tashqi va ichki xavflar

DOCX 15 pages 278.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 278.2 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

tashqi va ichki xavflar reja 1. “iqtisodiy xavfsizlik” tushunchasi 2 bozor munosabatlari sharoitida iqtisodiy tashqi va ichki xavfsizlik 3 iqtisodiy tahdidlar va xavflar xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab jahon iqtisodiyotida katta o zgarishlar amalga osha boshladi. bu integratsiya jarayonlarida va xalqaro mehnat taqsimotida, globallashuv jarayonlarining tezlashuvida namoyon bo'1di. jahon mamlakatlarining taraqqiyot darajasidagi tafovutlarning kuchayib borishi va rivojlangan davlatlar tomonidan teng bo’lmagan iqtisodiy munosabatlari amalga oshirilishi, ya’ni bilvosita nazorat qilish (investitsiyalar kiritish, kredit va subsidiyalar berish yo’h bilan) siyosatini amalga oshirish, ba’zi hollarda siyosiy tazyiq o’tkazish kabi hodisalar ham hozirgi davming xususiyatlaridan biriga aylanib bormoqda. iqtisodiy jihatdan qaram mamhkatlarga savdo embargosi orqali siyosiy shartlar qo’yish amaliyotini, buning oqibatlarini boshdan kechirgan iroq, eron, liviya, kuba kabi mamlakatlar misolida ko rish mumkin. ma'lum davrlarda jahon iqtisodiyotida, alohida olingan mintaqalarda, mamlakatlarda sodir bo’ladigan turh inqirozlar milliy, shu jumladan iqtisodiy xavfsizlikni ta’minlash muammolarining dolzarbhgini oshiradi. ma’lumki, aqsh ipotekalı kreditlash tizimidan boshlanib, keyinchalik jahon iqtisodiyotini qamrab …

2 / 15

ning ajralmas tarkibiy qismiga aylandi. o’zbekiston respublikasi prezidenti i.karimovning “jahon moliyaviy- iqtisodiy inqirozi, o’zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo’llari va choralari” asarida ta'kidlanganidek, buning tasdig’ini respublikaning tashqi dunyo bilan aloqalarining tobora kuchayib borayotganida, taraqqiy topgan yetakchi davlatlar ko magida iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirish, modernizatsiya qilish, texnik va texnologik qayta jihozlash bo’yicha dasturlarni amalga oshirilayotganligida, o’zbekistonning xalqaro savdo tizimiga integratsiyalashuvida va boshqalarda ko rish mumkin. bunday sharoitda mamlakat korxonalarini tashqi bozorlarda raqobatbardosh bo’lishini ta’minlash, dunyo bozorlari talabiga javob beradigan mahsulotlar ishlab chiqarish, eksportni rag'batlantirish, milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini oshirish muhim ahamiyat kasb etadi. iqtisodiyotning raqobatbardoshligini ta’minlash esa mamlakat iqtisodiy xavfsizlıgini ta’minlashning muhim ornili bo’lık hisoblanadi. bozor munosabatlari sharoitida iqtisodiy xavfsizlikni ham, milliy xavfsizlikni ham birdek ta’minlash davlatning eng asosiy funksiyalaridan biri bo’lıb hisoblanadi. amerikalik mutaxassislarning fıkriga ko ra, iqtisodiy xavfsizlik ta’minlanishi uchun kamida ikkita shart bajarilishi kerak: birinchisi, mamlakatning iqtisodiy mustaqilligini, xo’jalikning taraqqiy etishiga tegishh bo’lgan qarorlarni o'z manfaatlaridan kelib chiqib qabul qilish …

3 / 15

turish mexanizrnini, ikkinchi tomondan, davlatning himoyachi sifatidagi funksiyalari, shu maqsadda tashkil etiladigan institutlarni o rganish ushbu fanning predmeti bo’lib hisoblanadi. milliy iqtisodiyot va unda amalga oshadigan jarayonlar “iqtisodiy xavfsizlik” fanining ob’yektini tashkil etadi. davlat, jamiyat va shaxsning muhim hayotiy manfaatlaridan kelib chiqqan holda mamlakat iqtisodiy xavfsizhgini ta’minlash borasida nazariy va amahy bilirnlar berish fanning maqsadi bo’lib hisoblanadi. mamlakatning iqtisodiy xavfsizhgi holati mezon va ko rsatkichlar tizimi orqali baholanadi. makro va mikro darajada iqtisodiy xavfsizlikka bo’ladigan tahdidlami tahlil qilish va bashoratlashda iqtisodiy xavfsizlikning mingdan ziyod ko rsatkichlaridan foydalaniladi. lekin shularning ichida 19 ta indikatordan foydalanish maqsadga muvofiq deb hisoblaniladi. bu indikatorlar iqtisodiyotning real va mohyaviy sektorlarida va jtimoiy sohada iqtisodiy xavfsizlikning muhim jihatlarini ifodalaydi. 19 ta indikatorning xususiyatlaridan bin ular orasidagi o zaro bog’liqlikdir. iqtisodiy xavfsizlikning mezon va ko rsatkichlari asosida iqtisodiy tizimning amal qilishidagi tahlikali chegaralar belgilanadi. ko rsatkichlar tahlikali chegaralar sifatida qabul qilingan birliklardan chekingan holatlarda tizim izchil rivojlanishga …

