o'zbekiston respublikasida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan favqulotda vaziyatlar va ularni oldini olish borasida amalga oshirilayotgan islohatlar

DOC 14 pages 102.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 102.0 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

favqulodda vaziyatlar haqida tushuncha o'zbekiston respublikasida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan favqulotda vaziyatlar va ularni oldini olish borasida amalga oshirilayotgan islohatlar reja: 1. favqulodda vaziyatlar haqida tushuncha. 2. o`zbekiston respublikasi hududida sodir bo`lishi mumkin bo`lgan favqulodda vaziyatlar 3. o'zbekiston respublikasida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan favqulotda vaziyatlar va ularni oldini olish favqulodda vaziyat (fv)- ma'lum hududda yuz bergan faloqat, haloqat va boshqa turdagi ofatlar natijasida kishilarning o`limiga, salomatligiga, tevarak atrofdagi tabiiy muhitga sezilarli moddiy zarar yetkazuvchi, odamlarning turmush sharoitini buzilishiga olib keladigan holatdir. fvlar tavsifiga ko`ra (sababi va kelib chiqish manbaiga ko`ra): 1. tabiiy tusdagi fv. 2. texnogen tusdagi fv. 3. ekologik tusdagi fv larga bo`linadi. tabiiy tusdagi fv larga 3 xil turdagi xavfli xodisalar kiradi: 1) geologik xavfli xodisalar:- zilzilalar, yer ko`chishlar, tog` o`pirilishlari va boshqa xavfli geologik xodisalar; 2) gidrometereologik xavfli xodisalar – suv toshqinlari, sellar, qor ko`chkilari, kuchli shamollar (dovullar), jala va boshqa gidrometereologik xodisalar. 3) favqulodda epidemiologik, epizotik …

2 / 14

o`lgan ob'yektlardagi avariyalar. 4. energetika va kommunal tizimlardagi avariyalar 5. bino va inshootlarning birdan qulab tushishi bilan bog`lik avariyalar. 6. radioaktiv va boshqa xavfli hamda ekologik jihatdan zararli moddalardan foydalanish yoki ularni saqlash bilan boglik avariyalar. 7. gidrotexnik inshootlardagi haloqatlar va avariyalar. ekologik tusdagi fvlar – asosan 3 xil bo`ladi: 1) quruqlik (tuproq, yer osti)ning holati o`zgarishi bilan bogliq vaziyatlar: haloqatli ko`chkilar- foydali qazilmalarni qazish chog`ida yer ostiga ishlov berilishi va insonning boshqa faoliyati natijasida yer yuzasining o`pirilishi, siljishi; tuproq va yer sanoati tufayli kelib chiqadigan toksikantlar bilan ifloslanishi, og`ir metallar, neft maxsulotlari, shuningdek, qishloq xo`jaligi ishlab chiqarishida odamlarning sog`lig`i uchun xavf soluvchi kontsentratsiyalarda qo`llaniladigan pestitsidlar va boshqa zaharli ximikatlar mavjudligi. 2) atmosfera (havo muhiti) tarkibi va xossalari o`zgarishi bilan bogl`iq bo`lgan vaziyatlar havo muhitining quyidagi ingridiyentlar bilan ekstrimal yuqori ifloslanishi: -oltingugurtli oksid, azotli oksid, azotli oksid, uglerodli oksid, dioksid, qurum, chang va odamlar sog`lig`iga xavf soluvchi kontsentratsiyalarda antropogen tusdagi …

3 / 14

ylarining zararli moddalar bilan ifloslanishi oqibatida ichimlik suvining keskin yetishmasligi. hozirgi vaqtda birlashgan millatlar tashkiloti – bmt bo`yicha fvlarning tavsifiga yana qo`shimcha qilib: a) ijtimoiy-siyosiy tavsifdagi fv; b) harbiy tavsifdagi fvlarni kiritish mumkin. fvlar xavfning tarqalish tezligiga ko`ra quyidagi guruhlarga bo`linadi: a) tasodifiy fv- yer silkinishi, portlash, transport vositalaridagi avariyalar va boshqalar. b) shiddatli fv - yong`inlar, zaharli gazlar otilib chiquvchi portlashlar va boshqalar. v) mu'tadil (o`rtacha) fv – suv toshqinlari, vulqonlarning otilib chiqishi, radioaktiv moddalar oqib chiquvchi avariyalar va boshqalar. g) ravon fv- sekin-asta tarqaluvchi xavflar; qurg`oqchilik, epidemiyalarning tarqalishi, tuproqning ifloslanishi, suvni kimyoviy moddalar bilan ifloslanishi va boshqalar. fvlar yana tarqalish miqyosiga (shikastlanganlar soniga hamda moddiy yuqotishlar miqdoriga qarab) ko`ra 4 guruhga bo`linadi; 1) lokal (ob'yekt miqyosida) fv - biror ob'yektga ta'lluqli bo`lib, uning miqyosi o`sha ob'yekt hududi bilan chegaralanadi. bunday vaziyat natijasida 10 dan ortiq bo`lmagan odam jabrlangan yoki 100 dan ortiq bo`lmagan odamning hayot faoliyati sharoitlari buzilgan …

