yaqin va o'rta sharq mamalakatlari xalqaro va diplomatik munosabatlar tizimi

DOCX 19 pages 61.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.6 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

yaqin va o'rta sharq mamalakatlari xalqaro va diplomatik munosabatlar tizimi reja: 1. yaqin sharqda yahudiylik dini va feodalizm mafkurasining shakllanishi. 2. zardushtiylik dini va ta’limotining mafkuraviy jihatlari. 3. yaqin va o'rta sharq mamalakatlari xalqaro va diplomatik munosabatlar tizimi yaqin sharqda yahudiylik dini va feodalizm mafkurasining shakllanishi. yaqin sharq mamlakatlariinng dastlabki mafkuralarini diniy – mifologik qarashlar tashkil etgan. diniy – mifologik qarashlar mohiyatini olam va borlikni ko’p xudolar boshqarishiga asoslangan g’oyalar tashkil etgan. yahudiylik – yahudiylik dini yahudiylar o’rtasida tarqalgan eng qadimiy dinlardan biridir. miloddan avvalgi birinchi ming-yillik boshlarida quddus (falastin)da muso payg’ambar faoliyati bilan vujudga kelgan. arabiston yarim orolining shimolida ko’chib yurgan yahudiy qabilalari miloddan avvalgi xiii asrda falastini bosib oldilar va miloddan avvalgi x asrda isroil-yahudiya davlatini tuzdilar. yahudiylik dini ana shu qabilalarning diniy urf-odatlari va falastin xalqining ayrim e’tiqodlarini o’zida mujassamlashtirgan. fanda yahudiylik taraqqiyotining to’rt bosqichi aniqlangan. 1. eng qadimiy yahudiylik (bibliya davri); 2. klassik yahudiylik (miloddan avvalgi …

2 / 19

rdushtiylik dini va ta’limotining mafkuraviy jihatlari dovudning olti qirrali yulduzi - yulduzga o’xshash qadimgi belgi. ikki to’g’ri burchakli uchburchaklar bir rining ustida turganday ko’rinishga ega. bu belgi juda ko’p nomlarga ega. turli manbalarda u magendovid, sulaymon yulduzi va sulaymon muhri deb ataladi. bundan tashqari, u dovudning qalqoni va hatto yaratganning yulduzi deb atalgan. bundan tashqari, belgi «geksagramma» umumiy nomi ostida ma’lum. eng qadimiy yahudiylik dastlab falastindagi ikki davlat – isroil va yahudiya davlatlari (miloddan avvalgi xi-x asrlar) ning keyinroq ular birlashgach, yagona yahudiy davlatining dini bo’lgan. bu davr tavrot (tora) da aks etgan. bundan keyin yahudiylikning klassik davri boshlandi. miloddan avvalgi 586yili yangi bobil podshosi navuxodonasor ii yahudiya davlatini yakson qildi. salkam 30 ming yahudiyni asir oldi. 50 yil davom etgan “bobil asirligi” va undan keyingi davrlarda minglab yahudiylar falastinni tark etdilar. “qadimgi ahd” matnlarining asosiy qismi ana shu davrda yozilgan. milodiy 70-yili quddus ibodatxonasining qulashi va talmudning yozilishi orasidagi …

3 / 19

ig’inish hukmronlik qilgan. yahudiy qabilalari o’zlarini muayyan hayvonlarning nomlari bilan ataganlar. yahudiylikning «muqaddas'' kitoblar to’plamida hayvonlarni va o’simliklarni, tabiatdagi dahshatli, stixiyali kuchlarni, arvoxlarni va boshqalarni e’zozlash izlari bor. ruhoniylar yahudiylikning obro’sini ko’tarish maqsadida yahudiylar “mumtoz xalq”, unga dinni xudoning o’zi ato etgan, degan fikrni ilgari surardilar; hozir ham qisman shunday. buning isboti sifatida ular asrlar davomida jamiyatda sodir bo’lgan ulkan ijtimoiy o’zgarishlar yahudiylik ta’limotiga hech qanday ta’sir ko’rsatmadi, u yagona milliy dinligacha qoldi, shuning uchun uning ijtimoiy va gnoseologak ildizlari ham yo’q, deb jar solmoqdalar. aslida esa yahudiy xalqining ijtimoiyiqtisodiy sharoitiga muvofiq yahudiylik, boshqa dinlar kabi, shakl va mazmunini bir necha bor o’zgartirgan. moniylik ta’limoti. mazdakiylar mafkurasi yaxudiylik politeizmdan monoteizmga o’tguncha bir qancha tarixiy jarayonni boshdan kechirgan. bu jarayon ibtidoiy jamoa tuzumidan quldorlik jamiyatiga o’tguncha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi. mana shu tarixiy davrda yahudiy qabilalari ko’p xudolarga e’tiqod qilganlar. har bir qabilaning, har bir urug’, hatto shaharning o’z xudosi …

