metrologiya asoslari

PPTX 13 pages 467.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 467.3 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

kirish.metrologya asoslari. mavzu: kirish. metrologiya asoslari reja: kirish metrologiya sohasida ishlatiladigan asosiy atamalar va ta'riflar metrologik ta’minotning asosiy maqsadi si tizimi birliklarining qo’llanilishi. o’lchash vositalari o’lchash vositalari va ularning metrologik xususiyati kirish mamlakatimizda qabul qilingan modernizatsiyalash dasturlarining asosiy va umumiy yo’nalishlari sifatida eskirgan uskuna va dastgohlarni tugatish, mahsulot assortimentini kengaytirish, ishlab chiqarishga zamonaviy texnika va texnologiyalarni jalb etish, mahalliy xom ashyo va imkoniyatlarimizga asoslangan innovatsion, chiqindisiz va ekologik toza texnologiyalarni jalb etish, mahsulot sifatini va sertifikatsiyani boshqarish tizimini ishlab chiqish, ishlab chiqarish xarajatlari va xom ashyo sarfini kamaytirish kabilarni ko’rsatish mumkin. sanoat tarmoqlarida kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish hamda yuqori texnologiyaga asoslangan zamonaviy ishlab chiqarishlarni tashkil etish uchun keng imkoniyatlar yaratish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subektlari tomonidan ishlab chiqarishga innovatsion texnologiyalar joriy etilish kerakligi ta'kidlandi. tayyor mahsulotlarning eksport salohiyatini oshirib borish natijasida uning ishlab chiqarish darajasining yaxshilanishiga olib keladi. mahsulot sifatidan davlatning texnik takomillashgani va rivojlanganligiga baho bersa …

2 / 13

i va qo’llanilish imkoniyatlarini aniqlashda muhim xossalariga me'yoriy talablarni asoslashdir. bozor munosabatlari sharoitida yuqori sifatli mahsulotni yaratish, ta'minlash va rejalashtirish zamonaviy baholash uslublari va sifat ko’rsatkichlarining standartlari bo’yicha bilimni talab etadi. ushbu darslikning asosiy maqsadi, kerakli ma'lumotlarni berish va amaliyotda uslublarning qo’llanilishini ko’rsatishdir. shu bilan bir qatorda iqtisodni rivojlantirishning asosiy shartlaridan biri, mahsulot sifatini sistematik ravishda oshirib borishdir. mahsulot sifatini oshirish, assortimentlarini kengaytirish va iste'molchilar talabini qondirish hozirgi bozor iqtisodiyotining muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. mahsulot sifat darajasini ta'minlash uchun standartlar va texnik shartlarning me'yoriy talablariga bog’liq holda sistematik nazorat ishlarini olib borish lozimdir. «metrologiya» - o’lchashlar, ularning birligini ta'minlash usullari va vositalari hamda kerakli aniqlikka erishish yo’llari haqidagi fandir. "metrologiya" so’zi grekcha so’zdan olingan bo’lib, "metron"-o’lchash, "logos" - ta'limot ma'nosini anglatadi, ya'ni, o’lchash ta'limoti demakdir. «kattalik»- sifat jihatidan ajratilishi va miqdor jihatidan aniqlanishi mumkin bo’lgan hodisalar, moddiy tizim, moddaning xususiyatidir. «o’lchaniladigan kattalik»-o’lchash vazifasining asosiy maqsadiga muvofiq o’lchanishi lozim bo’lgan, o’lchanadigan …

3 / 13

ladigan kattalik. «kattaliklar tizimi»-kattaliklarning birlari mustaqil, boshqalari esa mustaqil kattaliklarning funktsiyasi deb qabul qilinadigan printsiplarga muvofiq tashkil etilgan kattaliklar to’plami. metrologiya sohasida ishlatiladigan asosiy atamalar va ta'riflar «asosiy kattalik»-tizimga kiradigan va tizimning boshqa kattaliklaridan mustaqil deb shartli ravishda qabul qilingan kattalik. «hosilaviy kattalik»-tizimga kiradigan va bu tizimning asosiy kattaliklari orqali aniqlanadigan kattalik. «kattalikning o’lchov birligi»-shartli ravishda 1 ga teng qiymat berilgan va o’zi bilan bir turli kattaliklarni miqdor jihatdan ifodalash uchun qo’llaniladigan, belgilangan o’lchamli kattalik. «kattaliklar birliklari tizimi»-berilgan kattaliklar tizimi uchun qabul qilingan printsiplarga muvofiq tuzilgan kattaliklarning asosiy va hosilaviy birliklari majmui. «kattaliklar birliklari tizimining asosiy birligi»-asosiy kattalikning berilgan birliklar tizimidagi birligi. «kattaliklar birliklari tizimining hosilaviy birligi»-asosiy birliklar yoki asosiy va aniqlangan hosilaviy birliklar bilan bog’lovchi tenglamaga muvofiq tashkil topgan, kattaliklar tizimining hosilaviy kattalik birligi. «kattalikning tizimdan tashqari birligi»-qabul qilingan birliklar tizimiga kirmaydigan kattalik birligi. «kattalikning karrali birligi»-tizimli yoki tizimdan tashqari birlikdan butun son marta katta bo’lgan kattalik birligi. «kattalikning …

