xo'jalik mablag'lari va ularning kelib chiqish manbalari tasnifi

DOCX 17 pages 334.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 334.8 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

xo'jalik mablag'lari va ularning kelib chiqish manbalari tasnifi reja: kirish 1 xo’jalik mablag'lari va ularning kelib chiqish manbalarida balansda sodir bo’ladigan o’zgarishlar 2 xo'jalik muommolari va mablag'lari to'g'risida tushuncha 3 buxgalteriya hisobida mahsulot tannarxini kalkulatsiya qilish hamda xo'jalik mablag'larining buxgalteriya hisobiga ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish ishlab chiqarish jarayonini buxgalteriya hisobida aks ettirish, birinchidan, unga qilingan xarajatlar - sarflangan mablag‘lar, ishchi kuchi va ikkinchidan, ishlab chiqarilgan mahsulotlar - tayyor buyumlarda qayd etiladi. ishlab chiqarish xarajatlari pul shaklida hisobga olinadi. bu ishlab chiqarish xarajatlarini yagona o‘lchov birligida ifodalash, tayyor mahsulotning ishlab chiqarish tannarxi hisobot yig‘ma ko‘rsatgichni olish uchun zarur. pul shakli bilan birgalikda, moddiy xarajat sarflari buxgalteriya hisobida tegishli tartibda natura va mehnat o‘lchovlarda ham ko‘rsatiladi. bu o‘lchovlar pulda baholash uchun asos hisoblanib, ulardan xarajatlar hajmini boshqarish uchun foydalaniladi. buxgalteriya hisobi mehnat vositalari va ishchi kuchi sarfini aks ettira turib, ishlab chiharish jarayonining boshqa tomonini anglatadigan ishlab chiqarish iste’molini ham …

2 / 17

iya jarayonida sodir bo‘ladi. bu - korxona ta’minoti va tayyor buyumlarni sotish bosqichlaridir. ta’minot doirasida korxona pul mablag‘lari hisobiga o‘ziga zarur bo‘lgan moddiy boyliklarni sotib oladi. sotish bosqichida ishlab chiqarish jarayonida yaratilgan mahsulotning iste’molchilarga sotish sodir bo‘ladi. bu bosqichning yakunida korxona zaxiralari yana pul shakliga kiradi. 1-xo’jalik mablag'lari va ularning kelib chiqish manbalarida balansda sodir bo’ladigan o’zgarishlar buxgalteriya balansi yordamida xo’jalik sub’ekti tasarrufida bo’lgan mablag’lar harakati ikki jihat bilan, ya’ni mablag’larni joylanishi va ularni tashkil topish manbalari bilan taqqoslangan holda o’rganiladi. buxgalteriya balansi ikki tomondan iborat bo’lib, uning chap tomoni aktiv, o’ng tomoni esa passiv deb aytiladi. buxgalteriya balansiningtuzilishini quyidagi sxemada ko’rish mumkin. buxgalteriya balansi yordamida korxona mablag’larining joylanishi va ularining tashkil topish manbalari bir-biriga tengligi ta’minlanadi. buxgalteriya balansining aktiv va passiv tomoni bo’limlari o’z ichiga bir necha moddalarni oladi. balans moddalarida buxgalteriya hisobi schyotlarida o’z aksini topgan ma’lumotlar umumlashgan holda bayon etiladi. buxgalteriya balansida aktiv va passiv schyotlarning hisobot …

3 / 17

sh, passiv tomonda ko’payish.uchinchisi,shunday xo’jalik operatsiyalari sodir bo’ladiki, ular balansning aktiviga va passiviga ham ta’sir etib, ular summasini ko’paytirib yuboradi.. aktiv tomonda kamayish, passiv tomonda kamayish.to’rtinchisi,shunday xo’jalik operatsiyalari sodir bo’ladiki, ular balansning aktiviga ham passiviga ham ta’sir etib, ular summasini kamaytirib yuboradi. mahsulot ishlab chiqarishda sarf qilingan xarajatlarni to‘g‘ri hisob-kitob qilishda ularni tugallangan va tugallanmagan tayyor mahsulotlar bo‘yicha alohida-alohida aniqlash talab qilinadi, chunki mahsulot tannarxi kalkulatsiyasi, asosan, tayyor mahsulotga nisbatan amalga oshiriladi. iqtisodiy adabiyotlarda, shu jumladan, buxgalteriya hisobiga doir yozilgan adabiyotlarda kalkulatsiya bilan kalkulatsiya qilishga turlicha ta’rif berilgan. professor m.ostonaqulov tomonidan yozilgan „buxgalteriya hisobi nazariyasi“ darsligida bu holatga to‘g‘ri ta’rif berilgan. kalkulatsiya deb, ma’lum ishlab chiqarilgan mahsulot, tayyorlangan moddiy qiymatlik, bajarilgan ish va qilingan xizmatlarning rejalashtirilgan, me’yoriy yoki haqiqiy tannarxini ko‘rsatuvchi hujjatga aytiladi. kalkulatsiya qilish deb esa, ishlab chiqarilgan mahsulot, tayyorlangan moddiy qiymatlik, bajarilgan ish va qilingan xizmatlarning rejalashtirilgan ish va qilingan xizmatlarning rejalashtirilgan, me’yoriy yoki haqiqiy tannarxini aniqlash jarayoniga …

