obyektga mo’ljallangan dasturlash asoslari

PPTX 27 pages 1.1 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

this is your presentation title obyektga mo’ljallangan dasturlash asoslari 1-ma’ruza reja rivojlanish tarixi obyektga mo’ljallangan yondashuv protseduraviy va obyektga mo’ljallangan dasturlash obyektga mo'ljallangan yondashuvning afzalliklari va maqsadlari 2 rivojlanish tarixi 3 obyektga mo’ljallangan dasturlash (omy, ob'ektnoe orientirovanie programmirovanie, object oriented programming – oop) protsedurali dasturlash paradigmasining rivojlanishi natijasida vujudga keldi, bu yerda ma'lumotlar va ularni qayta ishlashning kichik dasturlari (protseduralar, funktsiyalar) rasmiy ravishda bog'liq emas. obyektga yo'naltirilgan dasturlashni yanada rivojlantirish uchun ko'pincha voqea (hodisaga yo'naltirilgan dasturlash) va komponent (komponentga yo’naltirilgan dasturlash, kyd) tushunchalari katta ahamiyatga ega. rivojlanish tarixi 4 dastlabki tushunchalar taklif qilingan, keyinchalik paradigmaga aylangan birinchi dasturlash tili simula edi, lekin "obyekt yo'nalishi" atamasi bu tilni ishlatish kontekstida ishlatilmadi. 1967-yilda paydo bo'lganida, unda inqilobiy g'oyalar taklif qilingan: obyektlar, sinflar, virtual usullar va boshqalar, lekin bularning hammasini zamondoshlari muhim tushunchalar deb bilishmagan. rivojlanish tarixi 5 aslida, simula sinflar bilan algol bo'lgan, bu protsedurali dasturlashda ko'plab murakkab tushunchalarni ifodalashni osonlashtirgan. simuladagi …

2 / 27

'ektga yo'naltirilgan paradigmani amalga oshiradigan amaliy dasturlash tillari soni (tillar ro'yxati) boshqa paradigmalarga nisbatan eng katta hisoblanadi. sanoatdagi eng keng tarqalgan tillar (c++, delphi, c#, java va boshqalar) simula obyekt modelini o'zida mujassam etgan. smalltak modeliga asoslangan tillarga misollar: objective-c, python, ruby. obyektga mo’ljallangan yondashuv 7 obyektga mo'ljallangan yondashuv (omy) dasturiy ta’minotning tabiiy rivojidagi navbatdagi pog‘onadir. vaqt o'tishi bilan qaysi uslublar ishlash uchun qulay-u, qaysinisi noqulay ekanini aniqlash oson bo'lib bordi. omy eng muvaffaqiyatli, vaqt sinovidan o‘tgan uslublarni o'zida samarali mujassam etadi. obyektga mo’ljallangan yondashuv 8 dastlab dasturlar kommutatsiya bloki orqali kompyuterning asosiy xotirasiga to‘g‘ridan to‘g‘ri kiritilar edi. dasturlar mashina tillarida ikkilik tasavvurda yozilar edi. dasturlarni mashina tilida yozishda tez-tez xatolarga yo'l qo'yilar edi, buning ustiga ularni tizimalashtirishning imkoni bo'lmagani tufayli kodni kuzatib borish amalda deyarli mumkin bo’lmagan hol edi. bundan tashqari, mashina kodlaridagi dasturni tushunish g’oyat murakkab edi. obyektga mo’ljallangan yondashuv 9 vaqt o‘tishi bilan kompyuterlar tobora kengroq qo'llana …

3 / 27

troq darajadagi bunday protseduralar dasturning umumiy tuzilmasini belgilab beradi. ushbu protseduralarga izchil murojaatlar protseduralardan tashkil topgan dasturlarning bajarilishini boshqaradi. protseduraviy va obyektga mo’ljallangan dasturlash 11 dasturlashning bu yangi paradigmasi mashina tilida dasturlash paradigmasiga nisbatan ancha ilg‘or bo'lib, unga tuzilmalashtirishning asosiy vositasi bo’lgan protseduralar qo'shilgan edi. kichik funksiyalarni nafaqat tushunish, balki sozlash ham osonroq kechadi. strukturaviy dasturlashning asosiy g'oyasi «bo‘lakla va hukmronlik qil» prinsipiga butunlay mos keladi. kompyuter dasturni masalalar to'plamidan iborat deb qaraymiz. oddiy tavsiflash uchun murakkab bo'lgan ixtiyoriy masalani bir nechta, msbatan kichikroq bo‘lgan, tarkibiy masalalarga ajratamiz va bo’linishni toki masalalar tushunishi uchun yetarli darajada oddiy bo'lguncha davom ettiramiz. protseduraviy va obyektga mo’ljallangan dasturlash 12 misol sifatida kompaniya xizmatchilarining o'rtacha ish haqini hisoblashni olamiz. bu masala sodda emas. uni qator qism masalalarga bo'lamiz: 1. har bir xizmatchining oylik maoshi qanchaligini aniqlaymiz. 2. kompaniya xodimlari sonini aniqlaymiz. 3. barcha ish haqlarini yig’amiz. 4. hosil bo'lgan yig'indini kompaniya xodimlari soniga bo'lamiz. …