4 / 13

metrologik tekshiruv va nazorat quyidagilarga nisbatan qo’llaniladi: -o’lchov birliklari; -o’lchash va sinash vositalari, shu jumladan etalonlar, modda va materiallar tarkibi va xossalarining standart namunalari, axborot-o’lchash tizimlari; -o’lchash va sinashlarni bajarish uslublari; -o’lchash va sinashlarning natijalari; -o’lchash vositalarini yaratuvchi, ishlab chiqaruvchi, foydalanuvchi, qiyoslovchi va ijaraga beruvchi, o’lchashlarni bajarish uslublarini yaratish, attestatsiyalashni amalga oshiruvchi tadbirkorlik sub'ektlari; -o’lchashlarni amalga oshiruvchi shaxslar; -metrologik talablar qo’yiladigan boshqa ob'ektlar. metrologik tekshiruv va nazorat quyidagilarga bo’linadi: -davlat metrologik tekshiruvi va nazorati; -yuridik shaxslar tomonidan bajariladigan metrologik tekshiruv va nazorat. xorijda ishlab chiqarilgan, import bo’yicha keltiriladigan standart namunalar qo’llanilishiga belgilangan tartibda ruxsat etiladi. xalqaro va hududiy tashkilotlarda yaratilgan standart namunalar, agar bu ishda o’zbekiston davlati qatnashgan va standart namunalarni tan olishga qo’shilgan bo’lsa, bunday standart namunalar uni tan olishda ko’rsatilgan shartlarga muvofiq qo’llaniladi. standart namunalar uchun metrologik tavsilotlar o’rnatilgan bo’lishi lozim, bunday tavsilotlar standart namunalarni yaratish va chiqarishga xujjatlarda me’yorlanadi. standart namunalarni yaratish va chiqarish xujjatlarida ularning muayyan …

5 / 13

dek standart namunalar nusxasining sertifikati (guvohnomasi)da ham keltiriladi. si tizimi birliklarining qo’llanilishi. 1954 yil o’lchovlar va tarozilar bo’yicha xalqaro x-bosh konferentsiyasi yangi birliklarga quyidagi talablarni qo’yadi . ilm, fan, texnika bo’yicha barcha sohani qamrab olishi kerak. fizikaviy hosila birliklarni tuzish uchun asos bo’lsin. ishlatilayotgan birliklarning qulay turidan foydalanilsin. qabul qilingan birliklar etalon orqali katta aniqlik bilan tekshirilsin. ushbu konferentsiya yig’ilishida 1956 va 1958 yillarda taklif etilgan birliklardan 6 ta asosiy, 2 ta qo’shimcha va 27 ta hosila birliklarning ro’yxatini tuzishgan. xalqaro birliklar tizimini “si” deb ataganlar . «si» tizimi bo’yicha qabul qilingan asosiy va qo’shimcha (xalqaro) birliklar t/r kattaliklar o’lcham birliklarining nomi ruscha belgisi xalqaro belgisi 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. uzunlik og’irlik vaqt elektr tokining kuchi termodinamik harorat yorug’lik kuchi modda miqdori metr kilogramm sekund amper kelvin kandela mol m kg s a k kd mol m kg s a k cd mol qo’shimcha birliklar 1. yassi …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metrologiya asoslari"

kirish.metrologya asoslari. mavzu: kirish. metrologiya asoslari reja: kirish metrologiya sohasida ishlatiladigan asosiy atamalar va ta'riflar metrologik ta’minotning asosiy maqsadi si tizimi birliklarining qo’llanilishi. o’lchash vositalari o’lchash vositalari va ularning metrologik xususiyati kirish mamlakatimizda qabul qilingan modernizatsiyalash dasturlarining asosiy va umumiy yo’nalishlari sifatida eskirgan uskuna va dastgohlarni tugatish, mahsulot assortimentini kengaytirish, ishlab chiqarishga zamonaviy texnika va texnologiyalarni jalb etish, mahalliy xom ashyo va imkoniyatlarimizga asoslangan innovatsion, chiqindisiz va ekologik toza texnologiyalarni jalb etish, mahsulot sifatini va sertifikatsiyani boshqarish tizimini ishlab chiqish, ishlab chiqarish xarajatlari va xom ashyo sarfin...

This file contains 13 pages in PPTX format (467.3 KB). To download "metrologiya asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: metrologiya asoslari PPTX 13 pages Free download Telegram