4 / 15

aralarga rioya qilrnaslik takror ishlab chiqarishning turli elementlarini normal taraqqiy etishiga to’sqinlik qiladi. iqtisodiy xavfsizlikda negativ, buzuvchi jarayonlarning shakllanishiga ohh keladi. iqtisodiy xavfsizlikning miqdoriy ko rsatkichlari bo’yicha milliy manfaatlarni ta’minlash maqsadida ko rsatkichlarning eng quyi yoki yuqori chegaralari aniqlanadi. hokimiyat institutlari tomonidan amalga oshiriladigan iqtisodiy xavfsizlik siyosati ko rsatkichlarning barchasini me'yorida saqlab turishga qaratilishi kerak. iqtisodiy xavfsizlikning bir chegaraviy ko rsatkichi boshqa shunday ko rsatkichning yomonlashuvi hisobiga ta’minlanishi mumkin emas. davlat har bir konkret holatda xavfsizlik va iqtisodiy samaradorlikni uyg'un1ashuvini ta’minlashga harakat qilishi kerak bo’ladi. ayni paytda qisqa davr orahg’ida foyda keltirishi mumkin bo'1gan ish, strategik jihatdan umuman foydasiz bo’lishi mumkin. iqtisodiy xavfsizlikning mezoni — iqtisodiy xavfsizlikning mohiyatini ifodalovchi muhim jarayonlar nuqtai nazaridan iqtisodiy holatni baholash hisoblanadi. u quyidagilarni o'z ichiga oladi: resurs salohiyati va uni rivojlantirish imkoniyatlarini baholash; resurs, kapital, mehnatdan samarali foydalanish darajasini etakchi mamlakatlar darajasiga va shuningdek, ichki va tashqi xarakterga ega bo'lgan tahdidlar minimumni tashkil etgandagi …

5 / 15

[footnoteref:3] [2: isaxodjaev a., rasulev a. xufiyona iqtisodiyot va iqtisodiy xavfsizlik. –t.: o’zbekiston respublikasi iiv akademiyasi, 2019.] [3: karimov i.a. mamlakatimizni modernizatsiya qilish va kuchli fuqarolik jamiyati barpo etish ustuvor maqsadimizdir. o’zbekiston respublikasi oliy majlisi qonunchilik palatasi va senatining qo’shma majlisidagi ma’ruza. – t.: o’zbekiston, 2020 ] mutaxassislarning fıkricha, mezonlar biror-bir harakatni amalga oshirish uchun yo’llanma sifatida qabul qilinishi mumkin emas. uni amalga oshirishda jamiyat bazisini qayta tashkil etish, resurs va ishlab chiqarish salohiyatini qayta qurish, yangi bozor institutlarini, xo’jalik yuritish dastaklarini, boshqarish tizimini yaratishga muvofiq bosqichma-bosqichharakat qilish zarur bo’ladi. iqtisodiy xavfsizlikning quyidagi ko rsatkichlari mavjud: yalpi ichki mahsulot (hududiy yalpi mahsulot); inflyatsiya darajasi; davlat byudjeti kamomadi; ichki qarz darajasi; tashqi qarz darajasi; ishsizlik darajasi; turmush darajasi va sifati; oltin valyuta zahiralari; xufiyona iqtisodiyot faohyatı, ekologik holat. yuqoridagi ko rsatkichlardan tashqari yana bir qator ko rsatkichlar ham mavjud. masalan, aholi daromadlari, chakana narxlar miqdori, uy-joy bilan ta’minlanganlik, hududning mamlakat yalpi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tashqi va ichki xavflar"

tashqi va ichki xavflar reja 1. “iqtisodiy xavfsizlik” tushunchasi 2 bozor munosabatlari sharoitida iqtisodiy tashqi va ichki xavfsizlik 3 iqtisodiy tahdidlar va xavflar xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab jahon iqtisodiyotida katta o zgarishlar amalga osha boshladi. bu integratsiya jarayonlarida va xalqaro mehnat taqsimotida, globallashuv jarayonlarining tezlashuvida namoyon bo'1di. jahon mamlakatlarining taraqqiyot darajasidagi tafovutlarning kuchayib borishi va rivojlangan davlatlar tomonidan teng bo’lmagan iqtisodiy munosabatlari amalga oshirilishi, ya’ni bilvosita nazorat qilish (investitsiyalar kiritish, kredit va subsidiyalar berish yo’h bilan) siyosatini amalga oshirish, ba’zi hollarda siyosiy tazyiq o’tkazish kabi hodisalar ham hozirgi davming xususiyatlaridan biriga aylanib borm...

This file contains 15 pages in DOCX format (278.2 KB). To download "tashqi va ichki xavflar", click the Telegram button on the left.

Tags: tashqi va ichki xavflar DOCX 15 pages Free download Telegram