xvii guruh qoshimchaguruhchasi elementlari. temir va uning xosalari

DOCX 27 pages 85.1 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 85.1 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi namangan davlat universiteti kimyo kafedrasi noorganik kimyo fanidan “ xvii guruh qoshimchaguruhchasi elementlari. temir va uning xosalari” mavzusida kurs ishi bajardi: kimyo yo‘nalishi: _____________ guruh talabasi _______________________ rahbar: ____________________________ namangan-2025 namangan davlat unversiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo’nalishi k.kim au-24 guruh talabasi ____________________________ning noorganik kimyo fanidan “o‘zbekiston noorganik kimyo sanoatining rivojlanishi va ahamiyati” mavzusida yozgan kurs ishiga taqriz ushbu kurs ishi “xvii guruh qoshimchaguruhchasi elementlari.temir va uning xosalari” mavzusida bo’lib unda kimyoviy tushunchalar, mavzuga oid nazariyalar fikrlar qamrab olingan. talaba kurs ishini bayon etishda fanga uslubiy qo’llanmalar internet ma’lumotlaridan foydalangan. bundan tashqari kurs ishini bayon etishda ba’zi bir jumlalarni ,formulalarni tuzishda xatolikka yo’l qo’ygan. yuqoridagilardan kelib chiqib hay’at azolari ijobiy ball berishlarini so’rayman. taqrizchi: m.maxmudov mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i adabiyotlar sharxi …………………………………………… 5 i.1 xvii guruh elementlarining umumiy xususiyatlari …………………….. 5 i.2 halogenlarning kimyoviy xususiyatlari .................................................... 8 i.3 halogenlarning sanoatdagi qo‘llanilishi …

2 / 27

entlarning o‘zaro ta’siri va ulardan foydalanish imkoniyatlari nafaqat ilmiy izlanishlar, balki iqtisodiyot, sanoat, tibbiyot va ekologiya kabi sohalarda ham katta ahamiyatga ega. har bir element o‘ziga xos xususiyatlari va reaksiyalari bilan ajralib turadi. xvii guruh qoshimchaguruhchasi elementlari, ya’ni halogenlar, va temir kabi elementlar o‘zining kimyoviy va fizik xususiyatlari, shuningdek, sanoatdagi ulkan ahamiyati bilan alohida o‘ringa ega. xvii guruh halogenlari – ftor, xlor, brom, iyod va astat – yuqori reaktivligi bilan mashhur bo‘lib, ularning kimyoviy xususiyatlari va bir-biri bilan reaksiyalari juda qiziqarli va o‘ziga xosdir. halogenlar turli kimyoviy jarayonlar va reaktsiyalar orqali sanoatda keng qo‘llaniladi, xususan, dezinfeksiya vositalari, plastmassalar, bo‘yoqlar va boshqa sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarishda. ular, shuningdek, tibbiyotda va ekologiyada ham muhim rol o‘ynaydi. temir esa, kimyoviy elementlar orasida eng ko‘p tarqalgan metallardan biri bo‘lib, uning sanoatdagi o‘rni beqiyosdir. temirning fizik va kimyoviy xususiyatlari, shuningdek, uning qotishmalarini ishlab chiqarishdagi roli va biologik ahamiyati, temirni nafaqat qurilish, balki mashinasozlik, energetika va …

3 / 27

a ega bo‘lgan kimyoviy elementlardir. bu guruhga ftor (f), xlor (cl), brom (br), iyod (i) va astat (at) kiradi. halogenlar juda faol bo‘lib, ko‘plab birikmalar hosil qiladi va odatda o‘zlarining yuqori oksidlanish darajalari (odatda -1) bilan tanilgan. quyida halogenlarning umumiy xususiyatlari keltirilgan: halogenlarning atom tuzilishi har biri uchun o‘ziga xosdir, ammo barchasi oktet qoidaga amal qilishga intiladi, ya’ni elektron konfiguratsiyasida oxirgi qatlamda 7 ta elektron mavjud. shuning uchun ular o‘zlarining elektronlarini boshqa elementlarga berish orqali birikmalar hosil qilishga moyil. masalan, xlor atomining elektron konfiguratsiyasi [ne]3s²3p⁵ bo‘lib, u bir elektronni qabul qilib, xlorion (cl⁻) hosil qiladi.[footnoteref:1] [1: boborayev, r. noorganik kimyo asoslari. toshkent: o‘zbekiston milliy universiteti nashriyoti, 2020] halogenlar o‘zlarining yuqori reaktivligi bilan ajralib turadi. ular odatda metallar bilan tuzlar hosil qiladi. misol uchun, xlor natriy bilan reaksiyaga kirishib, natriy xlorid (nacl) hosil qiladi: 2nacl bundan tashqari, halogenlar organik va anorganik birikmalarni hosil qilishda ham katta rol o‘ynaydi. halogenlar kislotalar hosil …

