ilm-fanning jamiyat taraqqiyoti

DOC 10 pages 75.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 75.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1- ma'ruza: ilm- fanning jamiyat taraqqiyotida tutgan o'rni, fanning maqsad va vazifalari reja: 1. “ilmiy ish asoslari” fanining maqsad va vazifalari. 2. ilm-fan, ilmiy tadqiqot , ilmiy bilim tushunchalari. 3. ilmiy tavsif, ilmiy tasnif va ilmiy talqin, ularning turlari. 4. filolog faoliyatining asosiy yo'nalishlari. tayanch so'z va iboralar: ilm-fan, ilmshunoslik, ilmiy tadqiqot, ilmiy matn, filologiya, lingvistika, ratsional, verifikatsiyalangan, differentsiatsiya, integratsiya, definitsiya, interpretatsiya, tavsif, tasnif, talqin, ijodiy talqin, tankidiy talqin, kompilyativ talqin, dogmatik talqin, ratsional va irratsional talqin, ilmiy talqin, badiiy talqin, erkin talqin. 1. “ilmiy ish asoslari” fanining maqsad va vazifalari. ma'lumki, har qanday davlat rivojlanish yo'liga ilm-fanni taraqqiy ettirish, yoshlarning ilm olishlari, dunyo tanishga bo'lgan urinishlarini qo'llab-quvvatlashorqali chiqadi. yoshlarning bilimli bo'lishga intilishi, ilm-fanni chuqur o'rganishga harakat qilishi mamlakatning intellektual boyligi hisoblanadi. aynan intellektual zahirasi boy bo'lgan yaponiya, koreya kabi mamlakatlar oz fursat ichida jahondagi eng rivojlangan mamlakatlarga aylangani hech kimga sir emas. bugungi kunda o'qituvchilar oldida turgan eng muhim …

2 / 10

yoga mashhur so'zlari bor: insonni so'z ayladi judo hayvondin, bilki guhari sharifroq yo'q ondin. inson aynan tili va ongi vositasida dunyoni bilishga, uni o'zgartirishga, rivojlantirishga qodir mavjudotga aylandi. insonlar tufayli jamiyat yaraldi va taraqqiy etib shu darajaga keldi. jamiyatning taraqqiyotiga esa ilm-fan, olimlar, ularning kashfiyotlari sabab bo'ladi. shu bois ilm darg'alari hamisha jamiyatning etakchilari hisoblanadilar. darhaqiqat, inson tug'ilib, o'zini anglashi va tili chiqishi bilan dunyoni, atrofini o'rab turgan voqelikni tanishga, farqlashga harakat qila boshlaydi. inson o'ziga noma'lum bo'lgan narsani bilish uchun uni bilib olish, o'rganish, idrok etishharakatda bo'lishi kerak bo'ladi. idrok etish jarayonida bir-biri bilan uzviy aloqador, ajralmas bo'lgan tushunchalar haqida ma'lumot olish, buning uchun ularni albatta ajratish lozim. bolaning atrofini o'rab olgan voqelik bilan tanishish uchun beradigan dastlabki savoli ham bu nima? bu kim? bo'ladi. so'ngra qanday? qanaqa? savollar orqali ularni farqlay boshlaydi. oddiy qiziqishdan kelib chiqadigan ushbu savollar bola katta bo'lgan sari uni o'sha voqelikni chuqurroq o'rganishga, mavjud …

3 / 10

lanmalar muayyan o'quv fanlari bilan bog'liq bo'lib, ular shu fan sohasi haqida tasavvur shakllantirishga yo'naltirilgan vositalar hisoblanadi. ularda mazkur fan doirasida o'rganilgan, aniqlangan, muayyan xulosalarga kelingan jihatlar yoritiladi. har bir fanda, shuningdek, yana qaysi jihatlar noma'lumligi, qaysi ob'ektlar o'rganilishi kerakligi, yana nimalarni bilish ushbu fanni rivojlantirishga xizmat qilishi masalalari doimiy diqqat-e'tiborda turadi. fanning rivojini shu masalalar bo'yicha muntazam tadqiqot ishlarining olib borilishi, ushbu tadqiqot ishlarining avloddan-avlodga kuchayib borishi bilan belgilanadi. tadqiqotlar olib borilmayotgan sohalar esa rivojlanmaydi, aksincha, yo'qolishga mahkum bo'lib qoladi. aynan shu faoliyatlar ilm, ilmlilikni yuzaga keltiradi, ilm yo'lidan ketgan insonlar esa olim, ya'ni ilm egalari bo'lib etishadilar. tabiatni asrash va jamiyatni rivojlantirishda aynan olimlarning etakchilik qilishlarining sababi shunda. ilm bilan shug'ullanish, ilm egalari bo'lish uchun qanday faoliyat yuritish kerak, o'z faoliyatini qanday tashkil etish kerak, tadqiqot ishlarini qanday olib borish, erishgan natijalarini qanday yozish, yoritish kerak? mazkur kurs aynan shunga yo'naltirilgan bo'lib uning maqsadi quyidagi 3ta asosiy savolga …