4 / 14

arar fv paydo bo`lgan kunda eng kam oylik ish haqi miqdorining 0.5 million baravaridan ortigini tashkil etadigan, hamda fv mintaqasi viloyat chegarasidan tashqariga chiqadigan, respublika miqyosida tarqalishi mumkin bo`lgan fv tushuniladi. 4) transchegaraviy (global) tavsifdagi fv - deyilganda esa, oqibatlari mamlakat tashqarisiga chiqadigan yohud fv chet elda yuz bergan va o`zbekiston hududiga dahldor holat tushuniladi. bunday faloqat oqibatlari har bir mamlakatning ichki kuchlari va mablag`i bilan hamda xalqaro hamjamiyat tashkilotlari mablag`lari hisobiga tugatiladi. masalan, orol muammosi nafaqat o`zbekiston davlati uchun, balki unga chegaradosh bo`lgan turkmaniston, qozog`iston va boshqa davlatlar uchun ham faloqat keltiruvchi vaziyatdir. shuning uchun oxirgi vaqtda orol muammosini hal qilishga o`zbekiston davlatining kuch va mablag`laridan tashqari butun jahon hamjamiyati tashkilotlari (ekosan yunep va boshq.) mablag`lari va kuchlaridan foydalanilmoqda. o`zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qaroriga ko`ra bizning mintaqada 7 xil fv turlari tasdiqlangan: 1. zilzilalar, yer surilishi; 2. sel, suv toshqinlari va boshqalar; 3. kimyoviy-xavfli ob'yektlarda avariya va faloqatlar (o`tkir …

5 / 14

tarqalish miqyosi (masshtabi)ga bog`likdir. fv oqibatining asosiy turlari: o`lim, odamlarni kasalanishi, inshootlarning buzilishi, radioaktiv ifloslanishlar, kimyoviy va bakterial zaharlanishlardir. yana shuni alohida qayd qilish kerakki, fv ning kupgina holatlarida boshqa zararli omillar bilan birga ruhiy jaroxatlovchi holatlar ham mavjud bo`ladi. bu paytda o`ta kuchli tasodifiy ta'sirlar odamning ruhiy holatini buzilishiga olib keladi. bu ta'sirning xavfli yeri shundaki, bu ruhiy holat faqatgina shu ta'sir hududidagina emas, undan chiqqandan keyin ham davom etishi mumkin. fv xavfini oldindan ma'lum aniqlikda bilish mumkin bo`lsada, ammo uning ruhiy ta'sirini aniq aytish mushkul hisoblanadi. fv ning zararli va xavfli omillari ta'siri ostida joylashgan aholi, hayvonlar, inshootlar, moddiy resurslarning barchasi - «shikastlanish o`chog`i» deyiladi. oddiy (bir turli) shikastlanish o`chog`i deb, faqat bir shikastlovchi omil ta'sirida hosil bo`ladigan o`choq tushuniladi. masalan, portlash, yong`in natijasida buzilish, kimyoviy zaharlanish kuzatiladi. murakkab (ko`p turli) shikastlanish o`chog`i deganda bir necha shikastlovchi omillar ta'sirida yuzaga kelishi tushuniladi. masalan, kimyo korxonasida portlash – binolarning …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston respublikasida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan favqulotda vaziyatlar va ularni oldini olish borasida amalga oshirilayotgan islohatlar"

favqulodda vaziyatlar haqida tushuncha o'zbekiston respublikasida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan favqulotda vaziyatlar va ularni oldini olish borasida amalga oshirilayotgan islohatlar reja: 1. favqulodda vaziyatlar haqida tushuncha. 2. o`zbekiston respublikasi hududida sodir bo`lishi mumkin bo`lgan favqulodda vaziyatlar 3. o'zbekiston respublikasida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan favqulotda vaziyatlar va ularni oldini olish favqulodda vaziyat (fv)- ma'lum hududda yuz bergan faloqat, haloqat va boshqa turdagi ofatlar natijasida kishilarning o`limiga, salomatligiga, tevarak atrofdagi tabiiy muhitga sezilarli moddiy zarar yetkazuvchi, odamlarning turmush sharoitini buzilishiga olib keladigan holatdir. fvlar tavsifiga ko`ra (sababi va kelib chiqish manbaiga ko`ra): 1. tabiiy tusdagi fv. 2. texno...

This file contains 14 pages in DOC format (102.0 KB). To download "o'zbekiston respublikasida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan favqulotda vaziyatlar va ularni oldini olish borasida amalga oshirilayotgan islohatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston respublikasida yuza… DOC 14 pages Free download Telegram