revmatoid artrit

DOCX 13 pages 91.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 91.8 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

revmatoid artrit — etiologiyasi, klinikasi, tasnifi, tashxislash va davolash usullari revmatoid artrit (rus. ревматоидный артрит) — murakkab autoimmun patogenezli noaniq etiologiyali eroziv-destruktiv poliartrit tipi bo’yicha asosan kichik bo’g’imlarning shikastlanishi bilan kechadigan biriktiruvchi to’qimalarning tizimli kasalligidir. kasallikning nomi qadimgi yunon tilidan olingan bo’lib, ῥεῦμα — oqim, oid suffiksi — kabi, o’xshash, ἄρθρον — bo’g’im va —it (yun. — itis) suffiksi yallig’lanish ma’nosini beradi. bugungi kunda kasallikning rivojlanishi sabablari noma’lum. bilvosita ma’lumotlar: qonda leykotsitlar sonining va eritrositlar cho’kish tezligining (echt) ortishi — jarayonning infektsion tabiatli ekanligiga ishora qiladi. taxmin qilinishicha, kasallik irsiy moyilligi bo’lgan shaxslarda immun tizimining buzilishiga olib keladigan infektsiya natijasida rivojlanadi; bunda to’qimalarda saqlanadigan va bo’g’imlarning zararlanishiga olib keladigan immun komplekslari (antitanalar, viruslardan va boshqalardan iborat) hosil bo’ladi. ammo revmatoid artritni antibiotiklar bilan davolashning samarasizligi, ehtimol, bu taxminning noto’g’riligidan dalolat beradi. kasallik juda erta sodir bo’ladigan yuqori nogironlik (70%) bilan ajralib turadi. kasallik tufayli o’limning asosiy sabablari infektsion asoratlar va …

2 / 13

anligi 0.5-1% (keksalarda 5% gacha). har yili 100 000 aholidan 5-50 tasi kasallikka yo’liqadi. 2010 yilda 49 mingga yaqin odam revmatoid artritdan vafot etgan. kasallik boshlanadigan o’rtacha yosh ayollar uchun 40-50 yoshni tashkil qiladi, erkaklar uchun esa biroz ko’proq. ushbu kasallikka ayollar erkaklarga qaraganda 3-5 marta ko’proq chalinishadi. etiologiya autoimmun kasalliklarning ko’pchiligida bo’lgani kabi, revmatoid artrit rivojlanishida uchta asosiy omilni (revmatologik triada) arjatib ko’rsatish mumkin: 1. genetik (irsiy) moyillik · autoimmun reaktsiyalariga irsiy moyillik. · mhc ii sinfining ma’lum bir antigeni: hla-dr1, dr4 tashuvchilarida ko’proq kuzatiladi 2. infektsion omil: revmatik kasalliklarning gipotetik triggerlari · paramiksoviruslar — parotit, qizamiq, respirator-sintsitsial infektsiyalar, viruslar; · gepatoviruslar — gepatit b virusi; · gerpresviruslar — oddiy gerpes viruslari, o’rab oluvchi lishay, sitomegalovirus; · epshteyn-barr virusi; · retroviruslar — t-limfotrop virus. 3. boshlovchi omillar · gipotermiya, giperinsolyatsiya, zaharlanishlar, mutagen dorilar, endokrinopatiyalar, stresslar va boshqalar. ayollarda emizish davomiyligi revmatoid artrit rivojlanish ehtimolini pasaytiradi. 24 oy va undan …

3 / 13

gi t-helperlarni faollashtiradi. · bo’g’imning sinovial membranasi va sinovial suyuqlik hujayralarida gamma- interferon va makrofaglarni faollashtiradigan ko’p miqdorda 1 turdagi t-helperlar paydo bo’ladi. · faollashgan makrofaglar va monositlar proyallig’lanishli sitokinlarni: o’sma nekrozi omili alfa, il-1 , il-6 hosil qiladi. · sinovial suyuqlikda il-8 kontsentratsiyasining ortishi uning tarkibidagi neytrofilllarning yuqori kontsentratsiyasiga olib keladi. · il-1 isitmaga, osteoklastlarning faollashishiga sabab bo’ladi, bu subxondral suyak plastinkasining osteoporozi rivojlanishiga hissa qo’shadi. o’sma nekrozi omili endoteliositlarning yuzasida adgeziya molekulalarining paydo bo’lishini keltirib chiqaradi va ekssudatsiyaga hissa qo’shadi, vazn yo’qotishiga, surunkali yallig’lanish anemiyasiga olib keladi. i16 gepatositlarni faollashtirib, c-reaktiv oqsillarni ishlab chiqarilishining o’sishiga olib keladi; b-limfotsitlarni faollashtiradi (ularni plazmatik hujayarlarga aylanishi). · qonda immunoglobulinlarni ishlab chiqaruvchi plazmatik hujayralar kontsentratsiyasi sezilarli darajada ko’payadi. · 80% bemorlarda qon va sinovial suyuqlikda igg`ning o’zgargan fc sohasiga igm va igg konsentratsiyasi keskin ravishda oshadi (revmatoid omillar). · endotelial o’sish faktorining chiqarilishi sinovial to’qimalarning kapillyarlarini o’sib ketishiga yordam beradi. angioneogenez va …