4 / 19

asida yagona xudo yuzaga kela boshlagan edi. menora ibroniy tilidan bu so’z “chiroq” deb tarjima qilingan va qadim zamonlarda zaytun moyi idishlarga quyilgan va keyinroq shamlar qo’yilgan. menora shamdonining asosiy xususiyati 7 ta shoxdir. tavrotga (injil) ko’ra, menora g’oyasi yahudiylarning yo’lboshchisi musoga sinay tog’iga yurish paytida qodir tangrining o’zi tomonidan taklif qilingan. hanukiya boshqacha turdagi chiroq bo’lib, hanukka bayramining muhim atributidir. hanukka balog’atga etmaganga juda o’xshaydi, lekin 7 o’rniga 9 shoxga ega. agar menora faqat kundalik aksessuar sifatida foydalanish uchun mo’ljallangan bo’lsa va har kuni yoqilsa, xanukka bayramona yahudiy chirog’idir. menoradan farqli o’laroq, xanukka yahudiylarning xanukka bayramida - yunonlarga qarshi qo’zg’olon paytida mo’’jizaviy g’alabasining sakkiz kunlik bayramida qat’iy ravishda yoqiladi. quldorlik davlatining barpo etilishi va rivojlanishi yahudiy qabilalarini yaqinlashish va birlashishga olib kelgan. yahudiy davlati vujudga kelishi bilan yahudiy qabilalari o’zlarini yerda hukmdor deyish bilan cheklanmasdan, yagona xudoni ham osmon hukmdori sifatida ham tasvirlay boshlaganlar. shu tariqa yaxvedan boshqa xudolarga …

5 / 19

ilardir: · yaxvedan boshqani iloh deb bilmaslik. · but, sanam va rasmlarga sig’inmaslik. · bekordan-bekorga xudo nomi bilan qasam ichmaslik.  shanba kunini hurmat qilish va uni xudo uchun bag’ishlash  ota-onani hurmat qilish. · odam o’ldirmaslik. · zino qilmaslik. · o’g’irlik qilmaslik. · yolg’on guvohlik bermaslik. · yaqinlarini narsalariga ko’z olaytirmaslik. shunday qilib, yahudiylikning rivojlanishi va bu din ta’limotining vujudga kelishi uzoq davrlarni o’z ichiga olgan. shulardan dastlabkisi bibliya davri, deyiladi. bibliya matnlari bir necha yuz-yillar davomida yuzaga kelgan. u ikki qismdan – qadimiy ahdnoma (vetxiy zavet) va yangi ahdnoma (noviy zavet) dan iborat. yahudiylik ruhoniylari yangi ahdnoma tannax deb ataydilar. yahudiylik tarafdorlarining fikricha, tannaxni xudo – yaxve “muqaddas yozuvlar” sifatida yahudiylarga yuborgan. aslida esa yangi ahdning mualliflari uni yozishda qadimgi sharq xalqlarining turli diniy e’tiqod va tasavvurlari, tarixiy hikoyalar va afsonalar, mif va diniy-falsafiy qarashlar, muhabbat qissalari va boshqa shunga o’xshash manbalardan foydalanganlar. yahudiy diniy yozuvlari asosan ikki …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yaqin va o'rta sharq mamalakatlari xalqaro va diplomatik munosabatlar tizimi"

yaqin va o'rta sharq mamalakatlari xalqaro va diplomatik munosabatlar tizimi reja: 1. yaqin sharqda yahudiylik dini va feodalizm mafkurasining shakllanishi. 2. zardushtiylik dini va ta’limotining mafkuraviy jihatlari. 3. yaqin va o'rta sharq mamalakatlari xalqaro va diplomatik munosabatlar tizimi yaqin sharqda yahudiylik dini va feodalizm mafkurasining shakllanishi. yaqin sharq mamlakatlariinng dastlabki mafkuralarini diniy – mifologik qarashlar tashkil etgan. diniy – mifologik qarashlar mohiyatini olam va borlikni ko’p xudolar boshqarishiga asoslangan g’oyalar tashkil etgan. yahudiylik – yahudiylik dini yahudiylar o’rtasida tarqalgan eng qadimiy dinlardan biridir. miloddan avvalgi birinchi ming-yillik boshlarida quddus (falastin)da muso payg’ambar faoliyati bilan vujudga kelgan. arabiston...

This file contains 19 pages in DOCX format (61.6 KB). To download "yaqin va o'rta sharq mamalakatlari xalqaro va diplomatik munosabatlar tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: yaqin va o'rta sharq mamalakatl… DOCX 19 pages Free download Telegram