hayvonlar anatomiyasi

PPTX 62 pages 3.0 MB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPTX

Pages 62

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

1-maruza. mavzu: : hayvonlar anatomiyasi” faniga kirish. to‘qimalar, organlar va organlar tizimining tuzilish qonuniyatlari. fan nomi: hayvonlar anatomiyasi. umumiy o`quv soati: 300 soat. shundan: ma`ruza-48 soat amaliy mashg`ulot-48 soat. laboratoriya mashg`uloti-24 soat. mustaqil ta`lim-180 soat asosiy adabiyotlar 1. dilmurodov n.b. “xayvonlar anatomiyasi” fanidan amaliy-laboratoriya mashg‘ulotlar. samarqand 2013 y. o‘quv qo‘llanma 200 bet. 2. yudichev y.f va boshqalar “anatomiya domashnix jivotnix ”omsk 2003 y. darslik 500 bet. 3. klimov a.f., akaevskiy a.i. “anatomiya domashnix jivotnix ” moskva 2003 y. darslik 350 bet. qo‘shimcha adabiyotlar 1. ibragimov sh.i. va boshqalar “sitologiya, gistologiya va embriologiya” toshkent 2006 y. o‘quv qo‘llanma 230 bet 2. allamurodov m.x., dilmurodov n.b. “xayvonlar anatomiyasi” samarqand 2008 y uslubiy qo‘llanma 150 bet 3. narziev d.x. “xayvonlar anatomiyasi” toshkent 1986 y darslik 600 bet. axborot manbaalari 8.www.gov.uz -o‘zbekiston respublikasi xukumat portal. 9.www.lex.uz -o‘zbekiston respublikasi qonun xujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi 10.www.ziyonet.uz. 11. www.veterinariya meditsinasi.uz 12. www.sea@mail.net21.ru 13. www.veterinary@actavis.ru 1-maruza. mavzu: : …

2 / 62

stemasi va ichki sekretsiya organlari yordamida bir – biri bilan bog‘lanadi. hayvon organizmi o‘zi yashayotgan tashqi muhit ta’sirida o‘zgarib turadi. ba’zi organlar biror ta’sir natijasida ko‘p yoki oz o‘zgarishi mumkin. yer yuzidagi ko‘p hayvonlar tuzilishi, katta – kichikligi va yashash sharoitiga ko‘ra juda xilma – xil bo‘ladi. lekin ular qanchalik xilma – xil bo‘lmasin, kelib chiqishi jihatidan bir – biriga yaqin qarindoshdir. ma’lumki, er yuzida hayvonlar birdan paydo bo‘lmagan, balki necha million yillar mobaynida sodda organizmdan murakkab organizmga aylanib borgan. shunday qilib, hayvonot dunyosining sxema tarzidagi shajarasi vujudga kelgan. bularning o‘tmishda o‘z tarixi (filogenezi) va boshqa turlar bilan ozmi – ko‘pmi qon – qarindoshlik munosabati bor. hayvonlar organizmini o‘rganar ekanmiz, avval ularning ajdodlari haqida fikr yuritishimiz lozim. bularning hammasini zoologiya, biologiya fanlari batafsil o‘rganadi. morfologiyadan quyidagi mustaqil bo‘limlar: -anatomiya (organizmning tuzilishini va tashqi muhit bilan muntazam ravishda bog‘liq holdagi taraqqiyotini o‘rganadi); -embriologiya (embrionning rivojlanishini o‘rganadi) va evolyusion morfologiya (hayvonlar organizmining …

3 / 62

skalpel yordamida mayda bo‘laklarga bo‘lib o‘rganiladi. mikroskopik anatomiyada tananing eng mayda qismlari mikroskop yordamida murakkab usul bilan tekshiriladi. makroskopik anatomiyada ko‘zga ko‘rinadigan mayda to‘qimalar binokulyar lupa yordamida qisman kattalashtirib o‘rganiladi. bu usulning qo‘llanilishi natijasida anatomiya fani bir qancha yangiliklar bilan boyiydi. makroskopik anatomiya, odatda anatomiya nomi bilan yuritiladi. mikroskopik anatomiya esa gistologiya nomini olgan. bu fanlarni bir – biridan ajratib bo‘lmaydi, chunki ular o‘zaro juda yaqin bo‘lib, faqat o‘rganish usuli jihatdan farq qiladi. hayvonlar organlarining shakli, hajmi, rangi, qattiq – yumshoqligini hamda bir – biriga bo‘lgan munosabatini va tarkibiy tuzilishini sistematik anatomiya o‘rganadi. ob’ektni o‘rganish usuli jihatidan ham anatomiya bir necha xil bo‘ladi. masalan, topografik anatomiya, bu fan yordamida organlarning o‘zaro joylashuvi o‘rganiladi. bu narsa operatsiya vaqtida juda katta ahamiyatga ega bo‘ladi. hayvonlar yoshiga qarab tuzilishi o‘zgarishini o‘rganadigan anatomiya yosh anatomiyasi, hayvon organizmi konstitutsiyasini o‘rganadigan anatomiya konstitutsional anatomiya, hayvonlarning zotini o‘rganadigan anatomiya esa zot anatomiyasi deb ataladi. organizmlarning tasviriy anatomiyasidan …