4 / 10

ani ham ilm-fan, ilmshunoslik tushunchalari bilan tanishish, ilmiy tadqiqot ishini shug'ullanish imkonini beradi. ilmiy bilim soddadan murakkabga qarab to'xtovsiz o'sib, takomillashib boradi, uni egallash jarayoni insondan katta kuch va iroda talab etadi. 2. ilm-fan, bilim olish, ilmiy tadqiqot tushunchalari tavsifi ilm-fan tushunchasining mohiyatini tushunish, xususan, muayyan fan sohasida ilmiy izlanishlarni amalga oshirish, bilim olish, ilmiy tadqiqot yuritish tushunchalarini anglab olishni taqozo etadi. bilim olish, avvalo, voqelikni idrok etishdan boshlanadi, so'ngra atrof-borliq bilan kengroq tanishish, qiziqqan sohasi bo'yicha fanlarni o'qib-o'rganish bosqichlariga o'tiladi. oliy ta'lim bosqichidan boshlab, ilmiy izlanish olib boriladi va asta-sekin ilmiy tadqiqiy faoliyatga o'tiladi ilmiy tadqiqot ishining maqsadi yangi ilmiy bilim olishdir. yangi ilmiy bilim olish jarayonida voqelik haqidagi ob'ektiv bilimlar egallanadi. fan uchun yangi ilmiy dalillarni fan nuqtai nazaridan izohlash, uning umumiy bilishga oid, nazariy, amaliy ahamiyatini belgilash kerak bo'ladi. avval noma'lum bo'lgan yangi jarayonlar va hodisalarni oldindan ko'ra bilish, ya'ni faraz qilish talab etiladi. tadqiqot ishi qo'yilgan …

5 / 10

mobaynida to'plangan bilim ilmiy axborot deb nomlanadi; - insonning ilmiy faoliyati ilmiy bilim olish, qayta ishlash va saqlashdan iborat bo'lgan faoliyat turidir; demak, ilm-fan deganda kishilik jamiyatining o'z-o'zini va atrof olamni anglashga urinishi jarayonida qo'lga kiritgan jamiki aniq, ob'ektiv, barcha uchun teng darajada muhim bo'lgan bilimlari jamlanmasini tushunish darkor. ilmiy bilim xususiyatlari ilmiy bilim nazariy, kontseptual xususiyatga ega bo'lib, uratsional va isbotlangan, ya'ni verifikatsiyalangan bo'ladi. ilmiy bilimning o'ziga xosligi maxsus sohasi sifatidagi fanning shakllanishi va uni o'rganish yo'llarining o'ziga xosligida namoyon bo'ladi. ilm-fanni egallashning bosh maqsadlardan biri bilim olishdir. inson faoliyatining barcha sohalarida bilim maqsadga erishishning alohida vositasi hisoblanadi. ilm-fanning kumulyativ, to'plash xarakteriga egaligi, uning rivojlanishining eng muhim omillaridan biridir. aynan shu o'ziga xoslik jihati har bir tarixiy bosqichda ilm-fanning o'tmishdagi yutuqlarini jamlashga va har bir natijasini “...umumiy fondga ajralmas qismi sifatida olib kiradi, ularni keyingi muvaffaqiyatlari bilan yo'q qilmaydi, faqatgina qayta anglab, ularga aniqlik kiritadi”. ilmiy bilim olish ikki …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilm-fanning jamiyat taraqqiyoti"

1- ma'ruza: ilm- fanning jamiyat taraqqiyotida tutgan o'rni, fanning maqsad va vazifalari reja: 1. “ilmiy ish asoslari” fanining maqsad va vazifalari. 2. ilm-fan, ilmiy tadqiqot , ilmiy bilim tushunchalari. 3. ilmiy tavsif, ilmiy tasnif va ilmiy talqin, ularning turlari. 4. filolog faoliyatining asosiy yo'nalishlari. tayanch so'z va iboralar: ilm-fan, ilmshunoslik, ilmiy tadqiqot, ilmiy matn, filologiya, lingvistika, ratsional, verifikatsiyalangan, differentsiatsiya, integratsiya, definitsiya, interpretatsiya, tavsif, tasnif, talqin, ijodiy talqin, tankidiy talqin, kompilyativ talqin, dogmatik talqin, ratsional va irratsional talqin, ilmiy talqin, badiiy talqin, erkin talqin. 1. “ilmiy ish asoslari” fanining maqsad va vazifalari. ma'lumki, har qanday davlat rivojlanish yo'liga ilm-fanni ta...

This file contains 10 pages in DOC format (75.0 KB). To download "ilm-fanning jamiyat taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: ilm-fanning jamiyat taraqqiyoti DOC 10 pages Free download Telegram