4 / 17

o‘liq tannarxiga o‘tkazish iqtisodiy jihatdan noo‘rindir. h ozirgi kunda mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxiga quyidagi xarajatlar kiritilgan. misol uchun, kelgusi yil uchun gazeta va jurnallarga obuna bo‘lish hisobot yilining oxirida amalga oshiriladi. agar bu xarajatlarni hisobot yilining oxirgi oylarida xarajatlarga qo‘shilmasa, mahsulot tannarxida sezilarli o‘zgarishlarga sabab bo‘lishi mumkin. bunday xarajatlar buxgalteriya hisobida „kelgusi davr xarajatlari“ deb hisobga olinadi. h isobot yili boshlangandan so‘ng obuna xarajatlarining o‘rtacha oylik miqdori aniqlanib, ishlab chiqarilgan mahsulot tannarxiga oyma-oy o‘tkazilib boriladi. mahsulot tannarxining to‘g‘ri hisoblanishi, har bir korxona va tashkilot uchun mas’uliyatli davr hisoblanib, unda mahsulot ishlab chiqarishga sarf qilingan asosiy va qo‘shimcha xarajatlar hisob-kitob qilinadi. iqtisodiy adabiyotlarda mahsulot ishlab chiqarishda, uning tannarxini aniqlashda turli usullar, shu jumladan: oddiy oraliq, zakaz (buyurtma), normativ usullarining ishlatilishi ko‘rsatilgan.[footnoteref:1] [1: mamatov b., xujamkulov d., nurbekov o. investitsiyalarni tashkil etish va moliyalashtirish. darslik. – t.: iqtisod-moliya, 2019 yil. – 608 b.] yuqoridagi usullardan qaysi birini tanlash va amaliyotda foydalanish bevosita …

5 / 17

ibor talab qilinadi. mahsulot tannarxiga kiritiladigan xarajat moddalariga asosan ishlab chiqarilgan mahsulotning tannarxi „asosiy ishlab chiqarish“ schotida aniqlanadi. o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1999- yil 5- fevraldagi 54- qarorida mahsulot (ishlar, xizmatlar) ning ishlab chiqarish tannarxiga kiritiladigan xarajatlar tarkibi ko‘rsatilgan. qarorga asosan, mahsulot (ishlar, xizmatlar) ning ishlab chiqarish tannarxiga ishlab chiqarish bilan bog‘liq bo‘lgan, ishlab chiqarish texnologiyasi bilan shartlangan xarajatlar kiradi. ularga quyidagi xarajatlar tegishlidir: — bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar; — bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari; — ishlab chiqarish xususiyati bilan bog‘liq bo‘lgan ustama xarajatlar. 2-xo'jalik muommolari va mablag'lari to'g'risida tushuncha turli mulkchilik shakllarida faoliyat yurituvchi korxonalarning vazifasi, o’z faoliyati jarayonida mahsulot ishlab chiqarishdan iborat. bu vazifani bajarish uchun birinchi navbatda ta’minot jarayonini bosib o’tishi, ishlab chiqarish va undan keyin esa uni sotish jarayoniga kelishi kerak. bu uchta bosqich har doim bir -birlarining o’rnini egallaydi va shu bilan korxonada mablag’larning uzluksiz aylanishini hosil qiladi. mablag’lar aylanishidagi asosiy bosqich- moddiy boyliklarni …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xo'jalik mablag'lari va ularning kelib chiqish manbalari tasnifi"

xo'jalik mablag'lari va ularning kelib chiqish manbalari tasnifi reja: kirish 1 xo’jalik mablag'lari va ularning kelib chiqish manbalarida balansda sodir bo’ladigan o’zgarishlar 2 xo'jalik muommolari va mablag'lari to'g'risida tushuncha 3 buxgalteriya hisobida mahsulot tannarxini kalkulatsiya qilish hamda xo'jalik mablag'larining buxgalteriya hisobiga ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish ishlab chiqarish jarayonini buxgalteriya hisobida aks ettirish, birinchidan, unga qilingan xarajatlar - sarflangan mablag‘lar, ishchi kuchi va ikkinchidan, ishlab chiqarilgan mahsulotlar - tayyor buyumlarda qayd etiladi. ishlab chiqarish xarajatlari pul shaklida hisobga olinadi. bu ishlab chiqarish xarajatlarini yagona o‘lchov birligida ifodalash, tayyor mahsulotning ishlab chiqarish ...

This file contains 17 pages in DOCX format (334.8 KB). To download "xo'jalik mablag'lari va ularning kelib chiqish manbalari tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: xo'jalik mablag'lari va ularnin… DOCX 17 pages Free download Telegram