qadimgi yunonistonda afina va sparta raqobati

DOC 22 pages 93.5 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.5 KB

File type DOC

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

qadimgi yunonistonda afina va sparta raqobati reja: 1. qadimgi lakonika, messeniyaning joylashuvi, tabiati va aholisi 2. miloddan avvalgi v–iv asrlarda afinaning kuchayishi va bilan sparta raqobati 3. afina quldorlik demokratiyasi va yunon manzilgohlari sparta (qadimgi yunoncha: σπάρτη, lotincha: sparta) yoki lakedemon (qadimgi yunoncha: λακεδαίμων, lotincha: lacedaemon) — lakoniya (peloponnes) dagi yunon shahar-davlati (polney); mil. av. 8—6-asrlarda pelopponesning janubiy qismini bosib olgach, yirik davlatga aylangan. rivoyatga koʻra, spartadagi davlat tuzumiga likurg (9—8-asrlar) tomonidan asos solingan. spartiatlar (spartaning toʻla huqukli fuqarolari) oʻzlariga biriktirib qoʻyilgan ilotlar bilan teng ravishda davlat yer boʻlaklariga egalik qilishgan, oʻzlari esa, asosan, harbiy ish bilan mashgʻul boʻlishgan. hunarmandchilik va savdo perieklar qoʻlida boʻlgan. sparta — oligarxik davlat tuzumiga ega polisning yuksak namunasi; davlat ishlari gerusiya, soʻngra eforlar kollegiyasi tomonidan hal etilgan. afina va sparta oʻrtasidagi raqobat 431—404-yillardagi peloponnes urushiga olib kelgan[1]; sparta unda gʻalaba qozonib yunoniston ustidan oʻz hukmronligini oʻrnatgan. mil. av. 4—3-asrlarda spartada tovarpul munosabatlari taraqqiy etgan, …

2 / 22

qiladi. lakonika viloyat peloponnes yarimorolining janubi-sharqiy qismida joylashgan. viloyat o`rtasidagi yevfrot daryosi oqib o`tib, lakon qo`ltig`iga borib quyiladi. daryo vodiysini uch tomondan baland va o`tish qiyin bo`lgan tog`lar o`rab turadi. tog`larda temir va har turli ma`danlar serob. lakon qo`ltig`i qirg`oqlari kemalar to`xtashi uchun noqulay. daryo vodiysining tuprog`i serunum, sero`t, yaylovlari esa chorva mollarini boqish uchun qulay bo`lgan. mamlakat iqlimi yumshoq, qishi u qadar sovuq emas, yozi esa o`rtacha issiqlikka ega edi. peloponnesdagi messeniyaning bir qismi ham sparta davlati tarkibiga kirgan. messeniya viloyati yarimorolning g`arbi tomoniga joylashgan. qadimgi lakonika va messeniyaning qulay tabiiy sharoiti bu yerda ibtidoiy davrdan boshlab odamlarning yashashiga imkon bergan. miloddan avvalgi iii mingyillik oxiri va ii mingyillikning birinchi yarmida bu yerda krit-miken madaniyatiga mansub bir qancha aholi markazlari bo`lgan. ularning eng yirigi pilos edi. spartada juda qadimdan boshlab axeya, doriy va boshqa yunon qabilalari yashaganlar. spartada tarbiya. spartaliklar o`g`il bolalarni yoshlik chog`idanoq boiajak jangchilar va hukmron efoiralarning …

3 / 22

bo`lgan. ular kattalar ruxsat bersalargina gapirar edilar. yunonlar hazil tariqasida «tosh haykallaming nidosini ko`prnq eshitsang-eshitasanki, spartalik bolalarning ovozini kamdan-kam eshitasan», deyishar edi. spartaliklar o`smirlarni kuchli, jasur va chidamli qilib tarbiyalaganlar. ular juda berahm, shafqatsiz va qo`pol bo`lib, o`qish va yozishnj arang bilganlar. 5. spartaning siyosiy tuzumi va xo`jaligi. mahalliy aholini asoratda saqlash uchun spartaliklarga kuchli davlat kerak edi. mamlakatda butun hokimiyat spartaliklar qo`lida edi. ular o`z yig`inlarida aslzoda spartaliklardan oqsoqollar kengashini sayllar edilar. davlatning ma`muriy va harbiy ishlariga saylangan ikki podsho rahbarlik qilgan. har ikki podsho ham oqsoqollar kengashining a`zosi edi. kengash davlat ahamiyatiga ega bo`lgan masalalarni podsholar rahbarligi ostida hal etganlar va jinoyatchilarni sud qilganlar. qurol-yarog` ko`tarishga kuchi yetgan spartaliklarning hammasi jangchi bo`lib, ular faqatgina harbiy ishlar bilan shu-g`ullanganlar, tinchlik vaqtlarda esa jangchilar harbiy mashq bilan shug`ullanganlar. spartalik jangchi yoniga qurol-yarog`ini qo`yib uxlagan. ular qilich, nayza, kamon, dubulg`a, qalqon va gurzilar bilan qurollanganlar. ular saf tortib, tartib bilan jangga …