4 / 27

b bo'lib qoldi. lekin 1980-yillar oxirlarida strukturaviy dasturlashning ham ayrim kamchiliklari ko'zga tashlandi. protseduraviy va obyektga mo’ljallangan dasturlash 15 birinchidan, berilgan ma'lumotlar (masalan, xodimlar haqidagi yozuv) va ular ustidagi amallar (izlash, tahrirlash) bajarilishining bir butun tarzda tashkil etilishidek tabiiy jarayon realizatsiva qilinmagan edi. aksincha, protseduraviy dasturlash berilganlar strukturasini bu ma’lumotlar ustida amallar bajaradigan funksiyalarga ajratgan edi. ikkinchidan, dasturchilar doimiy tarzda eski muammolarning yangi yechimlarini ixtiro qilar edilar. bu vaziyat ko'pincha velosipedni qayta ixtiro qilish ham deb aytiladi. ko‘plab dasturlarda takrorlanuvchi bloklarni ko‘p martalab qo'llash imkoniyatiga bo'lgan xohish tabiiydir. buni radio ishlab chiqaruvchi tomonidan priyomnikni yig'ishga o'xshatish mumkin. konstruktor har safar diod va tranzistorni ixtiro qilmaydi. u oddiygina – oldin tayyorlangan radio detallaridan foydalanadi xolos. dasturiy ta’minotni ishlab chiquvchilar uchun esa bunday imkoniyat ko'p yillar mobaynida yo‘q edi. protseduraviy va obyektga mo’ljallangan dasturlash 16 boshqa tomondan, protsedurali dasturlash koddan takroran foydalanish imkonini cheklab qo'yadi. va, nihoyat, shu narsaaniq bo‘ldiki, protsedurali dasturlash …

5 / 27

qilib, hatto eng kichik to'g'rilash ham butun dasturda qator o'zgarishlarni sodir bo'lishiga olib kelar edi. protseduraviy va obyektga mo’ljallangan dasturlash 17 modulli dasturlashda, masalan, modula2 kabi tilda protsedurali dasturlashda topilgan ayrim kamchiliklarni bartaraf etishga urinib ko'rildi. modulli dasturlash dasturni bir necha tarkibiy bo’laklarga, yoki, boshqacha qilib aytganda, modullarga bo'lib tashlaydi. agar protsedurali dasturlash ma'lumotlar va jarayonlarm bo'lib tashlasa, modulli dasturlash, undan farqli o‘laroq, ularni birlashtiradi. modul ma’lumotlarning o'zidan hamda ma’lumotlarga ishlov beradigan protseduralardan iborat. dasturning boshqa qismlariga moduldan foydalanish kerak bo’lib qolsa, ular modul interfeysiga murojaat etadi. modullar barcha ichki axborotni dasturning boshqa qismlarida yashiradi. protseduraviy va obyektga mo’ljallangan dasturlash 18 biroq modulli dasturlash ham kamchiliklardan holi emas. modullar kengaymas bo'ladi, bu degani kodga bevosita kirishsiz hamda uni to’g’ridan to’g'ri o’zgartirmay turib modulni qadam-baqadam o'zgartirish mumkin emas. bundan tashqari, bitta modulni ishlab chiqishda, uning funksiyalarini boshqasiga o'tkazmay (delegat qilmay) turib boshqasidan foydalanib bo’lmaydi. yana garchi modulda turni belgilab bo’lsa-da, bir …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "obyektga mo’ljallangan dasturlash asoslari"

this is your presentation title obyektga mo’ljallangan dasturlash asoslari 1-ma’ruza reja rivojlanish tarixi obyektga mo’ljallangan yondashuv protseduraviy va obyektga mo’ljallangan dasturlash obyektga mo'ljallangan yondashuvning afzalliklari va maqsadlari 2 rivojlanish tarixi 3 obyektga mo’ljallangan dasturlash (omy, ob'ektnoe orientirovanie programmirovanie, object oriented programming – oop) protsedurali dasturlash paradigmasining rivojlanishi natijasida vujudga keldi, bu yerda ma'lumotlar va ularni qayta ishlashning kichik dasturlari (protseduralar, funktsiyalar) rasmiy ravishda bog'liq emas. obyektga yo'naltirilgan dasturlashni yanada rivojlantirish uchun ko'pincha voqea (hodisaga yo'naltirilgan dasturlash) va komponent (komponentga yo’naltirilgan dasturlash, kyd) tushunchalari katta ...

This file contains 27 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "obyektga mo’ljallangan dasturlash asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: obyektga mo’ljallangan dasturla… PPTX 27 pages Free download Telegram