrgacha oʻquv dasturi …

4 / 11

tda dars berish faqat ularga ruxsat etilgan. ix asr oʻrtalariga kelib, magnavr oliy maktabi ishlay boshladi. bu maktab oliy dunyoviy amaldor va din peshvolarini tayyorlar edi. xii asr oʻrtalarida konstantinopolda yuridik va falsafiy maktablar davlat muassasasi sifatida ochildi. xii asrda oliy maktabda tibbiyot fani ham oʻqitila boshladi. 1204-yildan keyin vizantiyada oliy maktab tugatildi. monastirlar huzuridagi maktablar davlat maktablarini tobora siqib chiqaraverdi. bunday maktablar, odatda, muallimning vafotidan keyin yoki u quvgʻinga uchragach, yopilib qolardi. vizantiyaning qadimgi kutubxonalari ilk davrdan nari oʻtmadi. iskandariya kutubxonasi 391-yilda vayron etildi. konstantinopol kutubxonasi (356-yilda asos solingan) 475-yilgi yonginda kuyib ketdi. qishloq xoʻjaligi keyingi davr kutubxonalari haqidagi maʼlumotlar kam boʻlsa ham, imperator, patriarx, monastirlar kutubxonalari, oliy maktablarning va xususiy shaxslarning kutubxonalari boʻlganligi maʼlum. texnikasi vizantiyaga antik davr qishloq xoʻjaligi texnikasi (hoʻkizga qoʻshiladigan omoch va pichan yiqqich, sunʼiy sugʻorish tizimi) hamda hunarmandchiligi meros boʻlib qolgan. bu hol vizantiyaning dehqonchilik, zargarlik, shoyi toʻqish, hashamatli inshootlar qurish, kemasozlik (ix asrdan …

5 / 11

a koʻra, xii asrda arab raqamlarini joriy qilishga urinish boʻlgan boʻlsa kerak. soʻnggi vizantiya matematiklari sharq faniga juda qiziqishgan. trapezund olimlari (grigoriy xioniad, xii asr uning izdoshlari grigoriy xrisokokk va isaak argir,xiv asr) arab va fors matematikasi va astronomiyasini oʻrganishgan. sharq fani merosining oʻrganilishi feodor melitinnotaning „uch kitobdagi astronomiya“ (1361) majmua asarining yaratilishiga yordam berdi. kosmologiya sohasida vizantiyaliklar anʼanaviy tasavvurlarga rioya qilishgan. ulardan baʼzilari bibliyada keltirilgan dunyoqarashlarga ishongan boʻlsa, boshqalari yerning sharsimonligi haqidagi taʼlimot bibliyaga zid emas, deb hisoblaganlar. ilmi nujum inson taqdirini osmon yoritqichlarining harakati bilan bogʻlangani uchun pravoslav ilohiyotchilari tomonidan qattiq tanqid qilindi va taʼqibga duchor boʻldi. xiv asrda nikifor grigora taqvim (kalendar)ni isloh qilishni taklif etdi, quyosh tutilishini oldindan aytib berdi. bu taklif va bashoratlar astronomiya kuzatuvlari bilan bevosita bogʻliq boʻlgan. tibbiyot tibbiyoti vizantiyada rivojlangan tibbiyot mavjud boʻlgan. iv asrda pergamlik shifokor oribasiy tibbiy ensiklopediya yaratgan, shifokor nikshba jarroxlik boʻyicha darslik yozgan. konstantinopolda maxsus jarrohlik va ayollar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"vizantiya davlati va huquqi" haqida

o’rta asrlarda vizantiya davlati va huquqi o’rta asrlarda vizantiya davlati va huquqi vizantiya imperiyasi yoki sharqiy rim imperiyasi (lotincha: imperium romanum; grekcha: βασιλεία ῥωμαίων) rim imperiyasi parchalangach, uning iqtisodiy jihatdan rivojlangan sharqiy qismida vujudga kelgan davlat (iv-xv asrlar). eng ravnaq topgan davrida uning tarkibiga bolqon yarim orolining katta qismi, kichik osiyo, suriya, falastin, misr, kirenaika, mesopotamiyaning bir qismi, gʻarbiy armaniston va gurjiston, xersones, qibris va krit orollari kirgan. poytaxti — konstantinopol shahri boʻlgan. mamlakatning nomi bosfor sohilidagi yunon polney — vizantiyizmdan olingan. aholisi — yunonlar, suryoniylar, qibtiylar, armanlar, gurjlar va boshqalardan iborat boʻlgan. davlat tili iv-vi asrlarda lotin tili, keyincha...

Bu fayl PPTX formatida 11 sahifadan iborat (2,0 MB). "vizantiya davlati va huquqi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: vizantiya davlati va huquqi PPTX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram