organik kimyo

PPTX 15 pages 313.6 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 313.6 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint reja: 1) organik kimyoga kirish. 2) organik kimyo rivojlanish tarixi. 3) organik moddalarning o`ziga xos xususiyati va anorganik moddalardan farqi. 4) izomeriya hodisasi haqida tushuncha. 5) uglerod atomining oksidlanish darajasi. 6) organik birikmalarga xos bo'lgan reaksiya turlari. organik kimyoga kirish. organik kimyo – organik moddalarni tashkil qiluvchi uglerod birikmalarining ximiyasini o`rganuvchi fandir. molekula tarkibida “c” atomi bo`lgan birikmalar organik birikmalar deyiladi. co, co2, hcn, hscn, h2co3 va shu kislotalarning tuzlari anorganik birikmalarning muhim sinflariga xos xususiyatini namoyon qilganliklari uchun anorganik kimyoa o`rganiladi. c ning qolgan barcha birikmalari organik birikmalar deyiladi. organik birikmalar tarkibida c dan tashqari h2 va o2, n2, s, p galogenlar va ba`zi metallar kirishi mumkin. ushbu organik moddalarni o`rganuvchi fan organik kimyo deyiladi. organik so`zi “organizm” so`zidan olingan. organik kimyo terminini 1808-yilda bersellius kiritgan. bersellius fanga 4 ta termin kiritgan. 1. organik kimyo – 1808-yil 2. izomeriya – 1830-yil 3. allotropiya – 1840 yil 4. …

2 / 15

b atashgan. hcl, hno3, sncl2, nh3 kabi moddalar uchuvchan bo’lgani uchun ular ham vino spirti (c2h5oh) qatori spirtlar deb atashgan. hattoki novshadil spirtini ham (nh4oh) spirtlar qatoriga kiritgan, lekin u anorganik modda spirtmas. organik moddalarni aralashmalar holida o’rganilgan. 2)analitik davr.yani sintez davri.(18-asr ohiridan 19-asrning 60-yillarini o’z ichiga oladi)1770-1860-yil oralig’ini o’z ichiga oladi. i) 1808-yilda shved olimi berselius – tirik organizimdan olinadigan moddalarni organik moddalar deb atashni taklif etgan va vitalistik nazariyaga asos solgan. “vita” hayot degani yani – hayotiy kuch tasirida organik moddalar hosil bolishi mumkin deyishgan. berselius nazariyasiga ko’ra barcha organik moddalar tirik organizmlardan olinadi degan g’oyani ilgari surgan. lekin shu nazariyaga qarshi berselius shogirti nemis olimi vyoller katta zarba bergan. u organik moddalar tirik organizmlardan emas balki anorganik moddalardan ham sintez qilsa bo’ladi deydi 1824 yilda birinchi marta ditsiandan oksalat kislotani suniy yo’l bilan sintez qilgan. (cn)2 + 4h2o = (cooh)2 + 2nh3 1828-yil odam va hayvon organizmida …

3 / 15

hf etgan. kekule va kuper - 1858-yil uglerod atomlari o’zaro birikib uzun zanjir c – s bog’ hosil qilishini aniqlagan. 3) tuzilish nazariyasi davri. 18-asrning 60-yillardan to 20 asr boshlarigacha bo’lgan davr (1860-1900 yilgacha) 1861-yilda butlerov organik birikmalarning tuzilish nazariyasini kash etadi. butlerov tuzilish nazariyasini 5 ta qoidasini tariflab beradi. molekulada atomlar tartibsiz joylashgan emas balki ular bir-biri bilan valentliklariga mos ravishda malum izchillikda birikkan.molekulada atomlarning bunday izchillikda birikishini butlerov kimyoviy tuzilish deb atadi. molekulaning kimyoviy hossalari ular molekulasining tarkibiga va kimyoviy tuzilishiga bog’liq.bu qoidasi orqali izomeriya hossasini tushuntirib bergan. molekulaning xossasiga qarab uning tuzilishini,tuzilishiga qarab uning xossasini oldindan aytib berish mumkin. modda molekulasidagi atomlar va atomlar gruppasi o’zaro bir biriga tasir ko’rsatadi. m; naoh, c2h5oh, no2oh, so2(oh)2 larda gidroksil guruhlar bor.bularning hossalari turlicha; naoh – kuchli asos; c2h5oh – neytral; no2oh va so2(oh)2 – kuchli kislota. xossasini turlicha bo’lishi atomlar va atomlar grupasini bir-biriga tasiri kimyoviy reaksiyalarda modda molekulasini …