4 / 27

sanoatdagi qo‘llanilishi bilan tanilgan. halogenlarning ko‘plab sanoat jarayonlarida ishlatilishi, shuningdek, ularning ekologik ta’siri ham alohida tadqiqotga muhtojdir. bundan tashqari, halogenlar o‘zlarining zararli ta’sirlariga ega bo‘lishi mumkin. masalan, xlor gazining yuqori konsentratsiyasi zararli bo‘lishi mumkin, shuningdek, ozon qatlamining yo‘qolishiga olib kelishi mumkin. ftor va bromning sanoat jarayonlarida ishlatilishi ko‘plab ekologik xavflarni keltirib chiqarishi mumkin, shuning uchun ularni ehtiyotkorlik bilan ishlatish zarur. xvii guruh halogenlari o‘zining kimyoviy xususiyatlari va reaksiyalari bilan kimyo fanida muhim o‘rin tutadi. halogenlar asosan, yuqori oksidlanish darajasi (-1) bilan xosdir, lekin ular o‘zlarining oksidlanish darajasini o‘zgartirib, bir qator boshqa birikmalar hosil qilishi mumkin. misol uchun, xlor, brom va iyodning oksidlanish darajalarini o‘zgartirib, turli oksidlar va gidroksidlar hosil qiladi. boshqa taraqqiyotda, halogenlar suyuqlashgan holatda bo‘lishi yoki gaz holatida uchrashi mumkin. halogenlarning o‘ziga xos kimyoviy xususiyatlaridan biri — ular o‘ta kuchli oksidlovchilar hisoblanadi. ularning oksidlovchi xususiyatlari ularning elektronegativligiga bog‘liq bo‘lib, bu ularning elektronlarni tortib olish qobiliyatini oshiradi. ftor eng yuqori …

5 / 27

dan-kam bo‘ladi. ko‘pincha ular boshqa elementlar bilan reaksiyaga kirishib, birikmalar hosil qiladilar. masalan, xlorning xlorid ionlariga aylanishi o‘ziga xosdir. ushbu birikmalar metall xloridlar, bromidlar va iodidlar shaklida bo‘lishi mumkin. halogenlarning eng keng tarqalgan birikmalaridan biri – tuzlar. ular metall bilan birlashganda o‘zining oksidlanish xususiyatlarini o‘zgartirib, tuzlar hosil qiladi. halogenlar shuningdek, organik kimyo sanoatida ham muhim rol o‘ynaydi. halogenlanadigan uglevodorodlar, masalan, xlorlanadigan metan va etan, keng qo‘llaniladigan moddalardir. bu birikmalar pestitsidlar, sovutish moddalari va boshqa sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarishda ishlatiladi. ftor va xlor, shuningdek, plastmassa sanoatida ham muhim o‘rin tutadi, chunki ular polimerizatsiya jarayonlarida qo‘llaniladi.[footnoteref:2] [2: abdullayev, s. noorganik kimyo. toshkent: fan nashriyoti, 2018] halogenlar inson salomatligiga ham turli ta’sir ko‘rsatadi. xlor va bromning yuqori konsentratsiyasi havoda yoki suvda xavfli bo‘lishi mumkin, chunki ular kislorod bilan reaksiyaga kirishib, kislorodning azot oksidi bilan reaksiyasi natijasida toksik moddalar hosil bo‘lishi mumkin. ftor o‘zining yuqori reaktivligi tufayli tish va suyaklar uchun zararli bo‘lishi mumkin, …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xvii guruh qoshimchaguruhchasi elementlari. temir va uning xosalari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi namangan davlat universiteti kimyo kafedrasi noorganik kimyo fanidan “ xvii guruh qoshimchaguruhchasi elementlari. temir va uning xosalari” mavzusida kurs ishi bajardi: kimyo yo‘nalishi: _____________ guruh talabasi _______________________ rahbar: ____________________________ namangan-2025 namangan davlat unversiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo’nalishi k.kim au-24 guruh talabasi ____________________________ning noorganik kimyo fanidan “o‘zbekiston noorganik kimyo sanoatining rivojlanishi va ahamiyati” mavzusida yozgan kurs ishiga taqriz ushbu kurs ishi “xvii guruh qoshimchaguruhchasi elementlari.temir va uning xosalari” mavzusida bo’lib unda kimyoviy tushunchalar, mavzuga oid nazariyalar fikrlar qamrab olingan. tala...

This file contains 27 pages in DOCX format (85.1 KB). To download "xvii guruh qoshimchaguruhchasi elementlari. temir va uning xosalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xvii guruh qoshimchaguruhchasi … DOCX 27 pages Free download Telegram