4 / 13

anizmlarga bog’liq bo’lmasligi va avtonom tarzda qo’llab-quvvatlanishi mumkin. klinikasi revmatoid artrit uch bosqichda progressiya qiladi. birinchi bosqichda sinovial xaltalarning periartikulyar shishi sodir bo’lib, u og’riq, mahalliy isitma va bo’g’imlar atrofida shishganlikni chaqiradi. ikkinchi bosqich — hujayralarning tez bo’linishi bo’lib, bu sinovial membrananing qalinlashishiga olib keladi. uchinchi bosqichda yallig’langan hujayralar suyaklar va tog’aylarni shikastlovchi ferment ishlab chiqaradi, bu ko’pincha ta’sirlangan bo’g’imlarning deformatsiyasiga, og’riqni kuchayishiga va harakat funktsiyalarining yo’qolishiga olib keladi. odatda, kasallik boshida bir necha oy yoki yillar davomida klinik alomatlarning asta-sekin ochilishi bilan kechadi, kamroq hollarda — o’tkir osti yoki o’tkir ravishda. taxminan 2/3 holatlar poliartrit, qolgani esa mono- yoki oligoartrit bilan namoyon bo’ladi, shu bilan birga bo’g’imli sindrom odatda klinik xususiyatlarga ega bo’lmaydi, bu esa differentsial tashxisni sezilarli darajada murakkablashtiradi. bo’g’imli (artikulyar) sindrom 30 daqiqadan ko’proq davom etadigan ertalabki harakat cheklanganligi va tunning ikkinchi yarmida shunga o’xshash alomatlar — «tor qo’lqop», «korset» simptomlari namoyon bo’lishi, bo’g’imlarda faol harakatlanishda kuchayadigan …

5 / 13

falangal, tizza va bilak-kaft usti, tirsak va oshiq-boldir bo’g’imlari. «istisno bo’g’imlari» quyidagilardan iborat: distal interfalangeal, i kaft-barmoq falangal (qo’lning bosh barmog’i). revmatoid artrit ko’pincha boshqa bo’g’im kasalliklar bilan birgalikda kuzatiladi — osteoartroz, revmatizm, biriktiruvchi to’qimalarning tizimli kasalliklari. bo’g’imdan tashqari namoyon bo’lishlar: · yurak-tomir tizimi tomonidan: perikardit, vaskulit, klapanlarning granulematoz shikastlanishi, ateroskleroz. · nafas olish tizimi: plevrit, interstitsial kasalliklar. · teri: revmatoid tugunchalar, qalinlashuv va gipotrofiya, vaskulit, retikulyar levido. · asab tizimi: kompression neyropatiya, sensor-motor neyropatiya, ko’plab mononevritlar, servikal mielit. · ko’rish a’zolari: quruq keratokonyunktivit, episklerit, sklerit, periferik yarali keratopatiya. · buyraklar: amiloidoz vaskulit, nefrit, nyqp-nefropatiya; · qon: anemiya, trombotsitoz, neytropeniya. klinik kechish variantlari revmatoid artrit klinik kechishining quyidagi variantlari ajratiladi: · klassik variant (kichik va katta bo’g’imlarning simmetrik shikastlanishi, kasalliknign sekin progressiyasi). · asosan yirik bo’g’imlarning shikastlanishi bilan kechuvchi (ko’pincha tizza bo’g’imlari) mono- yoki oligoartrit. kasallikning aniq boshlanishi va barcha namoyon bo’lishlarni 1-1,5 oy ichida ortga qaytarish mumkinligi (artralgiya migratsiyalovchi …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "revmatoid artrit"

revmatoid artrit — etiologiyasi, klinikasi, tasnifi, tashxislash va davolash usullari revmatoid artrit (rus. ревматоидный артрит) — murakkab autoimmun patogenezli noaniq etiologiyali eroziv-destruktiv poliartrit tipi bo’yicha asosan kichik bo’g’imlarning shikastlanishi bilan kechadigan biriktiruvchi to’qimalarning tizimli kasalligidir. kasallikning nomi qadimgi yunon tilidan olingan bo’lib, ῥεῦμα — oqim, oid suffiksi — kabi, o’xshash, ἄρθρον — bo’g’im va —it (yun. — itis) suffiksi yallig’lanish ma’nosini beradi. bugungi kunda kasallikning rivojlanishi sabablari noma’lum. bilvosita ma’lumotlar: qonda leykotsitlar sonining va eritrositlar cho’kish tezligining (echt) ortishi — jarayonning infektsion tabiatli ekanligiga ishora qiladi. taxmin qilinishicha, kasallik irsiy moyilligi bo’lgan shaxs...

This file contains 13 pages in DOCX format (91.8 KB). To download "revmatoid artrit", click the Telegram button on the left.

Tags: revmatoid artrit DOCX 13 pages Free download Telegram