4 / 62

morfologik, fiziologik qismlari, hujayra va to‘qima sistemalari ham konstitutsiya asosida o‘rganildi. konstitutsiya tipiga qarab, hayvonlarni tanlash va ulardan juda yaxshi zotlar etishtirish, hayvonlarning sog‘lig‘ini, sharoitga moslashuvini, chidamliligini, jinsiy faoliyati va tez etilishini aniqlash hamda eng yosh vaqtidanoq har tomonlama (nasl olish uchun, bo‘rdoqiga boqish va hokazolar uchun) saralash mumkin. hayvonlar tashqi ko‘rinishining xarakteri ularning skeletiga, muskullari hamda terisining tuzilishiga bog‘liq bo‘ladi. hayvonlar kompleksiyasi ichki organlarning tuzilishi va funksiyasidan iborat. bu narsa ular temperamentini ham hosil qiladi. uchinchidan - hayvonlarning tashqi tuzilishini (ekstererini) o‘rganishda ham anatomiya katta rol o‘ynaydi, kompleksiyani analiz qilishda, asosan, nafas olish, qon aylanish, ovqat hazm qilish, retikula – endoteliy va ichki sekretsiya sistemalari, temperamentni analiz qilishda esa nerv sistemasi katta rol o‘ynaydi. i.p.pavlovning hayvonlarni konstitutsiya tiplariga bo‘lishi bunga misol bo‘ladi. u hayvonlarni tor tanali va keng tanali tiplarga bo‘lgan. masalan, go‘shtdor qoramollar (shortgorn, angus, gellovey, gereford zotlari) keng tanalilar, sersut qoramollar tor tanalilar tipiga kiradi. hozir ikkala …

5 / 62

ing tana tuzilishi yaxshi o‘rganilmagan bo‘lsa ham, veterinariyaning dastlabki belgilari ko‘rina boshlagan. dinning taraqqiy etishi natijasida odam jasadini yorish man qilinishi anatomiya fanini rivojlantirishda katta qiyinchiliklar tug‘dirdi. shundan so‘ng gretsiya vrachlari hayvonlar tanasini yorib o‘rgana boshladilar. qadimgi yunon tabibi, faylasufi gippokrat (eramizdan oldingi 460 – 377 yillar) va uning shogirdlari skelet hamda ichki organlar to‘g‘risida ishonchli dalillar to‘pladilar, lekin organlarning funksiyasi haqida etarlicha ma’lumotga ega bo‘lmadilar. anatomiya fanining rivojlanishida qadimiy yuonistonning yirik olimi va faylasufi aristotel (384 - 322) katta rol o‘ynagan. u 50 ga yaqin hayvon turini solishtirib, ularning tashqi tuzilishini o‘rgandi, ilmiy asosda klassifikatsiyaladi. butun hayvonot dunyosini umurtqali va umurtqasizlar, tirik tug‘uvchilar, tuxum qo‘yuvchilar turkumiga bo‘ldi. aristotel qon tomirlari suyaklarni oziqlantiruvchi manba ekanligini, nervlarning paylardan farqini, yurak bilan qon tomirlarining o‘zaro munosabatini va boshqalarni aniqladi. shu davrda gerofil hayvon va odam anatomiyasini o‘rganib, o‘pka arteriyasini topdi, til osti suyagini, ko‘zning tuzilishini, miya qorinchalarini izohlab berdi. nerv sistemasining markazi …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayvonlar anatomiyasi"

1-maruza. mavzu: : hayvonlar anatomiyasi” faniga kirish. to‘qimalar, organlar va organlar tizimining tuzilish qonuniyatlari. fan nomi: hayvonlar anatomiyasi. umumiy o`quv soati: 300 soat. shundan: ma`ruza-48 soat amaliy mashg`ulot-48 soat. laboratoriya mashg`uloti-24 soat. mustaqil ta`lim-180 soat asosiy adabiyotlar 1. dilmurodov n.b. “xayvonlar anatomiyasi” fanidan amaliy-laboratoriya mashg‘ulotlar. samarqand 2013 y. o‘quv qo‘llanma 200 bet. 2. yudichev y.f va boshqalar “anatomiya domashnix jivotnix ”omsk 2003 y. darslik 500 bet. 3. klimov a.f., akaevskiy a.i. “anatomiya domashnix jivotnix ” moskva 2003 y. darslik 350 bet. qo‘shimcha adabiyotlar 1. ibragimov sh.i. va boshqalar “sitologiya, gistologiya va embriologiya” toshkent 2006 y. o‘quv qo‘llanma 230 bet 2. allamurodov m.x., dilmurodo...

This file contains 62 pages in PPTX format (3.0 MB). To download "hayvonlar anatomiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hayvonlar anatomiyasi PPTX 62 pages Free download Telegram