4 / 15

ion bog'lanishli birikmalar bo'lib, ular suvda ionlarga oson parchalanadi va ular orasida reaksiyalar tez boradi. organik birikmalar orasidagi reaksiyalar esa sekin boradi, ba'zilari faqat katalizator ishtirokida ketadi. ko'pgina organik birikmalar orasidagi reaksiyalar oxirigacha bormaydi, ya'ni reaksiya mahsulotining unumi yuz foiz bo'lmaydi. 4. organik birikmalar molekulasida turli funksional gruppalar va bog'lanishlarning mavjudligi hamda reaksiyaning borish sharoiti (temperatura, reagentning konsentratsiyasi, katalizator) bir vaqtning o'zida bir nechta parallel va ketma-ket reaksiyalarning sodir bo'lishiga imkon yaratadi. 5. anorganik birikmalar turi 400 000 dan ortiq bo`lsa, organik birikmalar juda ko'p (hozirgacha 10 mln. dan ortiq) va turli-tumandir. bunga sabab, birinchidan, uglerod atomlarining bir-biri bilan o'zaro birikib uzun uglerodli ochiq va halqali zanjir hosil qilish xususiyati bo'lsa, ikkinchidan, organik birikmalarda izomeriya hodisasining keng tarqalganligidir. organik birikmalar hammasi yonadi va co2 va h2o hosil qiladi. anorganik birikmalarni ko`pchiligi esa yonmaydi. izomeriya hodisasi. izomeriya terminini fanga 1830-yilda berselius kiritgan. izomeriya mohiyatini 1864 – yilda butlerov o’zining tuzilish nazariyasini …

5 / 15

anish darajasi —4 dan 0 va +4 gacha bo'lishi mumkin. masalan, metan ch4 da — 4, metanol ch3oh da -2; metanal hcho da - 0; chumoli kislota hcooh da +2; co2da esa +4 ga teng, shu sababli, organik kimyoda oksidlanish darajasi tushunchasi o'rniga valentlik tushunchasi qo'llaniladi. uglerod atomining qo'zg'algan holatdagi valentligi doimo 4 ga teng, ya'ni u to'rtta kovalent bog'lanishga ega. sinf funksional gruppa umumiy formula misolla galogenli birikma -f, -cl, br, o (x- bu yerda galogen) r -x ch3ch2cl-xloretan spirtlar fenollar -oh r - oh c2h5oh-etil spirti c6h5oh-fenol aldegidlar -cho r-cho hcho-metanal ketonlar -co- r-co-r’ ch3-co-ch3-propanon karbon kislotalar -cooh r-cooh ch3cooh-sirka kislota oddiy efirlar -o- r-o-r’ ch3-o-ch3-dimetil efir murakkab efirlar -coo- r-coor’ hcooc2h5-etil formiat nitrobirikmalar -no2 r-no2 ch3no2-nitrometan birlamchi aminlar -nh2 r-nh2 c2h5nh2-etil amin organik birikmalarning sinflari. organik birikmalarning ko’pligi va xilma-xilligi, ularning tuzilishiga qarab sinflarga bo’lib o’rganishni talab etadi. shuning uchun organik birikmalar uglerod atomlarining molekulada jaylashishiga yoki …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organik kimyo"

prezentatsiya powerpoint reja: 1) organik kimyoga kirish. 2) organik kimyo rivojlanish tarixi. 3) organik moddalarning o`ziga xos xususiyati va anorganik moddalardan farqi. 4) izomeriya hodisasi haqida tushuncha. 5) uglerod atomining oksidlanish darajasi. 6) organik birikmalarga xos bo'lgan reaksiya turlari. organik kimyoga kirish. organik kimyo – organik moddalarni tashkil qiluvchi uglerod birikmalarining ximiyasini o`rganuvchi fandir. molekula tarkibida “c” atomi bo`lgan birikmalar organik birikmalar deyiladi. co, co2, hcn, hscn, h2co3 va shu kislotalarning tuzlari anorganik birikmalarning muhim sinflariga xos xususiyatini namoyon qilganliklari uchun anorganik kimyoa o`rganiladi. c ning qolgan barcha birikmalari organik birikmalar deyiladi. organik birikmalar tarkibida c dan tashqari h2 ...

This file contains 15 pages in PPTX format (313.6 KB). To download "organik kimyo", click the Telegram button on the left.

Tags: organik kimyo PPTX 15 pages Free download Telegram