4 / 22

r qatorda chorvachilik bilan shug`ullanganlar. chorvadorlar qo`y, echki, ot, eshak, xachir va qoramol boqib parvarish qilganlar. chorva mahsulotlari aholini sut, sariyog`, qatiq, pishloq va go`sht mahsulotlari bilan ta`minlagan. qo`y-echkilardan olingan jun, qpramol terilari to`qimachilik va charm ishlashga xomashyo yetkazib bergan. ho`kiz, ot va xachirlardan qishloq xo`jalik ishlarida va minib yurishda foydalanilgan. otlar esa otliq qo`shin va jang aravalari uchun juda zarur bo`lgan. spartada to`qimachilik, kulolchilik, qurolsozlik, zargarlik, kemasozlik, me`morchilik, temirchilik va hunarmandchilikning boshqa sohalari yaxshi rivojlangan edi. sparta dengizchilik yaxshi rivojlangan davlat bo`lgan. dehqonchilik, chorvachilik va hunarmandchilikning rivojlanishi savdo-sotiqning ravnaqi uchun katta imkoniyat ochib bergan. spartaliklar suv va quruqlik yo`uari orqali arkadiya, elida, korinf, attika va yunon daryosining ko`p joylari bilan savdo-sotiq olib borganlar. ayni paytda sparta, misr, kichik osiyo, italiya, shimoliy afrika mamlakatlari bilan ham savdo qilgan. xo`jalikning rivojlanishi tabaqalanishni kuchaytirgan. miloddan avvalgi vii–vi asrga kelib spartada kuchli quldorlik davlati vujudga kelgan. keyinchalik sparta yunon olamida hukmdorlikni qo`lga kiritish …

5 / 22

go`sht, yog`, jun, teri, sut, qatiq mahsulotlari bilan ta`minlagan. ot, eshak, xachir va ho`kizlardan uy-ro`zg`or, qishloq xo`jaligi va harbiy maqsadlarda foydalanilgan. yunonistonni hunarmandchilik mamlakati desa ham bo`ladi. miloddan avvalgi vi–v va undan keyingi asrlarda hunarmandchilik juda ham rivojlangan. yunonistonning yirik qishloqlari va shaharlarida ergastriyalar nomi bilan mashhur bo`lgan ishxonalar va ustaxonalar ko`p edi. bunday ergastriyalarda 20–30 kishi ishlab, ularning asosiy qismini yollanma ishchilar va qullar tashkil etgan. mashhur notiq demosfenning yozishicha otasining qurolsozlik ishxonasida 32 qul ishlagan ekan. hunarmandchilikning rivojlanishi natijasida yunoniston polislari, xususan afina nihoyat darajada boyib ketgan. yunonistonda qishloq xo`jaligi, ayniqsa hunarmandchilikning rivojlanishi savdo-sotiqning yanada ravnaq topishiga olib kelgan. yunonistonning har bir shahri va yirik qishloqlarida ochiq va yopiq turdagi bozorlari bo`lgan. yunoniston fuqarolari va xorijiy savdogarlar shu bozorlarda o`z mahsulotlarini sotganlar va boshqa buyumlar sotib olganlar. polis markazlari, xususan afina savdo-sotiqning muhim markaziga aylangan. afinadan 5–6 km masofada joylashgan pirey attikaning asosiy savdo-sotiq porti hisoblangan. bu portda …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi yunonistonda afina va sparta raqobati"

qadimgi yunonistonda afina va sparta raqobati reja: 1. qadimgi lakonika, messeniyaning joylashuvi, tabiati va aholisi 2. miloddan avvalgi v–iv asrlarda afinaning kuchayishi va bilan sparta raqobati 3. afina quldorlik demokratiyasi va yunon manzilgohlari sparta (qadimgi yunoncha: σπάρτη, lotincha: sparta) yoki lakedemon (qadimgi yunoncha: λακεδαίμων, lotincha: lacedaemon) — lakoniya (peloponnes) dagi yunon shahar-davlati (polney); mil. av. 8—6-asrlarda pelopponesning janubiy qismini bosib olgach, yirik davlatga aylangan. rivoyatga koʻra, spartadagi davlat tuzumiga likurg (9—8-asrlar) tomonidan asos solingan. spartiatlar (spartaning toʻla huqukli fuqarolari) oʻzlariga biriktirib qoʻyilgan ilotlar bilan teng ravishda davlat yer boʻlaklariga egalik qilishgan, oʻzlari esa, asosan, harbiy ish bi...

This file contains 22 pages in DOC format (93.5 KB). To download "qadimgi yunonistonda afina va sparta raqobati", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi yunonistonda afina va s… DOC 22 pages Free download Telegram